baş ağrısı nədir

Baş ağrısı nədir?

Baş ağrısı baş ya da boyun nahiyyəsindən başlayan, dəyişik bölgələrə yayılan ağrı olaraq tanınır. Xəstə tərəfindən zonquldayıcı, basıcı, bəzən də küt ağrı olaraq hiss edilir. İNSAN BEYNİ AĞRINI HİSS ETMİR. Bu ağrılar baş və boyun nahiyyəsində olan damar, əzələ, saçlı dəridən və beyni örtən qişalardan qaynaqlanan ağrıdır. Baş ağrısının ən az 300 növü və səbəbi olduğu söylənilir. Baş ağrısı 3 qrupa bölünür: 1. Birincili başağrı (Primary başağrı) 2. İkincili başağrı (Secondary başağrı) 3. Nevralgik ağrılar PRİMARY başağrısı - Ən çox yayılan başağrısıdır və 3 növü vardır:  - Gərginlik başağrıları  - Miqren  - Klaster (küme) başağrısı   - Gərginlik başağrısı - daha çox boyun və başın ətrafında, gicgahlarda bir basınc hissi, sıxılma kimi hiss edilir. Səbəbi stres və yorğunluq nəticəsində yaranan gicgah əzələlərinin spazm olunmasıdır. İstirahət və yatdıqdan sonra ağrılar azalır. Bu ağrılar zamanı ürəkbulanma olmur.   - Miqren başağrısı - əsasən başın bir tərəfini tutan zonquldayıcı ağrıdır. Bu tip ağrılar işıqda və səsdə artır, ürəkbulanma, bəzən də qusma ola bilir.Yuxusuzluq, ac qalma, yorğunluq, stres bu ağrını yarada və artıra bilir. Ağrı bir neçə sutka davam edə bilir.   - Klaster başağrısı - şiddətli başağrısıdır.Daha çox kişilərdə rast gəlir.Ağrı bir neçə saat çəkə bilir.Göz nahiyyəsində olur və gözdə yaşarma,gızarma ilə seçilir.Bu tip ağrısı olan xəstələr bir yerdə dura bilmir,daima hərəkətdə olub ağrını azaltmağa çalışırlar. SECONDARY başağrılar hər hansı bir səbəbdən yaranır. Anidən ortaya çıxır, ağrıkəsici dərman qəbulundan azalmır və ağrının şiddəti getdikce artır. Əsasən başın eyni yeri ağrayır. Bədənin bir hissəsində keyləşmə, gücsüzlük, görmə pozulması müşahidə oluna bilir. Sinuzit, beyin içinə qansızma, meningit, beyin şişi, kəllə beyin travması, yuxu apnoesi, yüksək təzyiq kimi xəstəliklərin nəticəsi olaraq əmələ gələ bilir. Bu tip şikayəti olanlar insanların mütləq müayinədən keçmələri məsləhətdir. NEVRALGİK ağrılar daha çox üçlü sinir ve oksipital sinir nevralgiyalarıdır. Oksipital nevralgik ağrılar daha çox başın arxa hissəsindən başlayan və önə doğru irəliləyən xronik ağrı sindromudur. Üçlü sinir nevralgiyası olan xəstələr üzün bir hissəsində elektrik çarpması hiss edirlər. Çeynəmə və udma zamanı ağrı baş verə bilir, bir neçə dəqiqəyə qədər davam edir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 13.09.2017

dovşandodaq anomaliyası və əməliyyatı

Dovşandodaq anomaliyası

Üst dodağın anadangəlmə yarılması ilə müşahidə olunan deformasiya dovşandodaq (yarıq dodaq) adlanır. Bu hal tək başına, ya da başqa anomaliyalar ilə birlikdə ola bilər. Qafqaz irqində dovşandodaq anomaliyası 1000 canlı doğumda 1 xəstə tezliyi ilə görülür. Bu uşaqların 68%-də əlavə olaraq üst dodaq yarığına (qurdağzı) da rast gəlinir. Oğlanlarda bu anomaliya qızlara görə 2 dəfə daha çox müşahidə olunur.  Dovşandodaq əksər hallarda tək tərəfli olur və üst dodağın sol tərəfini tutur. İki tərəfli dodaq yarığı nadir və daha ağır anomaliya olub bərpası üçün ardıcıl müalicə tələb edir. Bu haqda növbəti məqaləmdə danışacağam. Burada isə söhbət tək tərəfli dovşandodaq anomaliyasından gedəcək.  Xəstəlik ana bətnində ilk 4-8-ci həftələrdə baş verən üz inkişafının pozulması nəticəsində ortaya çıxır. Səbəbləri tam dəqiq bilinməsə də, ananın hamiləlik vaxtı siqaret çəkməsi, qızılca ya da məxmərək keçirməsi, epilepsiya əleyhinə fenitoin qəbul etməsi (məsələn sızanaq müalicəsi üçün)  A vitamini analoqlarını qəbul etməsi belə anomaliyanın riskini qat-qat artdırır. Üst dodağın pozulmuş şəkli valideynlərdə psixoloji gərginliyə səbəb olur. Belə uşağı cəmiyyətə göstərdikdə yaşanan utanma və xəcalət hissləri yeni övlad sevincinə kölgə salır. Qohumlarda və ətrafdakı insanlarda uşağın zəkadan zəif olduğu barədə yanlış fikir yarana bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, belə uşaqların əksəriyyəti əqli keyfiyyətlərinə görə normaldır və vaxtında düzgün müalicə edildikdən sonra öz yaşıdlarından fərqlənmir. Ağzın ətrafında yerləşən dairəvi əzələnin quruluşu bu anomaliyada pozulduğu üçün uşağın özündə əmmə refleksinin zəifliyi və süd əmmədə problemlər yaranır.  Bu funksiya ciddi pozulduqda uşaq xüsusi əmzik ilə yaxud kiçik qaşıqdan yedirilməlidir. Dovşandodaq anomaliyasının bərpası cərrahi yolla aparılır. Əməliyyat artıq 2-3 günlük uşaqlara aparıla bilər və 6 aylığa qədər mütləq icra olunması tövsiyyə olunur. Hal-hazırda dovşandodaq anomaliyasının bərpası üzrə bir çox mərkəz bu əməliyyatı körpənin 2-3 aylığında aparır. Həmçinin mən də bu zamanı əməliyyat üçün uyğun hesab edirəm. Əməliyyatın erkən aparılması daha az iz buraxır, diş sırasının daha düzgün formalaşmasına yardım edir, əmmə funksiyasını və beləliklə qidalanmanı bərpa edir, uşağa öz üzünü normal şəkildə qavrama imkanı verir, valideyn və qohumların uşağa alışmasını tezləşdirir. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır və təxminən 1 saat davam edir. Yarılmış dodağın hissələri qat-qat bərpa edilir. Bundan sonrakı ilk saatlarda qidalanma uşaq şaquli vəziyyətdə ikən kiçin qaşıq ilə aparılır. Tikişlər 1 həftə sonra alındıqdan sonra körpə artıq yeni normal simasına qovuşdurulmuş olur. Sizə və körpənizə xoş günlər arzulayıram! Üzünüz daim gülsün! Mövzuya aid video bloq:     © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 13.09.2017

sinə kiçiltmə mammoplastikası

Kiçiltmə mammoplastikası

Bu məqalədə süd vəzilərinin həcmini azaltmaq üçün aparılan kiçiltmə mammoplastikası əməliyyatından söz açacağam. Qeyd edim ki, estetik nöqteyi nəzərdən xoş sayılan döşlər simmetrik, döş giləsi vidaci çuxurdan 20-22 sm məsafədə və döşün alt büküşündən 5-6 sm məsafədə olmalıdır. Bundan əlavə döş giləsi döşün ən ön nöqtəsində olmalı və döş büküşü səviyyəsindən yuxarı yerləşməlidir.  Süd vəzilərinin həcmindəki dəyişmə piylənmə, yaşlanma, hormonal natarazlıq, çoxlu hamiləliklər, irsi və s. səbəblərdən inkişaf edir. Süd vəzilərin həddindən artıq böyük və sallaq olması qadınlarda bir çox psixoloji və fiziki problemlərə yol aça bilər. Belə xəstələr çox vaxt döş dərisi ilə sinə divarı arasında səpki və pis qoxudan şikayət edir. Bundan əlavə, xüsusilə yaşa dolmuş xanımlarda böyük döşlər bel-boyun ağrılarına səbəb olur. Cavan xanımlarda həddindən artıq inkişaf etmiş süd vəziləri ağrı mənbəyinə çevrilə bilər. Bütün xəstələrdə bu və ya digər ölçüdə büstqalterin çiyinlərdə iz buraxması müşahidə olunur. Bədən xətlərinə uyğun olmayan geniş döşlər ümumi ahəngi pozmaqdan başqa paltar seçimində də çətinlik yaradır. Sadalanan problemlərdən kiçiltmə mammoplastika əməliyyatı ilə qurtulmaq mümkündür. Bu əməliyyat müxtəlif texniki üsullar ilə həyata keçirilir. Buna baxmayaraq bütün üsulları iki böyük qrupa ayırmaq olar. Çox böyük döşləri kiçiltmək üçün areola və döş giləsi bədəndən ayrılır və döşün həcmi lazımi qədər azaldıldıqdan sonra yerinə köçürülür. Bu əməliyyatdan sonra döş gilələrində hissiyyat azalır, lakin əvəzində bir çox fəsadların önü alınmış olur. Orta boy döşləri kiçiltmək üçün döş giləsinin bədəndən  ayrılmasına ehtiyac yoxdur. Belə hallarda döş giləsi ayaqcıq üzərində yer dəyişir və beləliklə hissiyyatı qorunmuş qalır. Həmçinin bu şəkildə aparılan əməliyyatdan sonra hamiləlik baş versə uşağa süd vermə imkanı qorunmuş olur. Ancaq, onu da qeyd edim ki, hamiləlik və süd vermə dövründə süd vəzisinin həcmi dəyişə bilər və əməliyyatda verilmiş forma itə bilər (Bu halda təkrar əməliyyat lazım ola bilər). Əməliyyat ümumi narkoz altında təxminən 3 saat aparılır. Sağalma müddətində döş formasını dəstəkləmək üçün xüsusi büstqalter ya da elastik sarğıdan istifadə olunur. Yara izləri tərs dönmüş “T” (ya da qəmi dəmiri) yaxud “I” şəklində olur. Bunlar 5-6 ay ərzində görünməz hala gəlir və ümumiyyətlə, alt camaşırın altında gizli qalır. Döş kiçiltməsi üçün müraciət edən xanımların çox maraqlandığı suallardan biri də müdaxilənin xərçəng riskinə təsiridir. Bu əməliyyatda vəzi toxuması çıxarıldığı üçün, xərçəng yarana biləcək toxuma az qalır və beləliklə risk azalmış olur. Bununla birlikdə, çıxarılmış toxuma, gizli keçən xərçəngi gözdən qaçırmamaq üçün, mütləq şəkildə patoloji müayinəyə göndərilir. Beləliklə döş kiçiltmə əməliyyatı xərçəng riskini hər bir mənada azaldır. Əziz xanımlar, sizə gözəllik dolu xoş günlər arzulayıram!   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 10.09.2017

qurdağzı anomaliyası və əməliyyatı

Qurdağzı anomaliyası

Bu xəstəlikdə uşaqlar burun və ağız boşluğunu ayıran damaqda müxtəlif boylu yarıq ilə doğulur. Yarıq sadəcə yumşaq damağa aid ola bilər (arxa yarıq), ön tərəfdə yerləşə bilər, ya da bütün damağı  boydan boya tutur. Anomaliya Qafqaz irqində 2000-2500 canlı doğulmuş uşaqlarda 1 xəstə tezliyi ilə görülür. Qurdağzı çox vaxt dovşandodaq ilə birlikdə görülür. Oğlanlarda daha çox dovşandodaq və qurdağzı, qızlarda isə normal dodaq və tək başına qurdağzı anomaliyasına rast gəlir. Səbəbləri tam bilinmir və dovşandodaq anomaliyasındakı kimi bir neçə faktorun xəstəliyin riskini artdığı məlumdur. Qurdağzı üz quruluşunda anormal görünüşdən başqa bir çox funksional problemlərə də yol açır. Ağız və burun boşluğunun qeyri-təbii birləşməsi qidaların burundan gəlməsinə yol açır. Ağızda vakum yaratmaq mümkün olmadığından əmmə aktı mümkün olmur. Azərbaycanda hələ də, bəzi həkimlər (köhnə biliklərə əsaslanan) belə uşaqların bəslənməsini mədəyə salınan zond (boru) ilə aparılmasını məsləhət görür.  Bu qətiyyən yanlış texnikadır! Çünki uşaqda normal udma refleksinin yaranmasını pozur və gələcəkdə aparılacaq əməliyyatların nəticələrinə də mənfi təsir göstərir. Qurd ağız körpələrinin bəslənməsi tez-tez və az miqdarda aparılmalıdır. Bunun üçün uşaq əldə şaquli vəziyyətdə tutulur və kiçik qaşıq yardımı ilə yedizdirilir. Hər bir yemək qəbulu 30 dəqiqədən çox olmamalıdır. Yeməklərin burun boşluğuna qaçması həmçinin bura açılan Evstax borularının funksiyasını pozur. Normal halda bu borular orta qulaq ilə bağlıdır və iki boşluq arasında təzyiqi tənzimləyir. Qurdağzı xəstələrində bu boruların qeyri-normal işləməsi özünü tez-tez yaranan orta qulaq iltihabı (otit) ilə büruzə verir. Bərpa olunmamış damaq uşaq yaşa dolduqca nitq qüsurlarına səbəb olur. Belə insanlar kar samitlərin tələffüzündə (xüsusilə p, t, s, k) çətinlik çəkir, səsləri asta, nitqləri isə qeyri-səlis olur. Hal-hazırda bir çox cərrah qurdağzının cərrahi bərpasını uşaq 10-18 aylıq olduqda aparır. Heç bir halda bu əməliyyat 5 yaşından o tərəfə ertələnməməlidir. Çünki gec yaşlarda aparılan əməliyyat nitq qüsurlarını aradan qaldıra bilməz.  Əməliyyat nə qədər tez aparılsa danışıq bərpası bir o qədər uğurlu olar. Qurdağzı anomaliyası daha dərin və geniş həcmli olduğundan ciddi və mərhələli cərrahi bərpa tələb edir. Bəzi xəstələrə əməliyyatdan qabaq, xüsusilə damağın ön tərəfini tutan geniş yarıqlarda ortodontik müalicə aparıla bilər. Əməliyyatda isə, ümumi narkoz altında damağın yumşaq toxumaları sərbəst edilərək ortadakı yarığı bağlayacaq şəkildə tikilir. Bu uşaqlarda düzgün nitqin inkişafı üçün əməliyyatdan sonrakı dövrdə loqoped, ya da danışma mütəxəssisi ilə məşğələ aparmaq zəruridir. Bir çox xəstədə bu kifayətdir. Lakin buna baxmayaraq bəzi əlavə əməliyyatlar lazım ola bilər. Loqoped ilə işləməyə baxmayaraq nitqi düzəlməyən uşaqlarda əlavə damaq uzadıcı əməliyyatlar aparılmalıdır. Damağın ön tərəfini tutan yarıqlarda, qalıcı dişlərin düzgün çıxması üçün 6-8 yaşlarında damağa sümük köçürülür.  Bəzi xəstələrdə əng sümüyü və üzün orta hissəsinin inkişafdan qalması yaranır. Bunlara 16-18 yaşlarında diş həkimi nəzarəti altında çənə nizamlama əməliyyatları aparılır.  Nəhayət, çox geniş və dovşandodaq ilə birlikdə görülən yarıqlarda burun quruluşu ciddi şəkildə pozulur. Belə xəstələrə 16-20 yaşlarında burun nəfəsinin və şəklinin bərpası üçün rinoplastika aparılır. Qurdağzı anomaliyası daha ciddi olmasına baxmayaraq müasir tibbin metodları ilə müvəffəqiyyətlə müalicə edilir.  Əsas odur ki, lazımı müdaxilələr gecikdirilmədən vaxtında aparılsın. Sizə və yaxınlarınıza sağlıq dolu günlər arzulayıram! Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.09.2017

epilepsiya xəstəliyi və növləri

Epilepsiya xəstəliyi

Epilepsiya - beyin hüceyrələrində keçici anormal elektrik yayılması nəticəsində ortaya çıxan bir klinik tablodur. Xəstədə klinik olaraq qısa bir müddətdə huşun, hisslərin, hərəkətlərin, davranışın pozulması müşahidə olunur. Hər qıcolma tutması keçirən epilepsiya xəstəsi sayılmır. Epileptik tutmalara fərqli şəkillərdə rast gəlinir. Bu tutmalara 2-3 saniyə sürən boş baxışlardan tutmuş, əzələ səyirmələrinə və ya huşun tamam itməsinə qədər rast gəlinir.   Epilepsiya xəstəliyi:  - Simtomatik  - İdiopatik  - Genetik olur Simtomatik epilepsiyalar - Beyin şişi xəstəlikləri, beyində olan işemik lezyonlar (ocaqlar), beyin qanaması, doğuş travmaları, konjenital malformasiya, beynin iltihabi xəstəlikləri (meningit, ensefalit), qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, vitamin B6 əskikliyi xəstəlikləri zamanı yaranan epileptik tutmalar baş verdikdə simtomatik epilepsiya qrupuna aid edilir. İdiopatik epilepsiya - Beyində heç bir orqanik səbəb olmadan baş verən epileptik tutma idiopatik epilepsiya qrupuna aid edilir (Beynin funksional pozulması nəticəsində baş verir).   Genetik epilepsiyalar - Ailədən gələn, mutasiyaya uğramış gen xəstəlikləri nəticəsi olaraq yaranan epileptik tutmalar genetik epilepsiya qrupuna aiddir. Epilepsiya xəstəliyinin əsas iki növü vardır: 1. Parsiyal tutmalar - elektrik deşarjlar beynin bir bölgəsindən başlayır. 2. Generalize tutmalar - beynin hər iki bölgəsindən yayğın şəkildə başlayır. Bunların da ayrıca bir neçə növləri vardır. Epilepsiya əlamətləri hər xəstədə eyni cür görülmür. Daha çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır: Huşun və yaddaşın qısa müddətli itməsi, stres, iki görmə, baş gicəllənmə, bayılma, titrəmə, yerə yıxılma, halusunasiya, nəfəs darlığı, nəfəsin kəsilməsi, ağızdan köpüyün gəlməsi, geyri-iradi sidik ifrazı, hərəkətlərini kontrol edə bilməməsi, qıcolmalar, əllərin və ayaqların çırpınmaları, tutmadan sonra çaşqınlıq halı, qorxu, yuxu halı, burun axıntısı və qanaması, dodaqda və ağızın içinde uçuqlamalar, qoxuya, iyə həssaslığın artması, bir nöqtəyə baxmalar. Bu əlamətlərin hamısı görülməyə bilir. Epilepsiyanın müalicəsində - antiepileptik dərmanlar verilir. İstifadə olunan dərman epileptik tutmanın növünə görə seçilir. Müalicəyə bir antiepileptik dərmanla başlanılır. Müalicə yetərsiz olduğu hallarda bir neçə antiepileptik dərman konbinasiyasından istifadə olunur. Müalicədə məqsəd tutmaların qarşısını almaqdır. Müalicə müddəti tutmalar olmadığı halda 3-5 il davam edir. Həkim məsləhəti olmadıqda dərmanları kəsmək olmaz. Epileptik tutma anında xəstəyə ilk yardım mütləq olunmalıdır. Bunun üçün xəstə güvənli bir yerə uzadılır, ətrafındakı əşyalar xəstənin yanından uzaqlaşdırılır (çırpıntı zamanı xəstə zədə almaması üçün). Başı yerə çırpılmamaq üçün əl yardımıyla dəstəklənir. Xəstəni ayıltmaq üçün kəskin iyli şeylər (soğan, naşatır spirti) iylətmək olmaz. Kəskin hərəkətlər durdurulmağa çalışılmalıdır. Xəstə dişini sıxırsa əlinizi və ya hər hansı sərt cismi (qaşıq, taxta) xəstənin ağzına salmayın. Xəstəni ayıltmağa çalışmayın, xəstə özü yavaş-yavaş ayılacaqdır. Xəstə özünə gəldikdən sonra yorğunluq, keçici yaddaş pozulması, sərsəmlik halı ola bilir. Ona görə xəstə bir müddət dincəlməlidir, özünə gəldikdən sonra xəstəxanaya aparılmalıdır. Epileptik status - 30 dəqiqədən uzun sürən, ardıcıl bir neçə dəfə epleptik tutmaların baş verməsidir. Bu tutmalar arasında xəstə özünə gəlmir və bu halda mütləq təcili tibbi yardıma müraciət olunmalıdır.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.09.2017

panik atak nədir

Panik atak nədir? Səbəbi, əlamətləri, panik atakı yaradan amillər...

Panik atak – həyəcan, qorxu (ölüm qorxusu kimi), sıxıntı hislərini içində axtaran, qıcolmalar şəklində ortaya çıxan bir rahatsızlıqdır. Psixoloji problemlərlə, ya da bəzi xəstəliklərlə birlikdə görünə bilir. Xəstə ani bir atakda tamam qorxu içində olur. Öləcəyini, ürəyində bir problem olmasını, infarkt keçirəcəyini düşünür. Atak 10 dəqiqə içində ən şiddətli hal alır. Xəstə panik içində həkim müayinəsinə gəlir. Bayılacağını, çox pis şeylər baş verəcəyini düşünür. Yarım saat içində atak keçməyə başlayır. Xəstə özünü çox yorğun və üzgün hiss edir. Heç bir şey etmək istəmir, dözümü qalmamışdır, tək qalmaq istəmir. Yanında birinin olmasını istəyir. Panik atakın əlamətləri nələrdir? Panik atakın -13 əlamətləri var. Bunlardan ən az 4 əlamətin olması panik atakın olma ehtimalını artırır. 1) Ürək döyüntülərinin çox olması; 2) Tərləmə ( istilik basma ve üşümə); 3) Titrəmə; 4) Nəfəs almaqda çətinlik çəkmək, boğulma qorxusu və tıxanma hissi; 5) Başgicələnmə, bayılacağını düşünmək; 6) Ürəkbulanma, gəyirmə, qarın ağrısı hissi; 7) Nəfəsi kəsilmək hissi, aldığı havanın yetmədiyini düşünərək dərindən nəfəs almaq; 8) Döş qəfəsində ağrı və sıxılma hissiyatı; 9) Özünü hiss etməmək, özünə yadlaşmaq və özünü təhlükədə hiss etmək (depersonalizasyon); 10) Ətrafının həqiqi, gerçək olmadığını düşünmək (derealizasyon); 11) Ölməkdən qorxmaq; 12) Dəli olacağını düşünmək, başqalarına zərər vermək qorxusu; 13) Bədənində keyləşmə, iynə batma hissiyatı. Panik atak necə yaranır? Panik atakı yaradan nələrdir? Çox vaxt səbəbsiz ortaya çıxır. Beyindəki maddələr mübadiləsinin pozulmasından, ya da beynin yan qisminin funksional pozulmasından meydana gəlməsi düşünülür. Tək başına, ya da müxtəlif xəstəliklərlə birlikdə ortaya çıxır. Stresli bir həyat sürmək panik atakın əmələ gəlməsinə təkan verir. Bunlardan başqa bu vəziyyətlərdə də panik atak əmələ gələ bilər: Epilepsiya xəstəliyi, ağciyər-ürək xəstəlikləri, vitamin əskikliyi, kafeinlə zəngin qidalanma, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, qan şəkərinin düşməsi, qanazlığı, beyində yaranan şiş xəstəlikləri, dərmanların yan təsiri, qapalı yerlərdə çox olmaq, çox tünlük, sıxlıq olan yerlərdə olmaq, depresiya ve sinir pozulmaları, narkotik və uyuşduruculardan istifadə etmək, asılılıq yaradan dərmanların qəfildən kəsilməsi. Panik atak kimlərdə görünür? Kimlər risk altında? İnsanların 3 faizi bu xəstəlikdən əziyyət çəkir. Hər yaşda görünür. 20 yaş arasında daha çox rast gəlinir. Qadınlarda daha çoxdur. Genetik və irsi ötürülmə riski çoxdur.  Uzun müddət təsir altında yaşayanlarda, acınacaqlı həyat tərzi olanlarda, problemlərini heç kimlə paylaşmayanlarda və içinə salan insanlarda daha çox görünür. Panik atakın müalicəsi Panik atak müalicə olunan bir xəstəlikdir. Xəstəyə ilk öncə özünü kontrol etməyini öyrətmək lazımdır. Bunu bacaran xəstə panik atakı həyatından tamamilə çıxarda bilər. Atak zamanı oturmalı və ya uzanmalısınız. Öz-özünüzə bunun sadəcə bir atak olduğunu, qorxulu bir hal olmadığını söyləyin və atakın keçməsini gözləyin. Atak müddətində üzücü, həyəcanlandırıcı mübahisələrdən uzaqlaşın. Kafeinli içkilərdən, alkoqollu içkilərdən və siqaretdən istifadə etməyin. Özünüzü kontrol etməyə çalışın. Atak sırasında tez-tez nəfəs almayın, çünkü şikayətlər artar. Bir torbaya nəfəs alıb-verə bilərsiz. Xəstə özündə çoxlu xəstəliklər axtarır və bunun üçün bir neçə dəfə chek-up etdirir və əlavə məsrəflər edir. Xəstə mütəxəsisə müraciət etməli və həkiminə güvənməlidir. Həkiminə güvənci xəstəliyin tez və keyfiyyətli sağalmasını sürətləndirir. Müalicə zamanı nəfəs və rahatlama hərəkətləri, atakın üstünə gətmə texnikaları, əzələ gərginliyini yox etmək üçün edilən hərəkətlər xəstəyə öyrədilməlidir. Müalicə formaları bunlardır: Psixoterapiya, dərman qəbulu, yüksək motivasiya, relaksasiya texnikləri, nəfəs hərəkətləri, idman ve gimnastika, biofeedback, imagiination, atakın üstünə getmə texnikaları, qrup terapiyası, refleksoloji terapiya. Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.09.2017

öd kisəsi xərçəngi

Öd kisəsi xərçəngi

Öd kisəsi xərçəngi rast gəlmə tezliyinə görə mədə-bağırsaq sistemi orqanlarının xərçəngləri arasında 5-6 -cı yeri tutur. Amerikada il ərzində öd kisəsi xərçəngindən 2500 nəfər dünyasını dəyişir. Öd kisəsinin xərçəngi qadınlarda kişilərə nisbətən 2 dəfə çox rast gəlinir. Xəstəlik əsasən 60 yaş və üstü olan insanlarda rast gəlinir. Öd kisəsi xərçəngi diaqnozu ilə əməliyyat olunmuş insanların 80%-də öd kisəsi daşları qeyd olunur. 3 sm və böyük daşlar xərçəng əmələ gəlmə riskini daha çox artırır. Öd kisəsinin xərçəngi ilə xəstələnmiş insanlar əsasən həkimə gecikmiş mərhələdə müraciət edirlər. Gecikmiş mərhələdə icra olunan əməliyyatlardan sonra 5 illik yaşam göstəricisi 5-12%-i keçmir. Xəstələrin gec mərhələdə gəlməsinə səbəb xəstəliyin əlamətsiz başlamasıdır. Əlamətlər artıq 2-3-cü mərhələdə başladığından, xəstələr də əsasən həmin mərhələlərdə müraciət etmiş olurlar. Xəstələr sağ qabırğa altında olan ağrı, ağrının epiqastral nahiyyəyə, kürəkarasına vurma, ağırlıq hissi, ağızda acı dad olması, köp, iştahsızlıq, sarılıq, sidiyin rənginin tündləşməsi kimi şikayətlərlə müraciət edirlər. Çox gecikmiş mərhələdə ( 4-cü mərhələ) icra edilən əməliyyatlar palliativ xarakterli (xəstəyə müvəqqəti kömək etmək məqsədilə) icra edilir. Gecikmiş mərhələdə artıq prosses kontakt yolla qaraciyərə, öd yollarına, ətraf orqanlar və toxumalara, həmçinin limfogen yolla yayılmış olur. Bu mərhələdə bəzən əməliyyatın icra edilməsi belə mümkünsüz olur. Bu hallar yaşanmasın deyə, səhiyyə sosial proqramları hər bir kəsin il ərzində ən azı 1 dəfə də olsun qarın boşluğunun USM-i olunması tövsiyyə edir. Öd kisəsi xərçənginin müalicəsi cərrahi yolladır. Bəzən əməliyyatdan sonra xərçəng olduğu aşkarlanmış olur. Əgər prosses Cr in situ (ilkin mərhələ) olarsa, icra olunmuş xolesistektomiya əməliyyatı yetərlidir. Yox əgər proses artıq kisə divarını aşmış olarsa, o zaman təkrar əməliyyata (yataq rezeksiyası və limfadisseksiya) ehtiyac vardır. Bu baxımdan bütün çıxarılmış öd kisələrinin patomorfoloji təhlilinin olunması vacibdir. Bəzən əməliyyatdan öncə Cr olduğunu bilmədiyimiz halda, öd kisəsinin qarın boşluğundan çıxarıldığı zaman port dəliyinə Cr hüceyrələrinin “əkilməsi” ehtimalı olduğu üçün, təkrar əməliyyat zamanı port dəliklərinin rezeksiyası icra olunur. Bir elmi çalışmada laparoskopik xolesistektomiya əməliyyatından sonra port dəliyi yerində metastazların olması 20 % olaraq göstərilmişdir. Bu halın qarşısını almaq məqsədilə öd kisəsinin qarın boşluğundan çıxardıldığı zaman endobaqlardan istifadə edilməsini tövsiyyə edilir. Əməliyyatdan sonra təkrar yataq rezeksiyası və limfadisseksiya əməliyyatları xəstələrin 5 illik yaşam göstəricilərini 40-90% yüksəltmiş olur. Bu çalışmada ilkin mərhələdə icra edilən laparoskopik xolesistektomiya əməliyyatlarından sonra 5 illik yaşam göstəricisi 100%, gecikmiş fazada icra edilən əməliyyatlardan sonra 5 illik yaşam göstəricisi 10% göstərilib. Bu məqamda sizlərlə şəxsi təcrübəmi bölüşmək istəyirəm: xəstə 70 yaşlı qadındır. Anamnezində 2012-ci ildə açıq üsulla xolesistektomiya (öd kisəsinin çıxarılması) əməliyyatı olunduğu qeyd olunur və 1 il sonra əməliyyat yerində kiçik şişkinliyin olduğu göstərilir. Getdikcə şiş böyüyüb və artıq ağrılar verməyə başlayib. Xəstəyə USM və KT olunub. Qarının ön divarının böyük həcimli kistoz törəmə strukturlu törəməsi qeyd olunub. Palpasiyada bərk hərəkətsiz, ağrılı törəmə əllənir. Xəstəyə 2017-ci ildə tərəfimizdən intubasion narkoz altında törəmənin sağlam toxuma səviyyəsindən kəsilib götürməklə ləğvi cərrahi əməliyyatı icra edilib. Qarının ön divarında yaranmış toxuma deffekti iki qatlı alloplastik materialla (tor, meş) qapadıldı. Çıxarılmış törəmə patomorfoloji müayinəyə göndərildi və cavab olaraq adenokarsinoma gəldi. Adenokarsinomanın mənbəyini aydınlaşdırmaq üçün preparat immunohistokimyəvi analizə göndərildi. Prossesin öd kisəsinin adenokarsinoması olduğu təsdiq edildi. Xəstə həkim-onkoloqun nəzarətində saxlanılır.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 23.08.2017

sinə böyütmə mammoplastikası

Böyütmə mammoplastikası

Süd vəzisi qadınlıq və analıq rəmzi olub qadınlarda özünü qiymətləndirməyə, bədənini bəyənməyə və ümumi yaxşı hiss etməyə mühüm təsir göstərir. Normal inkişaf etmiş süd vəziləri həm dişi cinsiyyətinə aid olmanı göstərib bununla əlaqəli davranışlara ahəng verir. Ona görə, təsadüfi deyil ki, döş forması yaxud həcmindəki doğuşdan ya da qazanılmış hər hansı sapmalar böyük stressə və gərginliyə yol açır. Döş həcminin təyini ən sadə şəkildə qadının istifadə etdiyi iç camaşır (büsthalter) boyu ilə ölçülür.  Amerikada qəbul olunmuş sistemə görə lifçiyin (büsthalterin) döş boyları kiçikdən böyüyə A, B, C və s. hərflərlə işarələnir. Bundan əlavə sinə dairəsinin boyu santimetr olaraq göstərilir. Azərbaycanda isə keçmişdə qəbul olunmuş sistem hələ də istifadə olunur, və döş boyları kiçikdən böyüyə 1, 2, 3 və s. rəqəmlərlə işarələnir. Süd vəzilərinin kiçik olmasından əziyyət çəkən qadınlar həkimə müraciət edərkən, ümumi bədən boyları və digər faktorları nəzərə alaraq döşün istədikləri yeni boyuna qərar verməlidirlər. Döş böyüməsinin hazırda ən etibarlı və dünyaca qəbul görmüş metodu isə əməliyyat ilə xüsusi silikon implantların (protezlərin) yeridilməsidir. Müasir dövrdə istehsal olan implantlar həm baxışda həm də toxunulduqda təbii döş xassələrinə malikdir. Silikon implantların elastik xarici qabığı var.  Protezin içini silikon gel ya da (daha çox Amerikada) steril duz məhlulu təşkil edir. Bu implantların iki əsas şəkli var: yuvarlaq və damla (anatomik) şəkilli. Bundan əlavə protezlər həcm və yüksəkliyə görə, səthin hamarlığına görə, əsasının boylarına görə fərq göstərir. Əməliyyata qərar verildikdən sonra həkim hər bir xəstəyə ən uyğun olan implantı seçir. İmplant müxtəlif yollarla, o cümlədən süd vəzisinin alt büküşündən, məmə ucu ətrafından, qoltuq altından və hətta göbək dəliyindən yerləşdirilə bilər. Döşdəki implant süd vəzisinin altında, döş əzələsinin altında ya da qarışıq şəkildə yer alır. Silikon implantlar ilə döş böyütmə əməliyyatı təxminən 1 saat çəkir, xəstəxanada 1 gün qalmaq kifayətdir. Xəstə 1 həftə sonra normal günlük həyatına başlaya bilər. Silikon implantlar çox etibarlı döş böyütmə metodu olmaqla bərabər xəstələrdə bəzi sualları doğurur. Məsələn, bir çox, gələcəkdə ailə qurub ana olmaq istəyən qadınlar implant əməliyyatından sonra uşağı əmzirmə mövzusunda narahatdır. Qeyd edim ki, əksər böyütmə əməliyyatından sonra bu mümkündür. Xəstə bu istəyi haqqında həkimi xəbərdar etməlidir. İkinci məsələ silikon implantın xərçəng xəstəliyi ilə əlaqəsi ilə bağlıdır. Aparılmış bir çox tədqiqat süd vəzisi xərçənginin əməliyyat olmuş qadınlarda nəinki dəyişməməyini, hətta daha az görüldüyünü göstərir. Bu yaxında, silikon implantlar bəzi müəlliflər tərəfindən limfositlərdən əmələ gələn bədxassəli xəstəlikləri az da olsa artırdırdığını fərz etsə də, bu mövzuda dəqiq məlumat yoxdur.    Silikon implantları yeridilmiş xəstələrin 5-10% protez ətrafındakı birləşdirici toxumanın (kapsulanın) büzülməsi nəticəsində döşlərdə sərtləşmələr və görünüşdə pozulmalar əmələ gəlir. Bu halda implantın çıxarılıb yenisi ilə dəyişməsi lazım olur. Qeyd etdiyim ki, bu kifayət qədər nadir görülən haldır. Böyütmə mammoplastikası olub istədiyi döş formasına nail olmuş qadınların psixoloji vəziyyətinin yaxşılaşması, özlərinə etibarın artması və cinsi həyatlarının nizamlanması bir çox klinik tədqiqatda  təsdiqlənib. Bütün qadın oxuyucularımıza daim gözəl və cəlbedici olmalarını arzulayıram! Sağlıqla qalın! Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 22.08.2017

Spinner