ürək çatışmazlığı zamanı reabilitasiya

Ürək çatışmazlığı zamanı reabilitasiya

Xroniki ürək çatışmazlığı nədir? Xroniki ürək çatışmazlığı (XÜÇ) ürək-damar xəstəliklərinin ağırlaşması kimi yaranır və ürəyin öz funksiyasını tam şəkildə yerinə yetirə bilməməyi ilə təzahür edir. XÜÇ zamanı böyük və / və ya kiçik qan dövranında qan durğunluğu yaranır. Bu, pasiyentlərin sağlamlıq durumunun və yaşayış keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə pozan simptomların (təngnəfəslik, şişkinlik, bədən boşluqlarında mayenin yığışması, yüklənmələrə dözümlülüyün azalması və s.) yaranmasına gətirib çıxarır. XÜÇ-dan əziyyət çəkən xəstələrə, vəziyyətlərinin yaxşılaşması üçün kardioreabilitasiya keçirilməsi tövsiyə edilir. Reabilitasyanı I, IIa və IIb mərhələli; I və II funksional sinifin durğun ürək çatışmazlığı olan pasiyentlər keçə bilər. Proqrama, stasionarda müalicə tələb edən, həyat üçün təhlükəli olan vəziyyətlər istisna olmaqla, müşayiət edən xəstəliklərdən əziyyət çəkən pasiyentlər daxil edilir.  Bizim institutumuzda hər bir xəstə üçün bərpa müalicəsinin fərdi planı tərtib edilir. Terapiya təcrübəli, yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin nəzarəti altında aparılır. Müasir və effektiv metodikalardan istifadə olunur. Proqramın keçirilməsi ərzində pasiyentin vəziyyəti daim monitorinq edilir ki, bu da sağlamlığın bütün dəyişikliklərini izləməyə, onu təhlükəsizləşdirməyə və keçirilən reabilitasiyanın maksimal effektivliyini təmin etməyə imkan verir. Niyə XÜÇ zamanı kardioreabilitasiya kursu keçirilməlidir? Müalicə keçirilmədikdə, XÜÇ inkişaf edir, qan dövranının zəifləməsi səbəbindən, daxili orqanların işi pozulur, çoxsaylı problemlər ortaya çıxır. Nəticədə simptomlar daha da ciddi və dönməz olur. Əksər hallarda ürək çatışmazlığı əlilliyə səbəb olur və həyat üçün potensial təhlükə təşkil edir. Freminhem tədqiqatına əsasən, bu xəstəlik zamanı 5 illik sağ qalma dərəcəsi qadınlarda 58% , kişilərdə isə cəmi 38% təşkil edir. Bu, olduqca böyük rəqəmlərdir. Xroniki ürək çatışmazlığı zamanı reabilitasiya məsələləri:   – Ürək və daxili orqanların funksiyasını yaxşılaşdırmaq, mövcud simptomları azaltmaq və ya ləğv etmək;  – Xəstəliyin inkişafını ləngitmək;  – Dərman terapiyasını optimallaşdırmaq, qəbul edilən preparatların miqdarını və dozalarını azaltmaq;  – Kəskin ürək-damar halları riskini, xəstəliyin dekompensasiyaları azaltmaq;  – Müşayiət edən xəstəliklərə düzəliş etmək;  – Pasiyentin fiziki imkanlarını artırmaq, fəallığın səviyyəsini yüksəltmək;  – Xəstəni düzgün həyat tərzi və davranış barədə təlimləndirmək, reabilitasiyanın sonunda kafi əhvalın mümkün qədər uzun sürməsinə kömək edən tövsiyələri formalaşdırmaq.  XÜÇ zamanı reabilitasiya necə aparılır? Reabilitasiyanın keçirilmısində müxtəlif ixtisaslaşmaların həkimləri və təcrübəli orta tibb personalı iştirak edir. Pasiyent ilə kardioloq, nevroloq, psixoterapevt, funksional diaqnostika həkimi, fizioterapevt, həkim-laborant, diyetoloq, reabilitoloq işləyir. Durğun ürək çatışmazlığı zamanı kardioreabilitasiya aşağıdakı qaydada yerinə yetirilir: Reabilitasiyanın başlanğıcından sonra ilk günlərdə pasiyent müayinə olunur və onun vəziyyəti həkimlər tərəfindən qiymətləndirilir. Diaqnostik prosedurların kompleksi keçirilir, ürək çatışmazlığının mərhələsi və funksional sinifi, digər mövcud xəstəliklər müəyyən olunur. Pasiyentin, kəskin koronar hallar üzrə müəyyən risk qrupuna aid olması müəyyənləşdirilir. Əldə edilmiş informasiyaya əsasən, həkimlər pasiyentin keçirilməsinin fərdi planını tərtib edirlər. Proqram, aşağıdakı qaydada reallaşdırılır: dərman terapiya korreksiya olunur, fizioterapevtik proqram yerinə yetirilir, xəstənin fiziki imkanlarından asılı olaraq müalicəvi bədən tərbiyəsi aparılır. Bunun məqsədi – əzələlərinin işini yaxşılaşdırmaq və ürəyin işləməsini optimallaşdırmaq, pasiyentdə olan şikayətlərin və simptomların təzahürünü azaltmaqdan ibarətdir. Bu zaman institutun mütəxəssisləri pasiyentin vəziyyətinə fasiləsiz nəzarət edirlər. Xəstəliyin proqnozunun yaxşılaşdırılması üçün risk amilləri ilə mübarizə aparılır. Pasiyentə siqaret çəkməkdən (əyər o, siqaret çəkirsə) imtina etməyə, arıqlamağa (əgər o, artıq çəkidən əziyyət çəkirsə) kömək edilir. Zəruri hallarda, maye qəbulu məhdudlaşdırılır. İnsanın, müalicəyə bağlılığını artırmaq və psixoloji durumunun yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə, onunla psixoterapevt iş aparır, ona düzgün həyat tərzi və davranış barədə təlim keçirilir. Proqramın sonunda, pasiyentə, sonrakı müalicə və həyat tərzinə dair ətraflı tövsiyələr verilir və izah edilir. Hansı hallarda XÜÇ zamanı reabilitasiya aparılmır? Qan dövranının ağır çatışmazlığı (XÜÇ-nin III mərhələsi, DÜÇ-nın III-IV funksional sinifi), dekompensasiya olunmuş ürək çatışmazlığı bərpa müalicəsinə əks göstərişdir. Bundan başqa, reabilitasiya, ciddi və həyat təhlükəsi olan, stasionar müalicə tələb edən vəziyyətlərə malik olan pasiyentlərə göstərişli deyil. Ürək xəstəlikləri zamanı reabilitasiya 4 əsas hissəyə bölünür:  – Tibbi müayinə və ümumi vəziyyətin qiymətləndirilməsi İlkin müayinə, həkimlərə, Sizin, kardioloji reabilitasiya seçiminə təsir edən ümumi vəziyyətinizi, fiziki gücünüzü, məhdudiyyətləri və digər vəziyyətləri qiymətləndirməyə imkan verir. Həkimlər, Sizin ürək xəstəlikləri, insultun və yüksək arterial təzyiqin inkişafının risk amillərini qiymətləndirirlər. Əldə edilmiş bütün məlumatlar əsasında həkimlər, məhz Sizin üçün təhlükəsiz və effektiv olan kardioloji reabilitasiyanın fərdi proqramını tərtib edirlər.  – Fiziki fəallıq Kardioloji reabilitasiya, yerimə (terrenkur), velosiped sürmə, üzgüçülük və fiziki fəallığın digər növlərinin köməyi ilə Sizin ürək-damar sisteminizin yaxşılaşdırılmasına yönəldilmişdir. Həmçinin əzələ gücünün yaxşılaşdırılması üçün güc təliməri (məsələn, ağırlıq qaldırma) tətbiq edilir. Əgər Siz daha öncə heç vaxt idmanla məşğul olmamısınızsa, narahat olmayın. Mütəxəssis-reabilitoloqlar komandası Sizin üçün təhlükəsiz və rahat təlimlər kompleksi seçəcək. Ümumiyyətlə, belə təlimləri həftədə üç dəfədən beş dəfəyə qədər keçirmək lazımdır. Sizə təlimlərin düzgün texnikasını, əsas kompleksdən qabaq əzələlərin hərəkətə hazırlanması və dartılması üsullarını öyrədəcəklər.   – Düzgün həyat tərzinin öyrədiməsi Kardioloji reabilitasiyanın vacib məqamlarında biri pəhrizdir. Məhz düzgün qidalanma artıq çəkidən azad olmağa imkan verir. Sizə, artıq piy, duz və xolesterindən çəkinərək, sizin üçün daha uyğun olan düzgün qidalanmanı və məhsulları seçməyi öyrədəcəklər. Sizə, ürək xəstəliyi keçirmiş insanın sağlam həyat tərzinə heç uyğun olmayan zərəli vərdişlərdən, məsələn, siqaret çəkməkdən qurtulmağa kömək edəcəklər. Sizə, ağrı və yorğunluqdan qurtulmağın yollarını öyrədəcəklər.  – Psixoloji dəstək Ürək xəstəliyi – Sizi normal həyatdan müəyyən bir müddətə yayındıran ciddi bir problemdir. Bu, sizi depressiyaya, narahatlığa gətirib çıxara bilər. Siz işləyə, adi işlərinizlə məşğul ola bilmirsiniz. Buna görə də psixoloji dəstək çox əhəmiyyətlidir. Əgər Siz depressiyadan əziyyət çəkirsinizsə, o zaman bərpanın bu mərhələsinə qeyri-ciddi yanaşmaq olmaz, əks təqdirdə, xəstəlikdən sonra bərpa çox çətin keçəcək. Depressiya ilə mübarizə, həm dərman terapiyadan, həm də əmək terapiyasından ibarət ola bilər və bu təlimlər Sizə xəstəliyi unutduracaq. Hərçənd, özünüzü pis hiss edərkən kardioloji reabilitasiya proqramını başlamaq çətindir, sonradan Sizin vəziyyətiniz xeyli yaxşılaşacaq. Kardioloji reabilitasiya Sizə narahatçılığın,depressiyanın öhdəsindən gəlməyə kömək edəcək və Sizə güc və enerji verəcək.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.05.2018

mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyi

Xora xəstəliyi

Mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyi nədir? Mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyi kifayət qədər geniş yayılmış diaqnozlardandır. Statistik məlumatlara görə, ayrı-ayrı ölkələrdə əhalinin 5-10 %-i bu xəstəlikdən əziyyət çəkir. Özü də kişişilərdə bu patologiyaya qadınlardan 3-4 dəfə çox rast gəlinir. Bu xəstəliyin xoşagəlməz xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, o daha çox gənc, əmək qabiliyyətli insanlara ziyan vurur və nəticədə onları uzun müddətə iş qabiliyyətindən məhrum edə bilir. Məqalədə mədə və onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyindən, onun yaranma səbəbləri, diaqnostika və müalicəsindən söhbət gedəcək.          Bu, mədə və onikibarmaq bağırsağın residiv edən, daha çox yaz- payız aylarında kəskinləşmə ilə özünü göstərən xəstəlik olub, həmin orqanların selikli qişasında bir və ya bir neçə xora defektlərinin yaranması ilə xarakterizə olunur. Xəstəliyin pik nöqtəsi 25-50 yaşlara təsadüf edir. Ehtimal ki, bu, adamların məhz həmin yaş periodunda emosional həssas olduğundan, çox vaxt düzgün olmayan həyat tərzi sürməsindən, qeyri-müntəzəm və qeyri-rasional qidalanmasından irəli gəlir.  Mədə və onikibarmaq bağırsaq xora xəstəliyinin yaranma səbəbləri Mədə və onikibarmarmaq bağırsaq xorasının yaranmasında bir çox nəzəriyyələr var, lakin bütün bu nəzəriyyələrin əsasında mədə və onikibarmaq bağırsaqdakı müdafiə və aqressiv faktorlar arasında tarazlığın  hansısa səbəbdən pozulması durur. Mədə və onikibarmaq bağırsağın selikli qişasının defekti aqressiya faktorlarının (buraya HCl turşusu, öd turşusu, pepsin fermenti, Helikobakter pilori bakteriyası və s. aid etmək olar) selikli qişanın müdafiə faktorlarından (yerli immunitet, adekvat mikrosirkulyasiya, prostaqlandinlərin səviyyəsi və digər faktorlar) üstün olduğu hallarda baş verir.  Mədə və onikibarmaq bağırsaq xorasını yaradan səbəblərə aiddir:  – Helikobakter piloriyə yoluxma (bu mikrob müdafiə faktorlarını pozaraq və turşuluğu artıraraq selikli qişada iltihab yaradır);  – Bəzi dərman preparatlarının qəbulu (iltihab əleyhinə qeyri-steroid vasitələr, steroid hormonlar);  – Qeyri-müntəzəm qidalanma;  – Kəskin və xoniki streslər;  – İrsilik. Mədə və onikibarmaq bağırsaq xora xəstəliyinin əlamətləri Mədə və onikibarmaq bağırsaq xorası üçün xroniki, dalğavari gedişat xarakterikdir, yənin remissiya və kəskinləşmə periodu vaxtaşırı bir-birini əvəz edir (kəskinləşmə daha çox yaz-payız aylarında özünü göstərir). Xəstələr şikayətlərini təqribən 4-12 həftə arasında özünü büruzə verən kəskinləşmə vaxtı bildirirlər, sonra simptomatika bir neçə aydan bir neçə ilədək reqressiyaya uğrayır. Kəskinləşməyə bir sıra faktorlar səbəb ola bilər. Onlardan diyetada yol verilən ciddi xətaları, izafi fiziki yüklənməni, stress, infeksiya, bəzi dərman preparatlarının qəbulunu misal göstərmək olar.    Əksər hallada xora xəstəliyi mədə nahiyəsində qeydə alınan şiddətli ağrılarla başlayır. Ağrıların başlama zamanı xoranın hansı nahiyədə lokallaşmasından asılıdır:  – “erkən” ağrılar (qida qəbulundan bilavasitə sonra başlayır, mədədəki qidanın onikibarmaq bağırsağa keçidi zamanı, yəni yeməkdən 2 saat sonra azalır) mədənin yuxarı bölməsində lokallaşan xoralara xarakterikdir;  – “gecikmiş” ağrılar (təxminən qida qəbulundan 2 saat sonra yaranır) mədənin antral bölməsinin xorasından əziyyət çəkən adamlarda yaranır;  – acqarına və ya gecə ağrıları (acqarına, adətən gecə saatlarında yaranır, əksər hallarda qida qəbulundan sonra azalır) onikibarmaq bağırsağın xora xəstəliyinə dəlalət edir.   Ağrıların dəqiq lokallaşma nöqtəsi olmur və özünü müxtəlif cür  – göynəmə formasında, kəsici, deşici, küt və ya tutma şəklində göstərir.   Xora xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslərin mədə şirəsinin turşuluğu və mədənin selikli qişasının buna həssaslığı yüksək olduğundan, tez-tez qıcqırma hallarına rast gəlinir. Bu, ağrı ilə eyni zamanda, habelə ağrıdan əvvəl yarana bilər.   Xəstələrin təqribən yarısı turş dadı olan, tüpürcək ifrazı ilə müşayiət edilən gəyirmədən şikayətlənirlər. Tez-tez rast gəlinən simptomlardan öyümə və qusmanı göstərmək olar. Qusma adətən ağrılar şiddətlənəndə müşahidə olunur və xəstəni xeyli sakitləşdirir. Məhz elə bu səbəbdən xəstələrin çoxu özlərini qusdurmağa cəhd göstərirlər. O ki qaldı iştahaya, xora xəstəliyindən əziyyət çəkən adamlarda bu, çox zaman dəyişməz qalır yaxud da artmış olur. Ayrı-ayrı hallarda – adətən intensiv ağrılar zamanı – iştahanın azalması müşahidə edilir. Bəzən növbəti yemək qəbulundan sonra yaranacaq ağrı qorxusu – sitofobiya qeydə alınır. Bu simptom ifadə olunmuş arıqlamaya səbəb ola bilər. Orta hesabla xəstələrin 50%-də defekasiya pozuntuları, xüsusən də qəbizlik yaranır. Xəstəlik pasiyentin şikayətləri və onun qarnının palpasiyası zamanı, həmçinin xüsusi diaqnostik vasitələrin köməkliyi ilə aşkarlanır.  Mədə və onikibarmaqbağırsaq xora xəstəliyinin ağırlaşmaları Xora xəstəliyinin ağırlaşmaları müxtəlifdir, daha çox və tez-tez rast gəlinən ağırlaşması xora nahiyəsində olan qanaxmadır. Bəzən "lal xoralar" olur ki, xəstənin heç bir şikayəti olmadan xora nahiyisəndən qansızma olur, bu isə xəstədə xroniki anemiyaya səbəb olur. İkinci ehtiyat edilən ağırlaşma isə xoranın maliqnizasiyası-bəd xassəliyə keçmə ehtimalıdır.Bu isə daha çox Helibactery Pylori aşkarlanan və bu bakteriyanın müalicəsi olunmayan xəstələrdə rast gəlinir. Mədə və onikibarmaq bağırsaq xorasının müalicəsi Xoranın mədədə və ya onikibarmaq bağırsaqda olmasından asılı olmayaraq konservativ müalicə taktikası eynidir. Ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq, xora xəstəliyinin müalicəsi həm konservativ (xəstənin rejiminin optimallaşdırılması, antibiotik və antisekretor preparatların istifadəsi ilə diyetik tövsiyələrin gözlənilməsi), həm də cərrahi (adətən xəstəliyin ağırlaşmış formalarında) üsulla aparılır. Reabelitasiya mərhələsində dietoterapiya, fizioterapiya və psixoterapiyanın böyük rolu vardır.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.05.2018

d vitamini defisitinin orqanizmə təsiri

D vitamini defisitinin orqanizmə təsiri

Vitamin D nədir? Vitamin D başqa cür günəş vitamini adlanır. Demək olar ki, qidaların tərkibində çox az miqdarda olan vitamin D maksimal dozalarda bizim dərimizin  gün şüalarının təsirinə maksimal məruz qaldığı zaman ifraz olunur. Vitamin D defisitinin səbəbləri  – Qarabuğdayı dərili insanlarda vitamin D-nin orqanizmdə sintezi açıq dərili insanlara nisbətən daha az olur;  – Hamiləlik və əmizdirmə dövründə qadın orqanizmində vitamin D-ə tələbat yüksələrək, defisit müşahidə oluna bilər;  – Gəzintiyə daha az çıxa bilən yaşlı adamlar;  – Günün əksər hissəsini qapalı ofislərdə keçirən ofis işçiləri;  – Gecə növbəsində işləyən insanlar,  hansılar ki, gündüzlər yatmalı olurlar. Vitamin D defisitinin simptomları Son zamanlar vitamin defisiti dünya səhiyyə sistemi üçün ciddi problem yaradır. Vaxtında müalicə olunmadıqda ürək-damar sistemi xəstəlikləri və onkoloji xəstəliklər riskini artırır. Əgər sadalayacağım ən çox rast gəlinən simptomlarınız varsa, diqqətli olun. – Теz-tez təkrarlanan infeksiyalar; – Əhval-ruhiyyənin dəyişkən olması; – Daimi yorğunluq; – Sümük ağrıları, zəif sümüklər; – Əzələlərdə ağrılar. Vidaminin D-nin diaqnostikası Venoz qanda vitamin D-nin müayinəsinə əsaslanır. 10 ng/ml-dən az göstərici ciddi defisiti, 10-20 ng/ml arası orta dərəcəli defisiti, 20-30 ng/ml mülayim dərəcəli defisiti, 30-100 ng/ml norma, 100 mg/dl isə toksik halı göstərir. Vidamin D defisitinin müalicəsi Hər pasiyentə uyğun olaraq vitamin D preparatı dozalarının və müalicə müddətinin seçilməsi aparılmalıdır. Doza həddini aşdıqda intoksikasiya əlamətləri yarana bilər. Vidamin D profilaktikası Əksər insanlar hər gün gün altında 15-20 dəqiqə dayanmaqla lazımi doza vitamin D-ni  ala bilərlər. Bunun üçün optimal vaxt saat 11.00-15.00 arası hesab olunur. Bu zaman xüsusi gün əleyhinə kremlərdən istifadə etmək olmaz. Rasional profilaktika metodlarından biri də düzgün qidalanmadır. Gün şüaları ilə birlikdə istifadə olunduqda effekti daha yaxşı olur. Beləliklə, payız və qışda çalışmaq lazımdır ki, qida menyunuzda yağlı balıq növləri ( skumbriya, losos, tuna balığı), yumurta sarısı, qaraciyər, pendir, süd məhsulları əskik olmasın. Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 09.05.2018

dərinin irinli xəstəlikləri nədir

Dərinin irinli xəstəlikləri

Dərinin irinli xəstəlikləri nədir? Dəri insan bədəninin ən böyük orqanı olub, daxili oraqanlarla xarici mühit arasında baryer xatakterini daşıyır. O, orqanizmi xarici mühitin zərərli təsirindən, mexaniki zədələnmə və günəş şüalarından qorumaqla yanaşı, termorequlyasiyanı həyata keçirir, həmçinin tənəffüs prosesində iştirak edir. Dərinin vəziyyəti insanın ümumi sağlamlığına, onun immuniteti və əhvalına da ciddi təsir göstərir. Dəri örtüyünü zədələyən xəstəliklər arasında ən geniş yayılmışı dərinin irinli xəstəlikləridir. Bütün dəri xəstəliklərinin 75%-i məhz irinli xəstəliklərin payına düşür. Bu xəstəliklərin təhlükəsi ondan ibarətdir ki, vaxtında başlanmamış müalicə ağırlaşmalara, bu isə iş qabiliyyətinin qismən, nadir hallarda isə tamamilə itirilməsinə səbəb ola bilər.  Dərinin irinli xəstəliklərinin formaları Dərinin irinli xəstəliklərinin aşağıdakı formaları var: Furunkul – bu tük follikulunun, piy vəzisinin və dərialtı ətraf toxumaların kəskin irinli-nekrotik  iltihabıdır. Dolama – irinin falanqa nahiyəsində toplanmasıdır. Bu zaman xəstəliyin ümumi simptomları özünü büruzə verə bilər, laki əksər hallarda ciddi ifadə olunmur. Barmaq falanqalarının (daha çox proksimal) müayinəsində şişkinlik nahiyəsi, hiperemiyalar müəyyənləşdirilir.     Furunkulyoz – bu, resediv gedişata malik bir neçə bir neçə furunkulun müxtəlif nahiyələrdə yerləşməsidir. Furunkulyoz zamanı xəstədə maddələr mübadiləsi pozuntusunu (şəkərli diabet, avitaminoz) aşkara çıxarmaq lazımdır. Müalicə immunoterapiya da daxil olmaqla, kompleks şəkildə aparılır.   Karbunkul – bir neçə yaxın tük follikulunun və piy vəzilərinin kəskin yayılmış irinli-nekrotik iltihabıdır. Bu zaman dəri və dərialtı toxumanın irinli iltihab əlamətləri ilə nekrozu yaranır. Karbunkullar daha çox boyunun arxasında, kürəkarası nahiyədə yerləşir.     Fleqmona – bu, huceyrə boşluqlarının məhdudlaşmayan yayılmış kəskin irinli iltihabıdır. Xəstəlik daha çox stafilokokk və istənilən digər irintörədici mikroflora tərəfindən yaranır. İnfeksiya toxumaya zədələnmiş dəri və selikli qişa vasitəsilə, müxtəlif inyeksiyalardan sonra, limfogen və hemotogen yolla, karbunkul və furunkulların onları əhatə edən toxumalara keçidi zamanı yaranır.          Hidradenit – bu, tər vəzilərinin irinli iltihabıdır.  İnfeksiya gigiyena qaydalarına əməl etmədikdə və izafi tərləmə hallarında düşür.   Qızıl yel – dəri və ya selikli qişanın kəskin seroz-eksudativ iltihabıdır. İnfeksiya xırda çatlardan və dəri üzərindəki zədələrdən düşür.     Follikulit – tük follikulunun orta və dərin şöbələrinin zədələnməsidir. İrinli iltihabla nəticələnir. Follikulit bakterial, göbələk, virus, parazit etiologiyalı ola bilər. Sikoz – qızılı stafilakokun törətdiyi irinli dəri xəstəliyidir. Sikozun inkişafının əsasında follikulların hissiyat qabiliyyətini dəyişən neyro-endokrin pozuntular dayanır. Sikoz üzdə saqqal və bığ nahiyəsini zədələyir. Civzə – yağ vəzlərinin aktivliyindən qaynaqlanan, dəridən qabarıq şəkildə görülən, ara-sıra içi iltihablı ola bilən sızanaqlardır.  Üz, boyun, kürək və digər nahiyələrdə yerləşə bilər. Daha çox yeniyetməlik dövründə (12-18 yaş) rast gəlinir. Dərinin irinli xəstəliklərinin əlamətləri Belə patologiya zamanı iltihabi reaksiya yaranır ki, bu da ümumi və yerli dəyişikliklərə gətirib çıxarır. Xəstəliyin ifadə olunma dərəcəsi iltihabi prosesə nə dərəcədə qoşulmasından və orqanizmin ümumi reaktivliyindən asılıdır. Dərinin irinli xəstəlikləri özünü aşağıdakı əlamətlərlə büruzə verə bilər:  – Bədən temperaturunun qalxması (bəzən febril qıcolmayadək);  – İrin intoksikasiyası simptomları – baş ağrısı, zəiflik, əmək qabiliyyətinin pisləşməsi, apatiya, adinamiya, iştahanın pozulması, yuxululuq və ya əksinə yuxunun pozulması;  – İltihab nahiyəsində ağrı;  – İltihab nahiyəsində dəri örtüyünün hipermiyası. Bütün bu simptomlar qeyri-spesefik olub, irinli-iltihabi dəri xəstəliklərinin istənilən klinik formasında müşahidə edilə bilər. Bundan başqa, hər bir xəstəliyin spesifik əlamətləri qeyd olunur. Yerləşməsindən asılı olaraq, müəyyən nahiyələrdə patoloji prosesin dərəcəsini,  habelə ağırlaşma ehtimalını müəyyənləşdirmək mümkündür. Dərinin irinli xəstəliklərinin müalicəsi Yerli terapiya özündə konservativ və cərrahi metodları birləşdirir. Konservativ müalicə metodları xəstəliyin erkən mərhələlərində tətbiq olunur.   Burada tərkibində antibiotik və mikrob əleyhinə maddələr olan mazların tətbiqi mütləqdir. Əgər iltihabi prosess artıq irinləmə mərhələsində keçmişsə, bu zaman cərrahi müdaxilə göstərişdir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.   

Paylaşıldı: 08.05.2018

meningioma nədir və müalicəsi

Meningiomalar

Meningioma nədir? Meningiomalar – ən çox rast gəlinən xoş xassəli baş beyin şişləri olub, beynin üzərini örtən qoruyucu təbəqə olan  ̏ meninks ̏ – beyin örtüyündən əmələ gəlir. Meningiomalar əksəriyyətlə xoş xassəli, düzgün konturlu, yavaş böyüyən və əməliyyatla tamamən müalicə edilə bilən baş beyin şişləridir. Xoş xassəli olsalar da, bəzən yerləşdikləri yerdən asılı olaraq ciddi fəsadlara, həmçinin həyatı təhlükəyə də səbəb ola bilərlər. Meningiomaların rastgəlmə tezliyi Birincili (beyin və beyin ətrafı toxumalardan qaynaqlanan) beyin şişlərinin 34%-ni meningiomalar təşkil edir. Hər 100.000 nəfərdən 4-5-ində meningioma görülür. Qadınlarda görülmə sıxlığı kişilərdən 2 dəfə çoxdur. Yaş artdıqca görülmə sıxlığı artan meningiomalar, daha çox 30-70 yaşlar arasında rast gəlinir. Meningiomaların təxminən 2-3%-i bəd xassəli olur. Meningiomaların növləri Ümumdünya səhiyyə təşkilatının (ÜST) məlumatlarına əsasən, 15 növü olan meningiomalar təbiətinə görə  3 qrupa ayrılır:  – ÜST dərəcə 1 (WHO grade 1) meningiomalar: ən sıx görülən qrupdur. Xoş xassəlidirlər və yavaş böyüyür.  – ÜST dərəcə 2 (WHO grade 2) meningiomalar:  bütün meningiomaların 8-10%-ni təşkil edirlər. 1-ci dərəcəli meningiomalara nisbətən daha sürətli böyüyürlər və təkrarlanma riskləri daha çoxdur.\  – ÜST dərəcə 3 (WHO grade 3) meningiomalar: Digər meningiomalara nisbətən daha sürətli böyüyərək, beynin başqa yerlərinə və başqa orqanlara yayıla bilirlər. Meningiomaların dərəcələndirilməsi əməliyyat zamanı alınan toxumaların histopatoloji dəyərləndirilməsi ilə aparılır. Əksər şişlər 1-ci dərəcəli olduğuna görə əməliyyatdan sonra hər hansı bir əlavə müalicə üsuluna ehtiyac qalmır. Bəzi 2-ci dərəcəli və bütün 3-cü dərəcəli şişlərdə əgər əməliyyatla tam çıxarılmayıbsa, şişin geri qalan qisminə şüa terapiyası tədbiq olunur. Meningiomaların əmələ gəlməsi səbəbləri Meningiomaların gəlmə səbəblərinə radiasiyaya məruz qalma və müxtəlif növ genetik xəstəliklərin olması göstərilmişdir. Belə ki, hər hansı səbəbə görə, üz-çənə və baş-boyun nahiyyəsinə radioterapiya alan xəstələrdə menengiomaların əmələ gəlmə sıxlığı artmışdır. Bundan başqa Neyrofibromatoz xəstəliyi kimi bəzi genetik xəstəliklərdə menengiomalar daha sıx rast gəlinir. Meningiomaların əlamət və simptomları Meningiomalar yavaş böyüyən şişlər olduqlarına görə nisbətən gec və yüngül əlamətlər verirlər. Adətən simptomlar əmələ gəldikdə şişlər kifayət qədər böyümüş olurlar. Meningiomalar həm ümumi beyin əlamətləri, həm də yerləşdikləri yerə xas olaraq xüsusi əlamətlər verirlər. Ümumi beyin əlamətlərinə misal kimi aşağıdakıları göstərmək olar:  – Baş ağrısı;  – Bulantı-qusma;  – Yuxululuq;  – Şüur bulanıqlığı;  – Qıcolma tutmaları və s. Yerləşdikləri yerə xas əlamətlərə misal olaraq:  – Davranış və xarakter dəyişikliyi;  – Əldə və ayaqda keyimə;  – Əldə və ayaqda parez və iflic;  – Nitq və danışığın pozulması;  –  – Müvazinətin və yerişin pozulması;  – Eşitmə və görmə pozuntusu;  – Qoxu ala bilməmək və s. Meningiomaların diaqnostikası Digər baş beyin şişlərində olduğu kimi meningiomaların diaqnostikasında da ən çox istifadə olunan müayinə üsulları kompüter tomoqrafiya (KT) və maqnit-rezonans tomoqrafiyadır (MRT).  Kontrastlı baş beyin MRT-si  meningiomaların yeri, ölçüsü, sinir və damarlara olan münasibəti haqqında məlumat verdiyi üçün ən önəmli müayinə üsuludur. Meningiomaların müalicə prinsipləri Müşahidə – Kiçik ölçülü və əlamət verməyən şişləri olan xəstələr, minimal əlaməti olan yaşlı xəstələr, əməliyyatı yüksək riskli olan və əməliyyat olmaq istəməyən xəstələr neyrocərrah tərəfindən yaxın nəzarətə alınırlar. Bu qrup xəstələr 3-6 aylıq fasilələrlə kontrol müayinəyə çağırılırlar. Əgər kontrol müayinələrdə şişin ölçüsü artarsa və ya əlamətlər ağırlaşarsa, o zaman cərrahi müalicə  tədbiq edilir. Cərrahi müalicə – Meningiomalar əksər hallarda əməliyyatla tam çıxarıla bilən şişlərdəndir və əməliyyat bu şişlərin ən effektli müalicə üsuludur. Əməliyyatlar adətən açıq üsulla, yəni kraniotomiya ilə (kəllə qapağı açılaraq) icra edilsə də, bəzi kəllə əsası meningiomaları endoskopik yolla (burundan girilərək) əməliyyat edilə bilər. Radioterapiya – Əgər əməliyyat zamanı hər hansı bir səbəbdən (şişlər damar və sinirlərə yapışmış olduqlarından) geridə şiş toxuması qalırsa, o zaman şişin təbiətindən asılı olaraq, belə xəstələr ya müşahidəyə alınır (xoş xassəli şiş), ya da  radioterapiya (bəd xassəli, ÜST 3-cü dərəcə şiş) tədbiq edilə bilər.  Bundan başqa, cərrahi əməliyyat mümkün olmayan hallarda da xəstələr radioterapiya ilə müalicə alır. Meningiomaların müalicəsində kimyəvi terapiya çox nadir istifadə edilir. Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.   

Paylaşıldı: 08.05.2018

dizin ön çarpaz bağ yaralanmaları

Dizin ön çarpaz bağ yaralanmaları

Ön çarpaz bağ nədir? Ön çarpaz bağ dizin normal funksiya görməsi üçün vacib sabitləyici bağlardan biridir. Bu bağ bud sümüyü və qamış sümüyü arasında yerləmiş olub qamış sümüyünün hərəkətlər nəticəsində önə doğru yerdəyişməsini əngəlləyir.11 mm qalınlığında və 38 mm uzunluğunda olan bu bağ 2 dəstədən təşkil olunmuşdur (anteromedial və posterolateral dəstələr). Bağın içərisindən incə bir damar şaxəsi keçir.Ona görə də diz travması alıb dizi şişən hər 3 xəstənin 2-sində ön çarpaz bağ yaralanması (həssəvi və ya tam qopma) görülür. Ön çarpaz bağ yaralanması nə zaman meydana gəlir? Bu bağ sabit ayaq uzərində dayanarkən bud sümüyünün qamış sümüyü üzərində ani dönməsi nəticəsində zədələnir. Xəstələr dizlərindən ‘’səs’’ gəldiyini və bir neçə dəqiqə sonra dizdə şişlik və hərəkət məhdudluğunun olduğunu söyləyirlər. Şiddətli ağrıdan futbolçu və ya basketbolçu idmana davam edə bilmir. Xroniki hallarda isə bu xəstələrdə sanki ``boşluğa basma``hissi olur.Travmanı şiddətinə görə ön çarpaz bağ yaralanmaları dizin bayır meniskinin və iç meniskinin yaralanması ilə birlikdə görülə bilər.Qadın idmançılarda anatomik xüsusiyyətlərindən dolayı kişilərə nəzərən daha çox rastlanır.Yaşlı insanlarda bağın qopması daha çox gövdəsindən, uşaqlarda isə qamış sümüyünə yapışma yerindən qopur.Bu xüsusiyyətlərinə görə də müalicə prinsipləri fərqlənir.  Ön çarpaz bağ yaralanmalarının diaqnostikası necə aparılır? Bu klinik və instrumental muayinələrin nəticəsinə görə müəyyən edilir. Önəmli olan bu bağın tam yoxsa hissəvi qopmasını müəyyən etməkdir.Bu bağın tamlığının pozulmasını göstərən xüsusi klinik müayinə üsullarının tətbiqi(Lachman test və Önə çəkmə testi), yırtığın xarakterini 90 % müəyyənləşdirmədə yardımçı olur. Çox az hallarda muayinə bizə detallı bilgilər vermir(diz çox şişərsə, ağrı şiddətli isə).Bu zaman 1 həftə sonra aparılan təkrari müayinə ilə diaqnoz dəqiqləşdirilir. Sonra isə MRT vasitəsilə obyektiv muayinə tamamlanmış olur. Ön çarpaz bağ zədələnmələrinin müalicəsində nə kimi yeniliklər tətbiq olunur? Qadın idmançılarda daha çox rastlanan ön çarpaz bağ yaralanmaları riski, idman həkimlərinin təklif etdiyi xüsusi proqramlar vasitəsilə azaldılmışdır. Bu mövzu haqqında idmançılarımız yaxşı olardı ki kulub fizioterapisti və ya idman həkimlərindən detallı məlumatları alsınlar. Digər bir məsələ isə bağın iki dəstədən təşkil olunduğu və hər dəstənin fərqli funksiya görməsinin öyrənilməsidir. Sonuncu məsələ qopmuş bağın müalicə prinsiplərinə dəyişiklikıər gətirmişdir. Əgər bu dəstələrdən biri qoparsa buna hissəvi yırtıq deyirik. İdmançılarda təmir edilməsi mütləqdir. Tam yırtıqlara yanaşma isə tək və ya çüt dəstə şəklində rekonstruksiya texnikalarının yaranmasın gətirib çıxarmışdır. Eyni zamanda son canlı preparat(meyit) çalışmalarında yeni diz bağının(anterolateral ligament) kəşv edilməsi idmançılarda ön çarpaz bağ yaralanmalarının müalicəsinə baxışı dəyişdirmişdir. Bizdə yeni olan bu araşdırmaları yaxından izləyirik və xəstələrimiz üçün yeni fürsətlər yaradırıq.Mərkəzimizdə idman cərrahiyyəsinin ən son mualicə texnikalarını tətbiq edirik. Bununla bağlı istər nəzəri istərsə də texniki bütün imkanlara sahibik. Ön çarpaz bağ yaralanmalarında bu bağı əvəz edən vətəri daha çox 2 yerdən ala bilirik. Bunlardan biri hamstring əzələ qruplarının vətərləri digəri isə diz qapağı vətərindən (patellar tendon) götürülür. Alınmış bu bağları xüsusi metodlarla hazırladıqdan sonra artroskopik olaraq qopmuş bağın yerinə tam anatomik yerləşdirirk. Ön çarpaz bağı təmir edilmiş xəstələr reablitasiya proqramının ardından əvvəlki həyatlarına tam olaraq qayıdırlar. Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    

Paylaşıldı: 08.05.2018

qol gərmə əməliyyatı braxioplastika

Qol gərmə əməliyyatı (braxioplastika)

Qol gərmə əməliyyatı nədir? Qadınların və kişilərin əksəriyyəti xarici görünüşlərini çox ciddi yanaşır və hər hansı qüsur yaranarsa, bunu tezliklə aradan qaldırmağa çalışırlar. Lakin bütün cəhdlərə baxmayaraq, elə problemlər üzə çıxır ki, onların öhdəsindən müstəqil gəlmək mümkün olmur. Bunlara misal olaraq yaş və çəki dəyişməsindən irəli gələn dəri sallanmalarını göstərmək olar. Dəri sallanmaları qollarda müşahidə oldunduqda xüsusən diskomfort yaradır. Qollardakı dərinin əvvəlki möhkəmliyi və elastiklikliyini qaytarmaq üçün müasir plastik cərrahiyyə unikal metodika təklif edir. Bu, braxioplastika, yəni qol gərmə əməliyyatıdır. Əməliyyat zamanı sallaq dərilər kənarlaşdırılır, dəri dartılır, nəticədə yuxarı ətrafların relyefi bərpa olunur. Beləliklə, qollar daha gənc və estetik  görünüş alır. Qol gərmə əməliyyatı nə zaman həyata keçirilir? Əgər, sadəcə dəri boşalmanız varsa, o zaman qol gərmə əməliyyatı icra olunur. Dəri keyfiyyəti yaxşıdırsa, amma artıq piylər varsa, belə hallarda liposaksiya həyata keçirilir.  Həm artıq piylər, həm də dəri boşalması müşahidə olunan hallarda liposaksiya ilə bərabər, dəri dartılması əməliyyatı da icra olunur. Qol gərmə əməliyyatı 18-dən yuxarı hər yaşda icra oluna bilər. Amma çəki vermək planınız varsa, o zaman çəki verib normal kilonuza çatdıqdan sonra əməliyyatın icra olunması tövsiyə olunur. Belə olan təqdirdə əməliyyatın nəticəsi daha qənaətbəxş olacaq. Qol gərmə əməliyyatından əvvəl Əməliyyatdan əvvəl sağlamlığınız və sizi narahat edən xəstəliklər barədə həkimə mütləq məlumat verilməlidir. Əməliyyatdan əvvəl tələb olunan bəzi müayinələrdən keçəcəksiniz. Əməliyyatdan sonrakı nəticəni müqaisə etmək üçün qolunuzun şəkli çəkiləcək. Bu əməliyyatda dirsəkdən başlayan qolun iç səthi ilə yuxarıya doğru uzanan kəsik aparılır. Dəri bolluğu azdırsa və qolaltına yaxın bölgədədirsə, o zaman qolaltından aparılan kiçik bir kəsik yetərli ola bilər. Qol gərmə əməliyyatından sonra Əməliyyatdan sonra qoyulan sıxıcı sarğının və ya başqa adla desək, korsetin qolda 1 ay qalması dərinin daha gözəl oturmasını təmin edəcək. Əməliyyatdan sonra 5-7 gün qollarda gərginlik və həssaslıq hiss etməyiniz normaldır. Ağrı hissini minimallaşdırmaq məqsədi ilə ağrıkəsicilər verilir. Əməliyyat izləri ilk bir neçə ay çəhrayı rəngdə olacaq və nəzərə çarpacaq, amma zamanla solaraq, dəri rəngini alacaq. 5-10 gün sonra iş həyatınıza geri dönəcəksiniz. Lakin bununla belə, 2 ay ağır qaldırmaq, ağır idman etmək, dartınmaq, sauna və solyariyə getmək olmaz. Qol gərmə əməliyyatına əks-göstərişlər Qol gərmə əməliyyatının keçirilməsi üçün bəzi ümumi əks-göstərişlər var. Bunlar aşağıdakılardır:  – Ürək-damar xəstəlikləri, endokrin sistemi xəstəlikləri (şəkərli diabet), onkologiya;  – Qanın pis laxtalanması;  – Dəri örtüyünün xəstəlik və zədələnmələri;  – Kəskinlik dövründə olan infeksion və xroniki xəstəliklər;  – Hamiləlik və laktasiya dövrü.  Qol gərmə əməliyyatının ağırlaşmaları Hər bir əməliyyatda olduğu kimi, bu əməliyyatın da ağırlaşmaları mümkündür. Buraya qanama, infeksiyalaşma, yara sağalmasında gecikmə və s. aid etmək olar. Həkimin məsləhətlərinə ciddi əməl olunarsa, ağırlaşmaların baş vermə ehtimalı çox aşağıdır. Qollarınızda yaranacaq hissiyatsızlıq sizi qorxutmasın, bu, tədricən aradan qalxacaq. Xəstələrimizin çoxunda rast gəlinməsə də, ağırlaşmalar haqqında  məlumatlı olmağınız məsləhətdir. Qol gərmə əməliyyatından sonra xarici görünüşünüzdə baş verəcək dəyişiklik sizi heyrətləndirəcək, daha inamlı və güvənli edəcəkdir.  Mövzu ilə bağlı video:     Əməliyyatdan video:     © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 05.05.2018

qanazlığının səbəbləri və müalicəsi

Qanazlığı

Qanazlığının səbəbləri hansılardır? Qan azlığının ən çox rast gəlinən səbəbi dəmir defisitidir. Bundan başqa B12 defisiti, fol turşusu defisiti, sümük iliyi çatmamazlığı, iltihabi xəstəliklər, böyrək xəstəlikləri, mədə - bağırsaq sistemi xəstəlikləri, qaraciyər xəstəlikləri, revmatoloji xəstəliklər, endokrin pozğunluqlar kimi çox səbəblərdən də qanazlığı yarana bilər.  Qanazlığı nədir? Vücudumuzda toxumalara oksigen daşınması funksiyasını eritrositlərdə olan hemoqlobin yerinə yetirir. Hemoqlobinin qadınlarda 120 q/l, kişilərdə isə 140 q/l dən aşağı olması anemiya - qan azlığı halı olaraq dəyərləndirilir.  Qanazlığı üçün risk qrupları: 1. Hamilələr və laktasiya dövründə olan qadınlar; 2. Körpələr və uşaqlar;  3. Fertil yaşda olan qadınlar (bəlli miqdardan artıq qan itirilməsi ilə gedən; menstruasiya ilə əlaqəli dəmir depolarının tükənməsi); 4. Pubertat - intensiv böyümə dövrü; 5. Tərkibində az dəmir olan pəhrizlə qidalananlar.  Qanazlığının əlamətləri: 1. Halsızlıq, yorğunluq, yuxululluq; 2. Baş ağrısı, baş gicəllənmə;   3. Dad hissinin təhrif olunması; 4. Dəri örtüyünün solğunluğu (xüsusilə ovucların və selikli qişaların); 5. Dərinin quruluğu, ağız bucaqlarında çatlar; 6. Dilin selikli qişasının hamarlaşması köndələninə cızıqlanmış dırnaqlar, onlarda qaşığa bənzərliyin formalaşmasına meyllilik; 7. Saçların qırılması və tökülməsi; 8. Ürəkdöyünmə, döş qəfəsində ağrılar; 9. Bayılma. Qanazlığının müalicəsi Dəmirdefisitli anemiya təsdiq olunmuşsa müalicə mütləq dəmir preparatlarının əsasən daxilə qəbulu ilə aparılır. Pəhrizlə defisiti bərpa etmək olmaz. Hemoqlobinin miqdarı normallaşdıqdan sonra da dəmir depolarının bərpası üçün müalicəni həkimin təlimatı üzrə 4-6 ay qəbul etmək lazımdır. Qanazlığının profilaktikası Orqanizmin dəmirə olan gündəlik təlabatı 10-15 mq-dır. Dəmirin mənbəyi əsasən qırmızı ətdir. Heç bir meyvə-tərəvəz gündəlik dəmir təlabatını ödəyəcək miqdarda dəmirə sahib deyil, eyni zamanda heyvani mənbədən alınan dəmir orqanizm tərəfindən yaxşı mənimsənilir.   C vitamini tərkibli meyvələr (limon, portağal) dəmirin sorulmasını yaxşılaşdırırlar. Dəmirin sorulması qidada olan bəzi maddələrin təsirindən (çayda olan tanin, fosfor turşusu fitin, kalsium duzları, süd), eləcə də bəzi dərman maddələrinin dəmirlə eyni vaxtda qəbulu zamanı (tetrasiklin, almagel, fosfalügel, kalsium preparatları, levomisetin, penisillin və s.) azala bilər.      © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 05.05.2018

Spinner