parkinson xəstəliyi əlamətləri

Parkinson xəstəliyi

65-dən artıq yaşı olan 100 insandan 1-i Parkinson xəstəsidir. Parkinson xəstəliyinin əlamətləri gizli bir şəkildə başlaya bilər, hətta səbəbi tapılamayan depresiya ve çiyin ağrısı ilə belə ortaya çıxabilər. Bir əl və ya ayağınızda titrəmə var və yaxud da bu titrəmə digər əl və ayağa nəzərən daha artıqdırsa 90% parkinson xəstəsisiniz. Parkinson xəstəliyinin müalicə prinsipi və müalicəyə cavabı xəstənin hansı yaşda olmasına xəstəliyin səbəbinə və hansı mərhələdə olmasına bağlıdır. Müalicədə istəfadə oluna biləcək DBS (beyinə elektrod yerləşdirmə) hər parkinson  xəstəsi üçün göstəriş deyil. Parkinson xəstəliyi Parkinson xəstəliyi orta beyində xüsusi sinir hüceyrələrinin funksiyasının pozulmasına bağlı olaraq, hərəkətlərdə yavaşlama və donma, çox vaxt əllərdə müşahidə olunan titrəmə, əzələlərdə tonus artması, müvazinət problemləri ilə və eyni zamanda hərəki olmayan əlamətlər olaraq adlandırdığımız yuxu problemləri, psixoloji və bağırsaq problemləri və digər sistemlərə aid problemlərlə  özünü göstərən bir xəstəlikdir. Xəstəliyin dəqiq səbəbi bilinməməklə birlikdə, tədqiqatlarda genetik fakorlara, ekoloji və daxili toksiki maddələrin təsirinə bağlı çox səbəbli olduğu qənaitinə gəlinmişdir. Tədqiqatlarda xəstəliyin yayılma sıxlığı və rast gəlmə tezliyi fərqli coğrafiyada yaşayan insanlarda fərqli nəticələr çıxsa da, ümumi rast gəlmə tezliyi 4.5-19/100 000, ümumi yayılma genişliyi 150/100 000-dir, yəni təxmini min insandan biri parkinson xəstəsidir. Xəstəlik çox vaxt 45-70 yaş arasında ortaya çıxır ama daha gənc və daha yaşlı insanlarda da ortaya çıxa bilər. 4 xəstədən 3-də xəstəlik 60 yaşından sonra ortaya çıxır və 65-dən artıq yaşı olan 100 insandan 1-i parkinson xəstəsidir. Parkinson xəstəliyi başlanğıcda özünü nəcə göstərə bilər? Parkinson xəstəliyinin əlamətləri gizli bir şəkildə başlaya bilər, zamanla klinik əlamətlər həyat fəaliyyətinə mənfi təsir göstərəcək səviyyəyə qədər artar. Xəstələk ilk başda tez yorulma, halsızlıq hətta səbəbi tapılamayan depresya ve çiyin ağrısı ilə belə özünü göstərə bilər. Parkinson xəstələyini cəmiyyət içində necə tanıya bilərik? Cəmiyətimizdə parkinson xəstələyinin yaxşı tanınmamasının səbəbi  bu xəstəliyin daha çox 60 yaş üstündə özünü göstərməsinə bağlı olaraq normal yaşlanmayla əlaqələndirilməsidir. Parkinson xəstəliyini cəmiyyət içində asan tanıya bilməyimiz üçün müəyyən klinik əlamətlər vardır:  - Əgər bir insanda istrahət vaxtı çox vaxt əllərdə müşahidə olunan titrəmə varsa;  - Günlük həyatında fəaliyyətində (ev və işdə) istədiyi hərəkəti edərkən hərəkətlərdə yavaşlama varsa;  - Yeriyərkən başı və kürəyi önə əyilmiş şəkildə yavaş və qısa addımlarla yeriyirsə;  - Yeriyərkən bir tərəf qolu hərəkətin tempində iştirak etmirsə;  - Bəzən sanki ayaqları ani bir şəkildə donmuş kimi hərəkəti dayandırırsa;  - Yeriməyə başladığında müvazinətini tuta bilməyib önə doğru sürətli yeriyən sərxoş adamlar kimi hərəkət edirsə;  - Tez-tez yıxılırsa. Bu xəstələrdə parkinson xəstəliyindən şübhələnilməlidir. Bir əl və ya ayağınızda titrəmə var və yaxud da bu titrəmə digər əl və ayağa nəzərən daha artıqdırsa (asimetrik istirahət tremoru) 90 % parkinson xəstəliyidir. Xəstəlik necə müalicə olunur?  Parkinson xəstəliyinin müalicə prinsipi və müalicəyə cavabı xəstənin hansı yaşda olmasına xəstəliyin səbəbinə və hansı mərhələdə olmasına bağlıdır. Belə ki, müalicədə konservativ müalicə (darman müalicəsi), aktiv həyat tərzi (gündəlik 2 km yerimək misal olabilər), DBS (beyinə elektrod yerləşdirmə) və bu müalicələrin kombinasyasından istifadə oluna bilər. Xəstəlik təbiyyəti gərəyi xronik proqressiv bir xəstəlik olduğundan, müəyyən vaxta müalicə başlanan xəstənin zaman keçdikcə klinik vəziyətinə uyğun olaraq müalicəsi gözdən keçirilməlidir. Müalicədə istifadə oluna biləcək DBS (beyinə elektrod yerləşdirmə) hər parkinson xəstəsi üçün göstəriş deyil. Xəstəliyin başlanğıc mərhələsində müalicə alınmalıdırmı? Klinik tədqiqatlar nəticəsində xəstələyin əlamtləri həyat fəaliyyətinə ciddi təsir etməyəcək səviyyədə olsa belə, xəstəliyin proqnozu nöqteyi nəzərindən müalicə edilməsi lazım olduğu qənaitinə gəlinmişdir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.10.2017

miqren baş ağrıları

Miqren - baş ağrıları

Elə əzabverici ağrılar var ki insanı həyatından küsdürür. Miqren baş ağrıları məhz belə ağrılardandır. Başınızdakı ağrılara ürəkbulanma, işıq və səsə qıcıqlanma da qoşulur. O an düşünə bildiyimiz tək bir şey başımızdakı o qorxunc ağrıdır. Miqren ümumiyyətlə tibbi bir problem olaraq bilinir. İlk miqren atakından sonra başınızda ağrı törədən mərkəzlər yaranmağa başlayır. Yəni başımız ağrımağa adət edir. Miqren ataktı keçirmiş insanda ağrı yaranma ehtimalı heç atak keçirməmiş bir insanla müqayisədə daha yüksəkdir. Hər bir miqren xəstəsi ilk miqren atakını istisnasız xatırlayır. Ağrı çox şiddətlidir və ümumiyyətlə nə vaxtsa xəstəni xəstəxanaya gətirib çıxardır.  Nevroloji müdaxilə ilə birlikdə ağrının bir qismi nəzarətə alınmaqla xəstə bir ay ərzində ən azı 2 və ya 3 ağrılı gün keçirdir. Atakları şiddətli keçirən insanlarda ağrının özü travmatik bir dövr halına gəlir. Xəstələr təkrar atak keçirməmək üçün çox sıx ağrıkəsici dərmanlara baş vururlar. Ancaq illər ərzində bu cür dərmanların ağrıları provokasiya etməsinə fikir vermirlər. Miqren diaqnozu qoyulan insanlar nevroloji müalicə almalı, ağrını ortaya çıxardan travmatik dövrlərlə əlaqədar psixoloji dəstək almaq üçün nəzarətə götürülməlidir və mütəxəssis yardımı görülməlidir. Miqren özünü aşağıdakı formalarda biruzə verir:  - Miqren özünü şiddətli baş ağrısı şəklində biruzə verir;  - Birtərəfli (göz, başın yarısı) və ya yayılmış ola bilər;  - Kəskin nəbzvari;  - Orta və ya ağır intensivliklə;  - 4 dəqiqə ilə 72 saat arası davam edə bilən şiddətli baş ağrısı atakları şəklində davam edə bilər. Miqren baş ağrısının şiddəti, yeri, şəkli, baş vermə intensivliyinin davamı eyni adamlarda belə dəyişə bilər. Genetik ötürülmə mövcuddur. Əsasən yeniyetmə çağında başlayır. 30-40 yaşlar başlanğıc üçün ən gözlənilməyən yaşlardır və yaş artdıqca azalır. Qadın və kişilərdə rastgəlmə tezliyi 3/1-ə nisbətindədir. Nevroloji və digər müayinələr normaldır.  İnstrumental müayinələr:  - Koronal MRT;  - KT angioqrafiya;  - EEQ;  - Laborator müayinələr və testlər digər xəstəlikləri inkar etmək üçün aparılır. Miqren aurası  Miqren baş ağrılarında aura ola bilər. Aura xəbərdaredici məna daşıyır. Miqren atakı ilə birlikdə, ya da təmamilə sərbəst yarana bilər. Miqren atakından əsasən 4 dəqiqə - 1 saat əvvəl başlayır. Sadə işıq qığılcımı, qara nöqtələr, ziq-zaq cizgiləri, görmənin tam və ya yarımçıq tutulması şəklində ola bilər.    © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.10.2017

Обезвоженность кожи, решение проблемы в повседневной жизни
 hekimtap.az

Обезвоженность кожи, решение проблемы в повседневной жизни

Пострадать от обезвоживания способен любой тип кожных покровов: и сухой, и жирный, и смешанный. Обезвоженная кожа – это временное состояние, можно сказать, болезнь, которую надо срочно лечить. Важно не путать понятия сухой и обезвоженной кожи лица. Подходить к уходу за ними надо абсолютно по-разному.  Cимптомы обезвоженной кожи:  1. Снижение упругости.  2. Чувство дискомфорта.  3. Ощущение стянутости даже после использования косметических средств.  4. На ощупь – грубая.  5. Характерны отдельные участки покраснения лица.  6. Наличие зон шелушения.  7. Проявление тонких линий и морщинок, которых раньше не было.  8. Поры могут быть как расширенными, так и нет.  9. Тусклый, землистый цвет лица.  10. При нанесении тональников кожа впитывает влагу из них, поэтому к концу дня макияж сходит отдельными пятнами.  11. Ощущение зуда. Если данные признаки обезвоживания кожи присутствуют, значит, она требует срочной помощи. Причины проблем Масштабная потеря влаги клетками кожных покровов делает их неэластичными и тусклыми.  Для того чтобы начать принимать меры, нужно выяснить и устранить причины обезвоженной кожи:   - Болезни внутренних органов и систем (заболевания печени, желудочно-кишечного тракта, особенно если присутствуют симптомы диареи и рвоты, гормональные изменения, различные инфекции).   - Длительный прием мочегонных лекарств.   - Чрезмерное потоотделение.   - Агрессивная внешняя среда (ветер, жара, УФО, сухой воздух и т.п).   - Возраст после 50 лет.   - Несбалансированное питание.   - Курение (в том числе и пассивное).   - Неправильный выбор косметики.   - Неверный питьевой режим (слишком крепкий чай и кофе, газированные и алкогольные напитки, в составе которых содержатся обезвоживающие компоненты). Правильный уход! У – уход, увлажнение А вы даете своей кожи напиться? Для того, чтобы кожа получала достаточно влаги: 1) следите за питьевым режимом - те самые 1,5 литра чистой воды в день; 2) наносите увлажняющий крем утром и вечером; 3) пользуйтесь увлажняющими спреями мистами в течение дня.  Легкий спрей мист на основе термальной воды, морской или цветочной воды быстро вернет коже свежесть, успокоит раздражение, снимет воспаление. Можно использовать и в виде компресса для области вокруг глаз, и для закрепления макияжа. Отлично, если в составе есть гиалуроновая кислота, витамины, эфирные масла. Такой коктейль поможет восстановлению и обновлению клеток кожи, защитит от ветра, солнца и сухого воздуха в помещениях с кондиционерами. Распылять спрей на кожу лица можно неоднократно, как только чувствуете сухость или стянутость. Нанесите с расстояния вытянутой руки, промокните, чтобы не осталось капелек. Кожа разгладится, станет бархатистой.  Если вы нуждаетесь в грамотной диагностике и правильном подборе домашнего ухода, напишите мне в Директ, буду рада помочь вашей коже. Поделитесь с друзьями полезностями. Пусть они тоже будут красивыми и счастливыми.

Paylaşıldı: 06.10.2017

qalxanvari vəzdə düyün

Qalxanvari vəzdə düyün

Son zamanlar müayinə zamanı qalxanvari vəzində düyün aşkarladığım və daha dəqiq diaqnoz üçün biopsiya məsləhət gördüyüm pasientlərdən çox suallar alıram. Bütün suallarınıza qısa olaraq aydınlıq gətirmək istəyirəm. İncə iynə aspirasion biopsiya müayinəsi ( tam adı belədir) qalxanvari vəzdə bədxassəli xəstəlikləri aşkarlamaq məqsədi ilə aparılır. Düyünlü ur diaqnozu adətən biopsiya üçün göstərişdir. Lakin bütün düyünlər də biopsiya olunmur. Buna görə qalxanvari vəzi öncə endokrinoloq tərəfindən müayinə olunmalıdır. Ondan sonra biopsiya olunacağı qərarı həkim tərəfindən verilir. Bundan da dəqiq müayinə, əməliyyat zamanı götürülmüş materialın müayinəsidir. Əlbəttə ki, bu müayinə üçün göstərişlər olmalıdır. Punksiya zamanı alınmış material mikroskop altında bədxassəli hüceyrələrin olub olmamasına görə dəyərləndirilir. Məlumatsızlığın yaratdığı qorxu nəticəsində öncə əksər pasientlər biopsiyadan imtina edir. Bəziləri prosedurun özündən, bəziləri də nəticələrindən qorxurlar. Bir şeyi dəqiq deyə bilərəm ki, prosedur sizin həyəcanınıza dəyəcək qədər qorxulu deyil.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 06.10.2017

diz oynağının artrozu

Diz oynağının artrozu (qonartroz)

Qonartroz nədir? Artroz və ya osteoartrit oynaq səthlərini təşkil edən qığırdaq toxumasının quruluşunun dəyişməsi və yeyilməsi zamanı yaranan xəstəlikdir. Qığırdağın öncə yumuşalmasıyla başlayan, daha sonra tam ortadan qalxmasıyla nəticələnən, fərqli mərhələlərdən ibarət olan bir xəstəlikdir. Diz oynağının artrozuna qonartroz deyilir. El arasında bu xəstəlik diz oynağının duzlaşması kimi başa düşülür, lakin burada hər hansısa duzun yığılması deyil, oynağı təşkil edən qığırdağın yeyilib öz quruluş və funksiyasının sıradan çıxmasıdır. Zamanla oynaq uclarının deformasiyası, hərəkətlərin ağrılı olması və məhdudlaşması əmələ gəlir. Qonartrozun növləri varmı?  Artrozu birincili və ikincili olmaqla iki yerə ayırmaq olar. Birincili artrozun yaranma səbəbi məlum deyil. Lakin artıq bədən çəkisinin olması , həyat tərzi,  genetik faktorlar,  yaş səbəb kimi göstərilir. Yaşlı insanlarda daha çox müşahidə olunur. İkincili artrozda isə artrozun səbəbi travma zamanı oynaqdan keçən sınıqlar, keçirilmiş infeksion xəstəliklər (diz oynağı vərəmi, irinli artriti), diz oynağının təşkil olunmasında iştirak edən menisklərdə və xaça bənzər bağlarda yaranan yırtıqlar , birləşdirici toxumanın sistem xəstəlikləri (revmatoid artit və s.), anadan gəlmə inkişaf qüsurları göstərmək olar. Gənclərdə ikincili artroz yaşlılarla müqayisədə daha çox rast gəlinir. Qonartrozun əlamətləri nədir? Qonartrozlu xəstələri əsas narahat edən əlamət ağrıdır. Bu ağrılar ilkin əlamətdir və hərəkət edən zaman artır, istirahət vaxtı isə azalır. Xəstə dizini büküb açarkən krepitasiya (“xırtıltı” səsi), şişkinlik müşahidə olunur. Xəstəlik inkişaf etdikcə artıq istirahət vaxtı da ağrılar kəskinləşir, oynaqda hərəkət məhdudluğu, ətraflarda əyrilik, əzələlərdə atrofiya (əzələ zəifliyi fonunda əzlələ kütləsinin azalması ) yaranır və xəstənin sərbəst hərəkət etməsi çətinləşir və xəstə köməkçi vasitələrdən (əl və qoltuq ağacı,  walker) istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Qonartroz diaqnozu necə təyin edilir? Qonartrozun diaqnozunu təyin etmək elə də çətin deyildir. Sadəcə olaraq rentgenoloji müayinə ilə diaqnozu təsdiq etmək mümkündür. Bəzi hallarda KT, MRT, qanda müəyyən testlərin aparılmasına ehtiyac yaranır. Qonartrozun yaranmasında risk faktorları hansılardır? Artroz üçün ən əsas  risk faktoru yaşdır. 65 yaşından yuxarı diz oynağının rentgen müayinəsi aparılmış insanların 30-35% faizində artrozun əlamətləri müşahidə edilir. Bədən çəkisinin artıq olması artroz riskini kişilərdə 2, qadınlarda 3 dəfə artırır. Artrozun inkişaf etməsi qadınlarda kişilərlə müqayisədə iki dəfə daha çoxdur. Peşakar qaçış, ağırlıq qaldırma, tenis, futbol kimi idmanla məşğul olan insanlarda artroz yaranma riski çoxdur. Oynaqdan keçən sınıqlar, menisk və diz oynağını təşkil edən bağ aparatında yaranan yırtıqlar, hemofiliyalı xəstələrdə oynaq daxili qansızmalar, podaqra xəstəliyi zamanı oynağa sidik turşusu toplanması, infeksion və iltihabi amillər artrozun yaranma ehtimalını yüksəldir. Qonartrozun qarşısını almaq mümkündürmü? Bu günkü gündə artozun geriyə inkişaf etməsi, yəni oynaq səthlərinin əvvəlki vəziyyətinə gətirilməsi mümkün deyildir. Ancaq artıq bədən çəkisindən azad olmaq, üzmə, piyada yol getmə, velosiped sürmə, əzələləri gücləndirmə qonartrozun yaranma riskini azaldır. Oynaqdan keçən sınıqlar, menisk, bağ yaralanmaları zamanı düzgün müalicə taktikasının seçilməsi, qonartrozun yaranma ehtimalını azaldır. Qonartrozun müalicəsi  Qonartroz müalicəsində yaş, yanaşı gedən xəstəliklər, xəstəliyin ağırlıq dərəcəsi əsas götürülərək konservativ (əməliyyatsız) və ya cərrahi yol seçilir. İlkin olaraq konservativ müalicəyə başlanılır. Əməliyyatsız: Dərmanlar - Qeyri-steroid iltihab əleyhinə preparatlar: Artrozlarda mexaniki faktorlarla bərabər iltihabi amil olduğu üçün qonartrozun erkən mərhələsində ağrıkəsici və qeyri-steroid iltihab əleyhinə preparatların təyini simptomları aradan götürə bilir. - Xondroprotektorlar: Hal-hazırda qonartrozun müalicəsində ən çox istifadə edilən və ağız yoluyla qəbul edilən maddələr qlükozamin və xondroitin sulfatdır. Bu iki maddə, normal oynaq qığırdağının yaşamasını davam etdirməsi üçün lazım olan komponentlərdir. Qığırdaq hüceyrələrinin çoxalmasına və onların sıradan çıxmasına yol açan fermentlərə mənfi təsiri vardır. Bu preparatların müalicəvi təsiri bir neçə aydan sonra özünü göstərir. Ancaq bu maddələrin tətbiqi müqayisəlidir və xəstəliyin gedişatının dəyişdirdiyinə dair elmi bir sübut olmasa da,  bəzi xəstələrdə yaxşı nəticələr alına bilər. Oynaq daxili inyeksiyalar Oynaq daxili hiyaliron turşusu inyeksiyasının istifadə edilməsi xəstələrdə 6 -12 ay müddətində ağrıların aradan qaldırılmasına zəmin yaradır. Bu  manipulyasiyanın allergik reaksiyadan başqa elə bir əlavə mənfi təsiri yoxdur. Hiyaliron turşusu, oynaq qığırdağında təbii olan bir maddədir. Diz oynağının sürüşkənliyini təmin edir və qığırdaq hüceyrələrinə qoruyucu təsiri göstərir. Oynaq daxilinə inyeksiya edilən hiyaliron turşusunun əsas təsiri ağrıkəsici effekti deyil. Əsas təsir oynaqda azalan hiyaliron turşusunun miqdarını artırmaq və oynaq sürüşkənliyini təmin etmək, qığırdağın davamlılığını artırmaqdır. Hiyaliron turşusu inyeksiyasına müxtəlif adlarla rast gəlinir. Bunların bəziləri, 6 ay ərzində həftədə bir inyeksiya üç dəfə, bəziləri 6 ayda bir dəfə, bəziləri isə ildə bir dəfə inyeksiya şəklində tətbiq edilir. Oynaq daxili steroid preparatların vurulması simptomları dərhal aradan götürə bilir, lakin bəzi hallarda prosesi surətləndirə bilər. Kortikosteroidlər, ağrıkəsici və iltihab əleyhinə təsiri ilə uzun müddətli müalicədə istifadə edilir, ancaq təsir müddəti qısadır və təkrarlanan dozalarda istifadəsi, xüsusilə nisbətən erkən qonartroz hallarında məsləhət görülmür. Daha çox ağır formada olub lakin əməliyyat olmaq istəməyən xəstələrdə tətbiq edilir. Effektli bir ağrıkəsici olmalarına baxmayaraq ədəbiyyatda oynaq qığırdağında geriyə dönməyən zədələnməyə gətirib çıxardığı haqda  məlumatlar mövcuddur. Düzgün formada icra olunduqda bir narahatçılıq yaratmır. İnyeksiyadan əvvəl yerli ağrısızlaşdırmaya ehtiyac yoxdur. Bu inyeksiyalar ciddi steril şəraitdə aparılmalıdır, əks halda oynağın infeksiyalaşması mümkündür. Fizioterapiya Əlavə olaraq fizioterapiya, müalicəvi idman, bədən çəkisinin azaldılmasına yönəlmiş tədbirlər aparılmalıdır. Əslində hər insanın və xüsusi ilə qonartrozu olan xəstənin müalicəvi idmana ehtiyacı vardır. Budun ön və arxa qrup əzələlərini gücləndirərək siz diz oynağına düşən yükü və gərginliyi azaldırsınız. Bu da qonartrozlu  xəstənin ən azından ayaqda durmasına köməklik göstərir və artrozun inkişafının azaldır. Cərrahi  müalicə Yuxarıda göstərilən tədbirlərə baxmayaraq, xüsusi ilə ağır formalı qonartrozu konservativ yolla müalicə etmək çox çətindir və konservativ müalicə effekt vermədiyi hallarda cərrahi müalicə yolu seçilir. Sümük yönləndirmə əməliyyatları Bu əməliyyat xəstəliyin orta ağırlıq mərhələsində, yük düşən oynaqlarda aparılır. Məqsəd oynağın sıradan çıxmış bölgəsinə düşən yükü aradan qaldıraraq, yükü sağlam tərəfə yönəltməkdir. Bunun üçün sümük kəsilərək düzəldilir, uyğun bucağa gətirilir və metal lövhə və ya xarici fiksatorla fiksasiya edilir. Bu əsasən protez qoyulması məqsədə uyğun olmayan gənc xəstələrdə icra olunan əməliyyatdır. Bu əməliyyatdan sonra xəstələr 5-7 il ağrıdan azad ola bilir. Oynağın bağlanması (artrodez) Bu əməliyyat zamanı oynağı təşkil edən qığırdaq səthləri kəsilərək götürülür və sümüklər bir-biri ilə, uc-uca gətirilərək müxtəlif metodlarla fiksasiya olunur. Bu əməliyyatdan sonra xəstələrin ağrıları aradan qalxır lakin bağlanmış oynaqda hərəkət olmur. Daha çox gənc, ağır fiziki işdə çalışan kişilərdə məsləhət görülür. Diz oynağının protezləşdirilməsi (artroplastikası) Cərrahi yolla müalicə çox hallarda diz oynağının protezləşdirilməsi (artroplastikası, süni oynaqla əvəz edilməsi) əməliyyatıdır . Yeyilib, sıradan çıxmış oynaqlarda oynaq uclarının kəsilib çıxardılaraq metal-plastik implantlarla- süni oynaqla dəyişdirilir. Protez əməliyyatından sonra ağrılar 2-3 ay müddətinə aradan qalxır. Bu əməliyyat əsasən 60 yaşdan yuxarıda olan xəstələrdə tətbiq edilir, bəzi hallarda gənc  şəxslərə də tətbiq oluna bilər. Protezin ömrü 10-20 il göstərilir. Protez sıradan çıxdığında və ya protezdə əmələ gələn yeyilmə, laxlama, protezin qırılması, yerdəyişdirməsi kimi hallarda ikinci bir əməliyyat (reviziya) ilə çıxardılıb yenidən diz oynağı protezi əvəz edilə bilər, ancaq ikinci əməliyyat daha çətindir,  daha böyük protezlərin istifadəsi lazımdır və ikinci protezin ömrü, birinci qədər deyildir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 05.10.2017

prostat vəzinin adenoması

Prostat vəzinin adenoması

Prostat, 20-25 qr çəkisi olan, düz bağırsağın önündə, sidik kisəsnin altında yerləşən kişilərin ikincili cinsi vəzisidir. Prostat vəzidən həm uretra (sidik kanalı) həm də toxumçıxarıcı kanal (spermanı çölə daşıyan kanal) keçir. Bundan əlavə prostat vəzidə hazırlanan şirə isə spermaya qarışaraq onun həcmini artırır (xaric olan spermanın 30-35%-i prostat şirəsidir) və qadın cinsiyyət yollarında hərəkətini asanlaşdırır. Digər əsas funksiyası isə sidik ifrazını həyata keçirməkdir. Yaş artdıqca prostat vəzi böyüyür və nəticədə sidik ifrazının və digər funksiyaların pozulmasına səbəb olur. 50 yaşdan sonra kişilərin 50%-də olduğu halda, 90 yaşda bu rəqəm 100%-çatır. Avropa və Amerikada aparılmış araşdırmalar 60 yaşdan sonra kişilərin 65%-də sidik ifrazının pozulduğunu müəyyən ediblər. 40 yaşdan sonra kişilərin 10%-də mikroskopik olaraq prostat böyüməsi başlayır. 80 yaşa qədər hər 3 kişidən biri prostat böyüməsi ilə əlaqədar cərrahi müalicə alır. Həqiqətən də prostat əməliyatı bütün dünyada kataraktadan (göz əməliyatı) sonra ən çox olunan ikinci əməliyatdır.Prostatın bu böyüməsi xoş xassəlidir, bunu prostat xərçəngi ilə qarışdırmamaq lazımdır. Prostat böyüməsi əsasən prostat hüceyrələrinin böyüməsi hesabına deyil, hüceyrə sayının nomral artması (hiperplaziya) hesabına olur. Yaş artdıqca periuretral (uretra-sidik kanalı) vəzilərdə böyümə artır,nəticədə böyümüş vəzilər həqiqi prostat toxumasını kənarlara doğru - düz bağırsağa və sidik kisəsinə, əsasən sidik kisəsinin boynuna doğru sıxır. Nəticədə sidik kisəsinin boynunu daraldaraq, uretra (sidik kanalı), sidik kisəsi, sidik axarları və böyrəklərdə patoloji dəyişikliklərə səbəb olur. Daha sonra isə sidik kisəsinin boynu daraldığı üçün orada daş yaranmasına və böyrəklərin böyüməsinə şərait yaradır. Prostat böyüdükcə sidik kisəsi boynunu daraltdığı üçün bu kişilərin sidik ifrazı çətinləşir, hətta sidiyə çıxmamaq kimi hallarla rastlaşırlar. Nəticədə böyrək funksiyası önəmli dərəcədə azalaraq, böyrəklərin normal fəaliyyətini çətinləşdirir. Prostat böyüməsinə nələr səbəb olur? Prostat böyüməsi yaşla əlaqədar olaraq böyüyür, əsasən 50 yaşdan sonra başlayır. Bundan əlavə yaş artdıqca kişələrdə olan hormonal dəyişikliklər (estrogen və testosteron) böyüməyə səbəb olan ikinci faktor sayılır. Prostat adenomasının (böyüməsinin) əlamətləri hansılardır? Prostat adenoması (böyüməsi) olan xəstələr bizə əsasən gecələr sidiyə qalxmaq, nazik və kəsik-kəsik işəmə, gücənərək sidiyə çıxmaq, sidiyin yanlara doğru haçalanması, sidiyə çıxdıqdan sonra sidik kisəsində qalıq sidiyin olması hissiyyatı, tez-tez sidiyə çıxmaq, sidik saxlamamazlıq (tualet’ çatmadan və ya damcı şəklində) ya da heç sidiyə çıxa bilməmək kimi şikayətlərlə müraciət edirlər. Normal halda gecələr sidiyə qalxmazlar, yalnız prostat böyüdüyü halda bunu görürük. Prostat adenoması (böyüməsi) olan xəstələrin şikayətləri iki qrupa ayrılır: 1.Depolama funksiyası (sidiyin toplanması):  - Tez-tez sidiyə çıxmaq (pollakuriya - gündə 7-dən çox sidiyə çıxmaq və ya 2 saat içində yenidən işəmə istəyi)  - Gecelər sidiyə çıxmaq (nokturiya)  - Qəfil işəmə hissi (urgency)  - Qəfil işəmə hissi nəticəsində tualetə çatmadan sidik qaçırması (urge incontinans)  - Yanğılı sidik ifrazı (dizuriya) 2. İşəmə funksiyası (sidiyin xaric edilməsi):  - İşəməyə başlarkən gözləmək (Hesitancy)  - Kəsik-kəsik işəmə (İntermittency)  - İşəmənin sonunda damcı sidik (Terminal dribbling)  - Sidiyin təzyiqinin azalması, nazik işəmə  - Sidiyin tam boşaldılmaması hissi (İncomplete emptying)  - Prostat böyüməsi (adenoması) olan xəstəyə yanaşma Anamnez - xəstənin əvvəllər keçirdiyi əməliyatlar, travmalar, digər xəstəliklər, ailədə prostat adenoması (böyüməsi) və prostat xərçənginin olub-olmaması, urogenital infeksiyalar və.s müəyyən edilir. Fizik müayinə - prostat adenoması (böyümısi) olan xəstədə böyümüş prostatın həcmi, quruluşu ilk öncə barmaqla rektal müayinə aparılır (çox böyük informasiya verən bir üsuldur). Barmaq müayinəsi ilə prostat böyüməsi və prostat xərçəngi diferensasiya edilir. Həkimin təcrübəsindən asılı olaraq barmaq müayinəsi 69-89%-hallarda düzgün informasiya verir. Sidiyin ümumi analizi aparılır-infeksiyanın,hematuriyanın (sidikdə qanın) olması və.s müəyyən edilir.Mkroskopik hematuriyası (sidikdə görünməyən qan) olan kişilərin 4-5%-də 3 il ərzində prostat xərçəngi vəya başqa uroloji problemin olabiləcəyini işarə edir. Laborator analizlər - PSA (prostat spesifik antigen). PSA yalnız prostat vəzidə hazırlanır, qandakı normal miqdarı yaşa görə dəyişir. Prostat böyüməsində PSA baxılması prostat xərçənginin digerensasiyasında çox önəmlidir. PSA 0-4 arası normal qəbul olunur. 4-dən yüksək olması mütləq araşdırma tələb edir, bu halda ən düzgün məlumatı prostat biopsiyası verir. Prostat adenoması olan xəstələrin 28%-də PSA 4-dən çox olur, buna baxmayaraq prostat xərçəngi olan kişilərin 20-30%-də isə PSA normal olur. Böyrək funksiyalarının dəyərləndirilməsi - Prostat adenoması olan kişilərin 13,6%-də böyrək funksiyalarında çatışmazlıq olur. Bunu nəzərə alaraq prostat adenoması olan kişilərdə böyrək funksiyası müəyyən edilməlidir,qanda kreatinin və digər görüntüləmə üsulları ilə dəqiqləşdirilməlidir (USM, KT - kompüter tomoqrafiya, rentgen və.s). İşəmənin dəyərləndirilməsi: Uroflometriya: Sidik təzyiqini-axma sürətininin ölçülməsidir. Ən sürətli axım və orta axım ümüumi işəmə müddəti, işəmə əyrisi və ümumi işənən həcm (150 ml-də az olduqda araşdırmaq lazımdır) müəyyənləşdirilir. Ən sürətli işəmə 15-ml/san-də çox olmalıdır. İşədikdən sonra qalıq sidiyin müəyyən edilməsi - normal kişilərdə işədikdən sonra sidik kisəsində qalıq sidik qalmamalıdır (12 ml-dən az olmalıdır). Prostat adenoması olan kişilərdə isə işədikdən sonra sidik kisəsində qalıq sidik qalır (100 ml-dən çox sidik qalması problem olduğunu göstərir). Prostat böyüməsinin (adenomasının) müalicəsi  Prostat adenomasının müalicəsi zamanı həm medikal (dərmanlarla) həm də cərrahi üsullardan istifadə edilir. Burada prostatın çəkisi və sidik ifrazının hansı vəziyyətdə olduğu çox önəmlidir. Ən doğrusu 50 yaşa çatmış hər kişinin həyatında bir dəfə etməli olduğu-həkimə gedib prostat müayinəsindən keçmək və irəlidəki illərdə qarşılaşacaq bu problemləri vaxtında aşkar etmək, düzgün məsləhətlər və müalicələr almaqdır. Prostat adenoması zamanı hər bir xəstəyə individual yanaşılır yaş, xəstənin ümumi vəziyyəti və.s dəyərlər nəzərə alınaraq medikal (dərman) yoxsa cərrahi müalicə seçilir. Cərrahi müalicə Bu gün üçün qızıl standart TUR-P-dir (Transurethral resection of prostate) .Yani heç bir kəsik aparmadan sidik kanalından endoskopik üsullarla girilərək böyümüş prostat hissələrinin rezeksiya (kəsilib çıxarılması) edilməsidir. Çəkisi 80 qr-dək olan prostatların TURP olması tövsiyə olunur. Uzun müddət müalicə edilməmiş prostat böyüməsi xəstələrdə hansı tibbi və sosial şikayətlərə səbəb olar? 1. Gecə və gündüz tez-tez sidiyə çıxmaq ehtiyacı ilə yuxunun pozulması, gündüzlər ümumi yuxulu və halsızlıq 2. Həyat keyfiyyətinin pozulması, depresiyanın artmasına səbəb olur 3. Cinsi funksiyaların önəmli dərəcədə pozulması (spermanın təzyiqinin, həcminin azalması, tam boşala bilməmək və.s) 4. Sidik-cinsiyyət yollarının infeksiyalarının artması 5. Qanlı işəmə: sidikdə qanın olması 6. Sidik kisəsi daşının daha tez və rahat yaranması 7. Gücənərək çətinliklə sidiyə çıxdığı üçün qasıq yırtığının yaranması 8. Böyrəklərin funksiyasının pozulması, onların böyüməsinə, böyrək çatışmazlığına və.s şikayətlərə səbəb olur. Nələrə diqqət edilməlidir? Prostat xəstəlikləri əsas üç formada qarşımıza çıxır. Bunlar bir-birilərindən müstəqil halda yaranır, biri digərindən asılı olmadan 1. Prostat vəzinin iltihabi xəstəlikləri (Prostatitlər), əsasən gənclərdə qarşımıza çıxır 2. Prostatın xoş xassəli böyüməsi (adenoması) 3. Prostat xərçəngi Prostatın böyüməsi zamanı olan problemlər onun daha çox böyüməsi deyil,yaratdığı şikayətlər önəmlidir.Bəzən kiçik prostatlar belə çox böyük sosial və tibbi problemlər yaradır. Prostat xəstəlikləri şikayəti ilə müraciət edən xəstələrdə ən önəmli olan prostat adenoması yoxsa prostat xərçəngi olduğunu düzgün müəyyənləşdirməkdir. Prostat böyüməsi (adenoması) günümüzdə çox gözəl şəkildə müalicə olunmaqdadır. Bunu gündəlik təcrübəmizə və xarici ölkələrin təcrübəsinə əsaslanaraq tam rahatlıqla deyə bilərik.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 05.10.2017

qreyvs xəstəliyi nədir əlamətləri

Qreyvs xəstəliyi

Qreyvs xəstəliyi - hipertiroidin ən yayılmış formalarından biridir. Qreyvs xəstələri immun sistemi sağlam tiroid hüceyrələrinə qarşı savaşan immunoglobulinlər yaradır. İmmunoqlobulinlər tiroidin normadan çox tiroid hormonu ifraz etməsinə səbəb olur. Adətən Qreyvs xəstəliyinin əlamətləri hipertiroidi ilə oxşar olur. Qreyvs xəstəliyinin əsas əlamətlərindən biri də oftalmatiya adlandırılan göz qapağının arxaya çəkilməsi ilə göz yuvarlağının böyümüş kimi görsənməsidir. Gözdə olan bu narahatçılıq səbəbilə göz həkiminə müraciət edib, səhv müalicə alır, amma əsas problem Qreyvs müalicəsiz qalır. Qreyvs xəstəliyinin digər əlamətləri :  - Narahatçılıq;  - Kişilərdə sinənin böyüməsi;  - Konsentrasiya pozğunluğu;  - İkili görmə;  - Göz qaşınması və sulanması;  - Yoğunluq;  - Bağırsaq hərəkətlərində artış;  - İstiyə qarşı həssaslıq;  - Çox tərləmə;  - Yuxusuzluq;  - Qadınlarda aybaşı pozulması;  - Əzələlərdə zəifləmə;  - Sinirlilik;  - Sürətli və pozulmuş ürək döyüntüsü;  - Nəfəs darlığı;  - Titrəmə;  - Arıqlamaq (nadir hallarda kökəlmək). Qreyvs xəstəliyinin əlamətlərində biri də oftalmatiya adlandırılan göz qapağının arxaya çəkilməsi ilə göz yuvarlağının böyümüş kimi görsənməsidir. Bu əlamət xəstələrinin 25 %-də müşahidə olunur.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 04.10.2017

hamilə qadınlarda tiroid xəstəliyinin uşağa təsiri

Tiroid problemlərinin ana bətnindəki körpəyə təsiri

Adətən hesab olunur ki, tiroid xəstələri üçün hamilə qalmaq və sağlam körpə dünyaya gətirmək çox çətindir, ancaq əslində mütəxəssis nəzarəti altında uyğun müalicə ilə hamilə qalmaq mümkündür. Ancaq həm ananın həm körpənin sağlam olması üçün mütləq 4-6 həftədən bir endokrinoloq tərəfindən müayinə olunmalıdır. Hər hansı bir problemin körpəyə mənfi təsirinin qarşısını almaq üçün tiroid problemi olmayan qadınlar da hamilə qalmadan əvvəl və ya hamiləliyin ilk həftələrində tiroid hormonlarını müayinə etdirməlidirlər. Araşdırmalara görə tiroid funksiyasının pozulmaları körpənin beyin inkişafında problemlərə və bəzi anomaliyalara səbəb olur. Bu səbəbdən hamiləlikdən qabaq, hamiləlik dövründə və sonrasında qadınlar tiroid funksiyalarını nəzarət altında saxlasınlar.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 04.10.2017

Spinner