uşaqlarda qrip virusu

Uşaqlarda qrip virusu

Qrip uşaqlarda ən geniş yayılmış mövsümi xəstəliklərdən biridir. Uşaqlar böyüklərə nisbətən bu virusa 5 dəfə çox yoluxurlar və qrip onlarda daha ciddi ağırlaşmalar yarada bilər. Qripi öz axarına buraxmaq, təkcə xalq təbabəti reseptləri ilə müalicə etmək və ələlxüsus da, xəstəliyin öz-özünə keçməyini gözləmək olmaz. Hər bir valideyn uşaqlarda qripin əlamətlərini, hansı həkimə müraciət etməli olduğunu və profilaktik tədbirləri bilməlidir.    Uşaqlarda qripin yaranma səbəbləri Soyuqdəymə haqda miflər nə qədər geniş yayılsa da, onu qeyd etmək lazımdır ki, qripə küçədə papaqsız gəzmək və ya ayaqların islanması səbəbindən yoluxmurlar. Soyuqdəymə özlüyündə xəstəlik törətməsə də, yoluxma şansını artırır: soyuq kiçik damarların spazmını yaradır, bu isə immun sistemin işinə öz mənfi təsirini göstərir. Qrip – virus xəstəliyidir, sürətlə yayılır və yüksək virulentliyə (dəyişmə qabiliyyətinə) malikdir. Qrip virusu praktik olaraq hər il mutasiya edir və buna görə də ona qarşı dayanıqlı immunitet yaratmaq mümkün deyil. Məsələn, əgər siz cari mövsümdə qripə yoluxmusunuzsa, bu, o demək deyil ki, virusun başqa ştammı ilə qarşılaşsanız vəziyyət bir də təkrarlanmayacaq. Məhz ona görə də qrip əleyhinə peyvəndləməni hər il arapmaq lazım gəlir. Qrip epidemiyası hər ilin payız-qış mövsümündə baş verir, bütün dünyanı əhatə edən pandemiyaya isə 15-20 ildən bir rast gəlinir.    Qripə yoluxmaq çox asandır. O, daha çox adamdan adama hava-damcı vasitəsi ilə keçir – yəni uşağınızın yanında kimsə asqırarsa,bu yoluxma üçün kifayət edə bilər. Lakin bu virus məişət yolu ilə də yoluxa bilər (çirkli əllər və s.) Virus özlüyündə dayanıqlı deyil və onu istənilən məişət antiseptiki və ya yuyucu vasitə ilə məhv etmək mümkündür. Amma bu cür gigiyenik normalara yalnız evdə əməl olunur. Gigiyena qaydalarının vacibliyini  hələ tam dərk etməyən uşaqlar isə əllərini müntəzəm yumur, oyuncaqlarını başqaları ilə dəyişir, eyni stəkandan istifadə edirlər və s. Bütün bunlar isə qripə yoluxma riskini artırır. Uşaqlarda qrip virusunun əlamətləri Həkimlər uşaqlarda qrip xəstəliyini bir neçə formaya bölürlər: Yüngül forma – 37.5 0C-dən yuxarı hərarət, yüngül öskürək, boğazda selikli qişanın qıcıqlanması. Orta ağır forma – baş ağrıları, əzələ və oynaqlarda ağrılar, zəiflik, titrətmə, öyümə və qusma, 39.5 0C-dək qızdırma, öskürək, tənəffüsün çətinləşməsi. Ağır forma – 40.5 0C-dək qızdırma, sayıqlama və hallisünasiyalar. Hipertaksik forma – virusun çox sürətlə inkişaf etməsi, 40.5C-dək qızdırma, burundan qanaxma, səpgilər, sayıqlama, bayılma və qıcolmalar. Uşaqlarda qrip virusunun təhlükəsi Qrip ilk növbədə ağırlaşmaları ilə təhlükəlidir. Bu ağırlaşmalar sırasına pnevmoniya, meningit və ensefalit, əzələ xəstəlikləri, otit, rinit, sinusit və bronxit aiddir. Uşaqlarda qrip virusunun müalicəsi Yüngül və orta ağır formalarda uşağın vəziyyəti 3-4 günə yaxşılaşır, lakin oskürək və boğazda qıcıqlılıq 10-15 gün davam edə bilər. Ağır forma daha təhlükəlidir və ağırlaşmalara səbəb ola bilir. Hipertoksik forma ən təhlükəli forma olub, əksər hallarda ölümlə nəticələnir. Uşaqlarda qripin müalicəsi simtomların ifadə olunması dərəcəsindən və xəstəliyin formasından asılıdır. Yüngül və orta ağır formalar adətən stasionar müalicə tələb etmir. Burada əsas müalicə metodu uşağın düzgün rejimlə təmin olunmasıdır. Uşaq yaxşı havalandırılan məkanda yatağa yerləşdirilməlidir. Belə günlərdə yüngül dietaya əməl etmək lazımdır. Çünki qripə yoluxmuş uşaq iştahasını itirir və onu məcbur yedizdirmək olmaz. Məcburən ağır yeməklər qəbul etməkdənsə, xəstə bir-iki qaşıq şorba içsə məsləhətdir. Əks halda, ağır yeməklər qusmaya, bu isə əlavə stresə və boğazın onsuz da iltihablaşmış selikli qişasının qıcıqlanmasına səbəb olacaq. Qrip zamanı dieta yüngül və zülalla zəngin olmalıdır, xörəklərin ilıq halda (isti yox) verilməsi tövsiyə edilir. Virus xəstəliklərində bol su içmək birbaşa göstərişdir. Uşağa otlardan dəmlənmiş çaylar, təbii şirələr (turş olmayan), kompot, su vermək faydalıdır.          Təbii ki, bütün bu vasitələr əsas terapiya sayılan virus əleyhinə preparatlarla yanaşı tətbiq olunur. Bundan başqa simptomatik müalicə də aparılır. Medikamentoz müalicə mütləq həkimin göstərişinə uyğun aparılmalıdır. Özünümüalicə ağır fəsadlara yol aça bilər. Uşaqlarda qrip virusunun profilaktikası Virusla kontaktı tamamilə kəsmək mümkün deyil. Ona görə də profilaktik tədbirlər uşağın təcrid olunmasında çox, yoluxma ehtimalının azaldılmasına və uşağın immun sisteminin möhkəmləndirilməsinə yönəldilməlidir. Orqanizmin qoruyucu qüvvəsini möhkəmləndirməyə bunlar kömək edə bilər: “fast food” və ciddi sənaye emalına məruz qalmış məhsulların məhdudlaşdırılması, həkinin göstərişinə uyğun olaraq, əlavə vitamin və mineral komplekslərinin qəbul edilməsi, təmiz havada gündəlik gəzinti və oyunlar. Epidemiya zamanı əlavə qoruyucu tədbirlərə ehtiyac var. Buraya aiddir: virusun havadakı konsentrasiyasını azaltmaq məqsədilə otağın havalandırılması, əllərin tez-tez yuyulması (təkcə yeməkdən əvvəl yox), antiseptik yuyucu vasitələrlə otaqların müntəzəm təmizlənməsi. Qripin profilaktikasında vacib yerlərdən birini də hər il payızda – epidemiya mövsümündən əvvəl aparılan peyvəndləmə tutur.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 19.04.2018

Aysmed
18
hestasion diabet hamilə qadınlarda diabet nədir

Hestasion diabet

Hestasion diabet nədir? Hestasion diabet – hamiləlik vaxtı qadının qanında ilk dəfə şəkərin səviyyəsinin qalxmasıdır. Bir qayda olaraq, bu problem hamiləliyin ikinci dövründə yaranır. Bu zaman qanda şəkər göstəricisinin artması təbii fizioloji faktorlarla və qadında risk faktorunun olması ilə əlaqədardır. “Hestasion diabet” diaqnozu o deməkdir ki, hamiləliyə qədər pasiyentin qanındakı qlükozanın səviyyəsi normal olub.    Hestasion diabet – 2-3.5 % hallarda rast gəlinən hamiləlik ağırlaşmasıdır. Onun yaranması faktorları bunlardır: bədən kütləsinin artıq olması, piylənmə, yaşın 30-dan yuxarı olması, genetik faktor, yumurtacıqların polikistozu, əkizlər və ya üçəmlərə hamiləlik, əvvəlki hamiləlikdə iri uşağın doğulması. Hestasion diabetin əlamətləri Maddələr mübadiləsinin bu cür pozulması heç bir zahiri faktorlarla özünü göstərmir, o vaxta kimi ki, USM müayinəsində dölün həddindən artıq böyük olması aşkarlanır. Həmin mərhələdə müalicəyə başlamaq olar, lakin bu, bir qədər gecikmiş müalicə sayılır. Yaxşı olar ki, müalicə daha erkən mərhələdə başlansın. Elə bu səbəbdən də bütün qadınları hamiləliyin 24-28-ci həftələrində qanda qlükozanın səviyyəsini təyin etmək üçün analizlərə yönəldirlər. Qanda şəkərin yüksək olmasından qadın həddindən artıq çəki aldıqda da şübhələnmək olar. Bəzən pasiyentlərdə artıq susama və tez-tez sidiyə getmə müşahidə edilir. Lakin bu nadir hallarda baş verir, yəni bu simptomlara güvənmək olmaz. Qlükozaya tolerantlıq testini istənilən halda keçmək lazımdır. Hestasion diabetin diaqnostikası Yuxarıda qeyd olunan risk faktorları mövcuddursa, qadınlar qlükozaya tolerantlıq testini hələ hamiləliyi planlaşdırarkən keçməlidirlər. Bu müayinə zamanı acqarına qan analizi götürülür, daha sonra pasiyentə qlükoza məhlulu içizdirilir və 1-2 saatdan sonra qan analizi təkarar alınır. Karbohidrat mübadiləsi pozulmuş adamlarda qlükoza qəbulundan sonra şəkərin səviyyəsi yüksək olur. Ola bilsin ki, əvvəllər diaqnozu qoyulmamış 1-ci və ya 2-ci tip şəkərli diabet aşkar olunsun. Risk faktorları olmadığı təqdirdə, qlükozaya tolerantlıq testi hamiləliyin planlanması dövründə deyil, artıq hamiləlik dövründə verilir (üçüncü trimestrin əvvəlində).    Hestasion diabetin təhlükəsi Hestasion diabetin ana üçün təhlükəsi Hestasion diabet zamanı erkən doğuş və ölü uşağın doğulması halları qeydə alına bilər. Hestoz, hidromnion, fetoplasentar çatışmazlıq və dölün hipotrofiyası müşahidə olunması istisna deyil. Bundan başqa, diabetik ketoasidoz, cinsiyyət yollarının infeksiyaları da qeydə alına bilər ki, bu da dölün infeksiyalaşması və erkən doğuş baxımından təhlükəlidir. Həmçinin, hestasion diabet görmənin, böyrəklərin funksiyalarının, dölün qan dövranının pozulmasına səbəb olan mikroangiopatiya yarada və bir sıra başqa fəsadlara yol aça bilər. Hestasion diabetin uşaq üçün təhlükəsi Ana və körpə arasında karbohidrat mübadiləsinin xüsusiyyətləri belədir – uşaq anadan qlükoza alır, lakin insulini isə yox. Beləliklə, yaranan hiperqlikemiya (qlükozanın səviyyəsinin yuxarı olması), xüsusən də üçüncü trimestrdə, yəni körpənin hələ özünü insulini olmadığı dövrdə, döldə müxtəlif patologiyalara səbəb ola bilir. 12-ci həftədən sonra (uşağın orqanizmində insulin yaranan dövrdə) hiperinsulinemiya yaranır ki, bu da asfiksiyanın əmələ gəlməsi və doğuş zamanı travmalar baxımında təhlükəlidir. Bununla yanaşı, tənəffüs pozuntuları və yenidoğulmuşun hipoqlikemik vəziyyəti də mümkündür. Bu problemlərin qarşısını almaq olarmı? Bəli. Əsas odur ki, problem haqda maariflənmiş olasınız və vaxtında mütəxəssisə müraciət edəsiniz. Hestasion diabetin müalicəsi Hestasion diabetin müalicəsi əsasən dietadan ibarətdir. Zərurət yaranarsa, mütəxəssis tərəfindən fərdi qaydada, dəqiq hesablanmış insulin iynəsi əlavə oluna bilər. Bundan bşaqa, çox da ağır olmayan fiziki yüklənmələr tövsiyə edilir. Lakin bu zaman ehtiyatlı olmaq lazımdır ki, ümumi vəziyyət pisləşməsin və düşük halları yaranmasın. İstənilən halda, bu məsləni həkimlə müzakirə etmək vacibdir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 19.04.2018

Aysmed
21
Arterial hipertenziya (hipertoniya xəstəliyi)
 hekimtap.az

Arterial hipertenziya (hipertoniya xəstəliyi)

Arterial hipertenziya haqda məlumat İstənilən yaş dövründə 130/85 mm.c.s. normal təzyiq sayılır. 140/90 mm.c.s təzyiqindən  başlayaraq arterial hipertenziyadan danışmaq olar. Çətin ki, elə adam tapıla ki, kiminsə təzyiqinin artması barədə eşitməsin və ya özünün bununla bağlı problemi olmasın. Bu heç də təəccüblü deyil, çünki müxtəlif mənbələrin göstəricilərinə görə böyük yaşlı əhalinin 10—30%-i arterial təzyiqinin periodik, yaxud da daimi yüksəlməsindən əziyyət çəkir. Təqribən 10 vəziyyətdən 9-da hipertoniya özünü müstəqil xəstəlik kimi büruzə verir, buna birincili arterial hipertenziya deyilir. Qalan hallarda təzyiqin yüksəlməsi digər orqanların, daha çox böyrək, daxili sekresiya vəzləri və ağciyər xəstəlikləri fonunda yaranır. Bu, ikincili arterial hipertenziyadır.     Hipertenziya müalicə olunmazsa, orqanizmin bir çox orqan və sistemlərinin işini əngəlləyə bilər. Bunun da nəticəsində miokard infarktı və insult, böyrəklərin fəaliyyətinin pozulması, görmənin pisləşməsi kimi ciddi fəsadların ortaya çıxması mümkündür. Bütün bunlar isə həyat keyfiyyətinin pisləşməsinə, iş qabiliyyətinin aşağı düşməsinə, hətta əlilliyə gətirib çıxara bilər.      Arterial hipertenziyanın əmələ gəlmə səbəbləri Təzyiq ürəyin atım funksiyasının və ya damarların tonususnun artması sayəsində qalxır. Bunun tənzimlənməsində böyrəklərin rolu az deyil. Arterial hipertenziyanın iki böyük qrupu mövcuddur:  – Essensial arterial hipertenziya (əvvəlki adı “hipertoniya xəstəliyi”) – bunun əsasında digər orqanların (böyrəklər, daxili sekresiya vəzləri, ürək) xəstəliklərindən yaranmayan yüksək arterial təzyiq dayanır;  – İkincili (simptomik) arterial hipertenziya – bu zaman arterial təzyiq müxtəlif orqan və ya sistemlərin müəyyən xəstəliklərinin fonunda yüksəlir;     Arterial təzyiqin periodik olaraq yüksəlməsi yuxu zamanı tənəffüsün pozulmasından da yarana bilər. Buna yuxunun abstruktiv apnoe sindromunu misal göstərmək olar. Həmçinin, nevrozlar da təzyiqin qalxması və ya enməsi ilə müşayiət edilə bilər. Bəzi dərman preparatlarının yanlış tətbiq olunması, kofennin normadan artıq qəbul edilməsi və digər stumulyatorlar da təzyiq yaradan səbəblər sırasına daxildir. Arterial hipertenziyanın əlamətləri Arterial hipertenziya özünü aşağıdakı əlamətlərlə büruzə verir:  – Sutkanın istənilən periodunda baş ağrıları. Bir qayda olaraq, başın ənsə hissəsində ağırlıq və gərilmə hiss olunur. Bəzən bu ağrılar güclü öskürək zamanı, başı aşağı əyərkən  – Güclənir, göz qapaqları və ya üzün şişməsi ilə müşayiət edilir;  – Sakit halda və ya emosional stress zamanı ürək nahiyəsində yaranan ağrılar;  – Görmənin pozulması (gözlərin önündə bulanıqlıq, pərdə yaranır);  – Qulaqlarda səs. Arterial hipertenziya xəstələrində bəzən hipertonik kriz halı qeydə alınır. Belə vəziyyət arterial təzyiqin həddindən artıq qalxması səbəbindən baş verir ki, bu da təhlükəlidir.   Hipertonik krizi stress vəziyyətləri, fiziki yüklənmə, həmçini hipotenziv preparatların qəbulunun dayandırılması da yarada bilər. Hipertonik kriz qəfil balanması ilə fərqlənir. Əlamətləri bunlardır:  – möhkəm baş ağrısı;  – görmənin pozulması;  – ürəkbulanma, bəzən qusma;  – üz dərisində qızarmalar;  – bəzən sinədə sıxıcı ağrılar;  – təngənəfəslik;  – bəzən qıcolmalar. Arterial hipertenziyanın diaqnostikası Hipertoniyanın mövcudluğu və dərəcəsini arterial təzyiqin bir neçə gün ərzində sutkanın müxtəlif vaxtlarında ölçməklə müəyyənləşdirirlər. Ən dəqiq diaqnostika bir qayda olaraq, EKQ-nin qeydiyyatı olmaqla təzyiqin sutkalıq monitorinqi vasitəsilə həyata keçirilir. Hipertoniyanın diaqnostikası üçün, habelə, damarların müayinəsinə yönəlmiş metodlardan da istifadə edirlər. Arterial təzyiqin yaranmasına səbəb böyrək xəstəlikləri də ola bilər, ona görə də böyrək damarlarının angioqrafiyası və böyrəklərin ultrasəs müayinəsi aparılır. Bundan başqa, damarların erkən zədələnməsini ultrasəs doppleroqrafiya metodu ilə müəyyənləşdirirlər. Elektrokardioqramma və exokardioqrafiya üsullarından istifadə etrməklə ürəyin müayinə edilməsi də diaqnostikanın ayrılmaz hissəsidir. Bundan başqa, gözlərin müayinəsi məqsədilə kardiologiyada ixtisaslaşmış oftalmoloqun konsultasiyası da vacibdir.      Arterial hipertenziyanın müalicəsi Bəzən belə bir fikrə rast gəlinir ki, insan yüksək təzyiqi yaxşı keçirisə müalicəyə ehtiyac yoxdur. Bu nəinki yanlış fikirdir, hətta təhlükəlidir.    Xroniki arterial təzyiq ürək və böyrək çatışmazlığı, görmənin korlanması, ürəyin işemik xəstəliyi kimi fəsadlara yol aça bilər. Ona görə yaxşısı budur ki, arterial təzyiqi müalicə edəsiniz. İlk növbədə həkim yüksəlmiş təziyiqi normal rəqəmlərə çatdırmağa çalışacaq. Bu, birmənalı yanaşmadır və bütün aparıcı mütəxəssislər tərəfindən tövsiyə olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, arterial təzyiqin normaya salınması tədricən həyata keçirilməlidir. Arterial hipertenziyanın ümumi müalicə prinsipləri aşağıdakılardır:  – Xəstəliyin yüngül formalarında qeyri-medikamentoz metodlardan istifadə olunur.  – Xörək duzunun qəbulunun məhdudlaşdırılması;  – Artıq çəkinin azaldılması;  – Həftədə 3-5 dəfə çox da ağır olmayan fiziki yüklənmələr (yerimək, qaçış, üzgüçülük, müalicəvi bədən tərbiyəsi);  – Siqaret çəkməkdən imtina;  – Bitki tərkibli sedativ vasitələrdən istifadə etmək.  Yuxarıdakı metodlar fayda verməzsə, medikamentoz müalicəyə başlanılır.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 18.04.2018

Aysmed
23
ürəyin işemik xəstəliyi

Ürəyin işemik xəstəliyi

Ürəyin işemik xəstəliyi barədə ümumi məlumat Ürəyin işemik xəstəliyi (ÜİX) qanın ürək əzələsinə kifayət qədər çatmaması deməkdir.  Ürəyin “aclığından”, bunun davametmə müddətindən və yaranma tezliyindən asılı olaraq, ürəyin işemik xəstəliyini bir neçə formaya bölürlər.     Ürəyin işemik xəstəliyi dünyada ən geniş yayılmış xəstəliklərdən biri olub və təəssüf ki, dərman preparatlarının köməyi ilə tam müalicəsi mümkün deyil. Buna səbəb odur ki, dərmanlar damarlardakı aterosklerotik düyünləri (piy yığımı) əirdə bilmir. Damardaxili piy qatları isə illər keçdikcə böyüyür, nəticədə ürəyi oksigen və digər qida maddələri ilə təchiz edən damarların ötürücülük imkanını azalır, bu isə öz növbəsində infarkt riskini artırır. Belə vəziyyət yaranarsa, ağır cərrahi əməliyyata – koronar aortanın şuntlanmasına ehtiyac yaranır. Ürəyin işemik xəstəliyinin yaranma mexanizmi Baxmayaraq ki, ürəyin fəaliyyəti orqanizmi qanla təmin etməkdən ibarətdir, onun üzünün də qan təchizatına ehtiyacı var. Ürək əzələsinə (miokard) qan iki arteriya vasitəsilə daxil olur. Bu artyeriyalar tac arteriyalar adlanır (ürəyi tac formasında əhatə etdiyi üçün). Həmin arteriyalar daha kiçik şaxələrə ayrılır və onların hər biri ürəyin ayrı-ayrı hissələrini qidalandırır. Ürəyə qan daşıyan başqa arteriyalar yoxdur, ona görə də onların hər hansının daralması və ya tutulması zamanı ürək əzələsində oskigen və qida maddələrinin çatışmazlığı yaranır – xəstəlik inkişaf etməyə başlayır. Hazırda ÜİX-nin yaranmasına əsas səbəb kimi xolesterin hissəciklərinin çöküntüsü və arteriyanın daralması sayəsində baş verən tac arteriyaların aterosklerozu göstərilir. Bunun nəticəsində ürəyi qanla kifayət qədər təchiz olunmur. Ürəyin işemik xəstəliyini yaradan səbəblər Ürəyin işemik xəstəliyi bir sıra səbəblərdən yarana bilər. Onlardan əsasları aşağıdakılardır:  – Arterial təzyiq;  – Hipodinamiya (az hərəkətlilik);  – Siqaret çəkmə;  – Artıq çəki problemi;  – Şəkərli diabet;  – İrsi faktor;  – Keyfiyyətsiz qida məhsullarının qəbulu Psixoemosional gərginlik; Ürəyin işemik xəstəliyinin əlamətləri Ürəyin işemik xəstəliyi zamanı ürək fəaliyyətinin pozulması əlamətləri üzə çıxır – ürək nahiyəsində ağrılar, ürək döyüntüsü ritminin pozuntusu, elektrokardioqarammada dəyişikliklər. Nəzərə almaq lazımdır ki, ürəyin işemik xəstəliyi çox ləng inkişaf edən bir patologiyadır. Ona görə də xəstəliyi ilkin mərhələlərdə aşkar etmək vacibdir. Ürəyin işemik xəstəliyinin vacib diaqnostik əlamətlərindən biri də yeriş, müəyyən fiziki yüklənmədən sonra döş qəfəsi və kürək nahiyəsində rahatsızlığın yaranması, bu yüklənməni dayandırdıqdan sonra isə əlamətlərin keçib getməsidir. Stenokardiyanın səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri də nitroqliserin qəbulundan sonra xoşagəlməz hisslərin yoxa çıxmasıdır. Ürəyin işemik xəstəliyinin müalicəsi Müasir texnologiyaların inkişafı müalicə metodlarının mükəmməlşməsinə şərait yaradıb, lakin onun başlıca prinsipi dəyişməz qalıb – miokardın normal qidalanması üçün daralmış və ya tutulmuş arteriyada qan dövranını yaxşılaşdırmaq. Bunu iki yolla etmək mümkündür: medikamentoz və cərrahi.    Müasir preparatlarla medikamentoz terapiya xroniki ÜİX-nin baza müalicəsi hesab olunur. Müalicə xəstənin həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına, yəni kəskin simptomların azaldılmasına yönəldilir, hansılar ki, miokard infarktı, qeyri-stabil stenokardiya, qəfləti ürək ölümü ilə nəticələnə bilər.   Ürəyin işemik xəstəliyinin daha ağır formalarında cərrahi müalicə metodları tətbiq edilir. Ürəyin işemik xəstəliyinin profilaktikası Siqaretdən imtina. Siqaretdən, həmçinin, passiv siqaret çəkmədən imtina etmək iki il ərzində ölüm riskini iki dəfə azaldır. Əgər bunun öhdəsindən müstəqil gələ bilmirsinizsə, o zaman mütəxəssisə müraciət edin. Fiziki aktivlik. Ürəyin işemik xəstəliyindən əziyyət çəkən bütün xəstələrə gündəlik fiziki aktivlik göstərişdir. Bu, hər gün 30 dəqiqədən az olmayaraq açıq havada gəzinti, ev şəraitində fiziki hərəkətlər ola bilər. İmkan daxilində həftədə iki dəfə dözümlülüyə hesablanmış məşqlər də tövsiyə olunur.      Diyeta. Məqsəd qidalanmanın optimallaşdırılmasıdır. Bu zaman heyvan mənşəli yağları, xolesterin və şəkəri məhdudlaşdırmaq vacibdir. Həmçinin, xörək duzunun istifadəsini, rasionun kalorililiyini aşağı salmaq lazımdır. Çiy meyvə-tərəvəz qəbulu, ət əvəzinə balıq məhsulları məsləhət görülür. Bundan başqa, arterial təzyiqi, qanda xolesterin və şəkərin səviyyəsinə nəzarət etmək zəruridir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 18.04.2018

Aysmed
21
herpes virusu dodaq uşuqlaması

Herpes virusu

Herpes virusu nədir? Herpes çox yoluxucu virus olub, xəstə insandan sağlam insana keçir. Alimlər herpes virusunun 8 tipini müəyyənləşdiriblər onlardan ikisi 1-ci tip (daha çox) və 2-ci tip (nisbətən az) dodaqlarda uçuqlar yaradır. Bütün herpes viruslarının fərqləndirici cəhəti hüceyrənin daxilində məskunlaşmasıdır. İmmunitet aşağı düşdükdə herpes xəstəliyin növbəti mərhələsinə keçir və çoxalmağa başlayır. Herpes virusunun təhlükəsi Herpes virusları həm təbiətdə, həm də insanlar arasında geniş yayılıb. Bunun əsas səbəbi virusun yüksək yoluxuculuq qabiliyyətidir. Virus otaq temperaturunda aktivliyini bir sutkaya qədər qoruyub saxlaya bilir. Yoluxma virus hissəciklərinin xəstə adamdan sağlam adamın selikli qişasına (ağız, burun, göz, cinsiyyət orqanları) düşməsi yolu ilə baş verir. Virus orqanizmə daxil olduqdan sonra sinir ucluqları vasitəsilə sinir hüceyrələrinə (neyronlara) daxil olur. İmmun müdafiə zəifləyən kimi virus çoxalmağa və herpesə xas olan simptomlarla özünü büruzə verməyə başlayır.    Dodaqda herpes virusu Dodaqlar və üzdə yaranan herpesi, əsasən, virirusun birinci tipi yaradır. Bəzən yaxın kontakt zamanı ağız suyu damcıları vasitəsilə yayılan ikinci tip virus da buna səbəb ola bilər. Herpes, adətən, özünü içərisi bulanıq maye ilə dolu olan səpgilər şəklində büruzə verir. Onlar möhkəm qaşınma yaradır və ağrıyır.      Genital herpes virusu (cinsi herpes) Genital herpesi daha çox virusun ikinci tipi törədir. O, kişi və qadınların cinsiyyət orqanlarında səpgilərlə özünü göstərir. Genital herpes xəstə adamdan sağlam adama qorunmamış cinsi əlaqə vasitəsilə yoluxur. Cinsi herpes və dodaq herpesinin simptomları praktik olaraq eynidir, fəqrli cəhətləri səpgilərin yerləşmə nahiyələridir.    Birinci və ikinci tip virusların ümumiləşmiş adı “adi herpes virusudur”, belə ki, onlar bir-birilərinə xarakterik olan nahiyələri zədələyə bilir. Dodaqda yaranmış herpes yayılaraq ağız boşluğunun selikli qişasını da iltihablandıra bilər (stomatit). Buna çox vaxt uşaqlarda rast gəlinir. Herpetik stomatitin herpetik anginaya keçməsi də mümkündür. Yeni doğulmuş körpələrdə virusla gözlərin və hətta baş beynin zədələnməsi rast gəlinən hallardandır (herpetik meningit).     Bədəndə herpes virusu (kəmərləyici herpes) Üçüncü tip virus tərəfindən törədilir, uşaqlarda özünü suçiçəyi kimi göstərir. Su çiçəyi – virusun orqanizmə daxil olmasına ilkin reaksiyadır. Kəskin mərhələdən sonra xəstəlik xroniki formaya keçir, sonra sinir hüceyrələrində bir neçə on il passivləşir, daha sonra hələ ki, məlum olmayan səbəblərdən virus aktivləşir və bir çox adamlarda kəmərləyici dəmrov yaradır. Kəmərləyici herpes sinədə, qabırğa boyunca səpgilər kimi özünü büruzə verir, nadir hallarda boyun nahiyəsinə də yayılır. O, möhkəm ağrılarla müşayiət edilir, bəzi hallarda uzun müddət sağalmır (herpetik navralgiya). Daha nadir hallarda virus göz sinirini zədələyir, bu zaman herpes səpgiləri göz nahiyəsində əmələ gəlir. Bu, xəstəliyin ən ağır formalarından biri sayılır.     Herpesin digər növləri limfoma (4-cü tip), infeksion mononukleoz (5-ci tip), uşaq rozeolası (6-cı tip), Kapoşi sindromu (8-ci tip) yarada bilər. 7-ci tip herpes virusuna isə xroniki yorğunluq sindromu adı verilib. Herpes virusunun müalicəsi Müasir təbabət hələ ki, herpes virusunu tam müalicə edə bilmir, belə ki, o, uzun müddət passiv şəkildə hüceyrənin nüvəsində yerləşir. Lakin herpesin xoşagəlməz simptomlarını müalicə etmək olar və lazımdır. Dərman preparatları vasitəsilə xroniki herpesin yaranma tezliyini və qalma müddətini qısaltmaq mümkündür. Onlar, həmçinin, virusun partnyora yoluxma riskini də azalda bilər.    Bəs herpesin simptomlarını nə ilə müalicə etməli? Herpesin müalicəsi üçün effektivliyini sübut etmiş cəmi bir neçə dərman vasitəsi mövcuddur. Onlardan əsasları – atsiklovir, valatsiklovir (orqanizmdə atsiklovirə çevrilir) və famtsiklovirdir. Atsiklovir molekulu virusun DNT-sinə sirayət edir və onu “aldadır”, nəticədə çoxalma prosesi pozulur.    Herpesdən qurtulmağın daha bir yolu – immuniteti gücləndirməkdir. Bu, kəskin səpgilər olmayan zaman effektlidir və xroniki herpesin kəskinləşmə miqdarını azaltmağa kömək edir, lakin virusu tam kənarlaşdırmır.    Herpes virusunun profilaktikası Herpesin profilaktikası digər adamların yoluxdurulmamasına yönəldilməlidir (əsasən də uşaqların, belə ki, böyüklərin əksəriyyəti artıq bu virusa yoluxmuşdur). Əgər dodaqlarınızda uçuq varsa, ağzınızda tənzif sarğı gəzdirin, uşaqları öpməyin, uçuqlara toxunmayınvə əllərinizi tez-tez yuyun. Sağlam və yoluxmuş adamın eyni qablardan istifadə etməsi tövsiyə olunmur. Genital herpes cinsi əlaqə zamanı yoluxur, xüsusən də xəstə adamda səpgilər varsa. Amma unutmaq olmaz ki, bəzi adamlardan virus səpgilər olmadan da yoluxa bilər. Bu halda herpesdən qorunmağın effektli yolu prezervativlərdən istifadə etməkdir. Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 18.04.2018

Aysmed
27
qadın sonsuzluğu

Qadın sonsuzluğu

Qadın sonsuzluğu nədir? Qadın sonsuzluğu bir il və ya 1.5 il müddətində hamiləlik əleyhinə vasitələrdən istifadə etmədən sağlam partnyorla cinsi həyat zamanı hamiləliyin  qeydə alınmamasıdır. Geri dönməyən patoloji vəziyyətlə əlaqədar absolyut sonsuzluq və nisbi sonsuzluq (bu halda problemi aradan qaldırmağa cəhd göstərmək olar) mövcuddur. Sonsuzluq, həmçinin, birinicili (qadında heç vaxt hamiləlik olmayıbsa) və ikincili (anamnezde hamiləlik varsa) olur. Sonsuzluq nikahda olan cütlüklərin 10-15%-ində rast gəlinir. Kişi və qadın sonsuzluğunun faiz nisbəti demək olar ki, eynidir. Sonsuzluqla bağlı müraciət etdikdə hər iki partnyor müayinədən keçməlidir. Sağlamlığın fiziki faktorlarından başqa, ailə problemləri, psixi və sosial gərginlik də sonsuzluğa səbəb ola bilər.             Qadın sonsuzluğunun başlıca səbəbləri Səbəblər arasında ilk yeri yumurta hüceyrənin yetişməməsi problemi durur. Buna 39 % hallarda rast gəlinir. Əksər hallarda belə pozuntular hormonal disfunksiya fonunda yaranır. İnici yerdə (30%) uşaqlıq borularının zədələnməsi və ya tutulması dayanır. Buna abortlar və ya uşaqlıqdan kənar hamiləlik, uşaqlıq boruları və uşaqlığın iltihabı səbəb ola bilər. Normada yumurta hüceyrə spermatozoidlə uşaqlıq borusunda görüşür, o bağlı olarsa, hamiləlik mümkün olmur. Sonsuzluğun daha bir səbəbi – uşaqlıq boynu kanalının problemidir. Sağlam qadınlarda bu hissə seliklə dolu olur. Bunun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, spermatozoidlər selikli qişada asanlıqla hərəkət edib, uşaqlıq boynunu keçərək yumurtahüceyrə ilə qarşılaşır. Əgər selikli qişada codluq və ya seliyin miqdarı az olarsa və əgər onun kimyəvi tərkibi dəyişərsə, spermatozoidlərin uşaqlığa düşməsi çətinləşir. Adətən bu, cinsi infeksiyalar zamanı, qişayaradıcı vəzlərin işinin pisləşməsi, eroziyalar və ya uşaqlıq boynunun iltihabı zamanı baş verir. Sonsuzluğa, həmçinin, uşaqlığın qüsurları da səbəb ola bilər. Buraya  mioma, fibroma və poliplər, eləcə də kistaları aid etmək olar. Sonsuzluğa səbəb kimi cinsiyyət sistemi ilə əlaqədar olmayan xəstəlikləri də göstərmək olar. Məsələn, qalxanabənzər və böyrəküstü vəzin, hipofizin xəstəlikləri, şəkərli diabet, bəzi autoimmun xəstəliklər və s.            Qadın sonsuzluğunun diaqnostikası Hamiləliklə bağlı problemi olan qadın əvvəlcə ginekoloqa müraciət edir. Həkimin qəbulunda verilən suallara dəqiq və dolğun cavab verilməlidir. Belə ki, bunun gələcəkdə aparılacaq müayinə və müalicənin effektliyində böyük rolu ola bilər.   Bəzi hallarda digər mütəxəssilərin də (endokrinoloq, terapevt, psixonevroloq) müdaxiləsi tələb oluna bilər. Sonsuzluğun dəqiq diaqnostikası üçün müxtəlif laborator və instrumental müayinələrə də ehtiyac yarana bilər. Qadın sonsuzluğunun müalicəsi Sonsuzluğun müalicə proqramı bütün məlumatlar alındıqdan, səbəblər araşdırıldıqdan sonra tərtib edilir.  Əvvəlcə, mütəxəssislər pasiyetin reproduktivlik problemini aradan qaldırmağa cəhd göstərirlər, əgər təbii hamiləlik alınmazsa, o zaman köməkçi reproduktiv metodikalar tətbiq edilir. Pasiyentdən çəkinin normallaşdırılması tələb edilir. Endokrin sonsuzluğu korreksiya etmək məqsədilə hormonal terapiya aparılır (terapiyanın effektivliyi və hamiləlik 70-80% hallarda mümkün olur). Boruların keçilməzlik problemi zamanı laparaskopiyadan istifadə edilir (bu halda effektivlik 30-40% təşkil edir və böyük ehtimal ki, EKO təyin olunacaq) Uşaqlığın anotomik qüsurları zamanı rekonstruktiv əməliyyatlar həyata keçirilir (hamiləlik 15-20% hallarda qeydə alınır) Mövcud qüsuru (uşaqlığın olmaması, onun inkişaf qüsurları) aradan qaldırmaq mümkün olmazsa, surroqat analıq xidmətləri barədə düşünmək olar. Sonsuzluğun səbəbi endometriozdursa, laparaskopiya da daxil olmaqla müalicə kursu aparılır – həmiləlik ehtimalı 30-40%. Hamiləlik immunoloji problemlər səbəbindən baş tutmursa, o zaman ərin sperması ilə süni mayalandırma həyata keçirilir (effektivlik 40%-ədək). Sonsuzluğun səbəbləri aşkar olunmadığı halda süni mayalandırma metodu tətbiq edilir. Buraya aiddir:  – Donor sperması və ya ərin sperması ilə uşaqlıqdaxili inseminasiya;  – EKO metodu;  – Spermatozoidin yumurtahüceyrə daxilinə inyeksiyası;  – Surroqat analıq. Onu da bilmək vacibdir ki, 37 yaşdan sonra hamiləlik ehtimalı birdən-birə azalır. Bu səbəbdən də sonsuzluq problemini vaxtında müalicə etmək lazımdır.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 16.04.2018

uşaqlarda boy qısalığı

Uşaqlarda boy qısalığı

Boy qısalığı tendensiyası Son zamanlar endokrin xəstəliklərdən danışarkən daha çox şəkərli diabet və ya zob xəstəlikləri vurğulanır. Lakin boy qısalığı əhəmiyyətinə görə digər endokrin problemlərdən heç də geri qalmır. Ümumiyyətlə, bizim əcdadlarımız hündürboy, cüssəli olublar, lakin son 50 ilə nəzər salsaq, bir millət kimi boyumuzun qısalmasının şahidi olarıq. Bunun səbəbləri hələ ki, müzakirə mövzusudur. Əgər boyun uca olmasını arzulayırıqsa, bu zaman endokrinoloqun vaxtında müdaxiləsinə ehtiyac var. Boy uzanması epifizdəki sümükləşmə nöqtələrindən asılıdır. Yəni sümükləşmə nöqtəsi nə qədər açıq olsa, boyu bir o qədər də uzatmaq mümkündür. Sümükləşmə nöqtələrinin bağlanması qızlarda təxminən 17, oğlanlarda isə 18 yaşına təsadüf edir və gənclərin bu qeyd olunan perioddan gec müraciət etməsi endokrinoloqların işini çətinləşdirir. Ona görə də artıq uşaq anadan olan gündən onun boyu nəzarət altında olmalıdır. Burada bir fərdilik də var – ola bilsin ki, 20-21 yaşlarında da boy artımı müşahidə edilsin. Uşağın boy artımı belə qiymətləndirilir Uşağın boyunu qiymətləndirmək üçün xüsusi şkalalar mövcuddur. Buraya Sentil şkalasını aid etmək olar. Mütəxəssis oradakı cədvəllər vasitəsilə uşağın boyunun normal olub-olmadığını müəyyənləşdirir. Problemli uşaqlar endokrinoloqun nəzarəti altına alınır. Həkim 4 yaşından etibarən lazımi müdaxilələr edir. Məsələn, xüsusi boy hormonları var ki, onun vasitəsilə uşağın boy artımındakı problemləri həll etmək mümkündür. Bu hormon axşam saatlarında vurulur. Çünkü boy hormonun ifrazı məhz axşam saatlarına təsadüf edir. Beləliklə, mütəxəssis hədəf boya, hətta valideynlərin belə boylarından hündür boya nail ola bilir. Hədəf boyunu hesablamaq üçün xüsusi düstur var. Oğlan uşaqları üçün hədəf boy bu düstur vasitəsilə hesablanır: (atanın boyu (sm)+ananın boyu (sm)+13)/2±6-7 sm, qızlar üçün isə hesablama belə aparılır: (atanın boyu (sm)+ananın boyu (sm)-13)/2±6 sm. Uşaqların boyunun qısa olub-olmadığını necə müəyyən etməli? Əvvəlcə uşağın boyunun yaşıdları ilə müaqayisəsi aparılmalıdır. İkinci əlamət - əgər uşaq 3 il ərzində eyni ölçülü paltar geyinirsə, bu da boy probleminə dəlalət edir. Ümumiyyətlə, uşağın böyüməsi normalda bu cür baş verməlidir: uşaq 1 yaşadək 25 sm, 1-2 yaş arası 12-14 sm, 2-4 yaşında 6-8 sm, 4 yaşından yetkinlik yaşına kimi 5-6 sm boy atmalıdır. Yetkinlik yaşına çatanda böyümə artır, yəni qızlar 11 yaşdan sonra 7-8 sm, oğlanlar isə 12 yaşından sonra 11-13 sm boy ata bilərlər. Bu proses mütəxəssisin nəzarəti altına alınır və ehtiyac yaranrsa, müdaxilə olunur. Valideynlər yuxarıda göstərilən üsul və rəqəmlərə mütləq nəzarət etməli, problem yaranarsa, mütəxəssisə vaxtında müraciət etməlidirlər.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 13.04.2018

virus hepatitləri

Virus hepatitləri

Virus hepatitləri nədir? Virus hepatitləri geniş yayılmış və təhlükəli qaraciyər xəstəliyidir. Virus hepatitlərinin 6 növü var və onlar iki qrupa bölünür – enteral (ağızdan) və ya parenteral (qan vasitəsilə) yoluxma mexanizmi ilə. Birinci qrupa A və E, ikinci qrupa isə B, C, D və G hepatitləri aiddir.   Hepatit A Virus hepatitləri arasında ən geniş yayılmışı hepatit A-dır. Yoluxan məqamdan xəstəliyin ilkin əlamətləri özünü göstərənə kimi 7-50 gün vaxt keçir. Çox vaxt xəstəliyin başlanğıcı hərarətin qalxması ilə müşahidə olunur və qripi xatırlada bilər. Əksər hallarda spontan sağalır və aktiv müalicə tələb etmir. Xəstəlik ağır keçərsə, virusun qaraciyərə göstərdiyi toksiki təsirin qarşısını almaq üçün damar daxili infuziya təyin olunur. Hepatit B Hepatit B virusu cinsi yolla, qeyri-steril şprislərin istifadəsi zamanı və anadan körpəyə yoluxur.  Tipik hallarda xəstəlik temperaturun qalxması, zəiflik,oynaqlarda ağrı, öyümə və qusma ilə başlayır. Qaraciyər və dalaqda böyümə müşahidə edilir. Həmçinin, sidiyin tündləşməsi və nəcisin rəngsizləşməsi də qeydə alına bilər.     Hepatit C Virus hepatitlərinin ən ağır formasıdır, ona posttransfuzion hepatit də deyirlər. Bu, o deməkdir ki, insan xəstəliyə qan köçürmə zamanı yoluxub. Hepatit C-yə yoluxma tez-tez narkomanlarda şpris vasitəsilə, həmçinin, cinsi yolla və anadan körpəyə ola bilər. Bu xəstəliyin xroniki forması daha təhlükəlidir, belə ki, qaraciyərin sirrozu və xərçəngi ilə nəticələnə bilər. Hepatit C-nin xronikiləşməsi xəstələrin təxminən 70-80%-də baş verir. Hepatit C-nin bu virusun digər formaları ilə yanaşı gedişatı xəstəliyi ağırlaşdıra və ölümə səbəb ola bilər.   Hepatit D Hepatit D virusu antropoz infeksiya olub, qaraciyəri zədələyir. Onun inkişafı üçün hepatit B-nin yanaşı gedişatı vacib şərtdir.  Hepatit E Hepatit A-ya bənzəyir, lakin tədricən inkişaf edir və hamilə qadınlar üçün daha təhlükəlidir. Hepatit G Hepatitlər ailəsindən sonuncusu olub, hepatit C-yə bənzəyir, lakin nisbətən az təhlükəlidir. Virus hepatitlərinin əlamətləri Yoluxma məqamından ilkin əlamətlərin yaranmasınadək  hepatit A-da 2-4 həftə, hepatit B-də 2-4, bəzən 6 ay vaxt keçir. Bü müddət ərzində virus orqanizmdə çoxalır, adaptasiya olunur və özünü göstərməyə başlayır. Sarılıq yaranmazdan əvvəl hepatit qripi xatırladır və hepatit A-da olduğu kimi temperaturun yüksəlməsi, baş ağrısı, ümumi halsızlıqla müşahidə olunur. Hepatit B və C-də bir qayda olaraq, əlamətlər tədricən inkişaf edir, bədən hərarəti birdən qalxmır. Hepatit B virusu özünü çox da yuxarı olmayan temperatur, oynaqlarda ağrı, bəzən səpgilərlə büruzə verir. Hepatit C-nin ilkin əlamətləri zəiflik və iştahanın azlamsı ilə məhdudlaşa da bilər. Lakin bir neçə gündən sonra mənzərə dəyişir: iştaha itir, sağ qabırğaaltı nahiyədə ağrı yaranır, öyümə, qusma müşahidə edilir, sidiyin rəngi tündləşir, nəcis isə rəngsizləşir. Həkimlər qaraciyərin, nisbətən az hallarda dalağın şişməsini qeydə alırlar. Qanda hepatit üçün səciyyəvi olan dəyişikliklər aşkara çıxır.             Hepatitlərin kliniki gedişatı müxtəlif ola bilər: yüngül, orta ağırlıqlı və ağır formalı. Bundan başqa, fulminant forma var ki, o çox böyük sürətlə inkişaf edir. Bu, hepatitin ən ağır forması olub, qaraciyərin massiv nekrozuna gətirib çıxarır, adətən pasiyentin ölümü ilə nəticələnir. Hepatitlərin xroniki gedişatı daha təhlükəlidir. Xronikiləşmə yalnız hepatit B, C, D formalarına aiddir. Hepatitlər üçün səciyyəvi əlamətlər günün sonuna kimi ümumi halsızlıq, adəti üzrə yerinə yetirilən fiziki yüklənmənin qeyri-mümkün olmasıdır. Xroniki virusun dərinləşməsi mərhələsində sarılıq, sidiyin tündləşməsi, dəridə göynəmə, qanaxma, arıqlama, qaraciyər və dalağın şişməsi qeydə alına bilər. Virus hepatitlərinin müalicəsi Hepatit A-nın davam etmə müddəti orta hesabla 1 aydır. Bu xəstəlik zamanı virus əleyhinə xüsusi müalicə tələb olunmur. Müalicəyə daxildir: bazis terapiyası, yataq rejimi, dietaya əməl olunma. Göstəriş olarsa, dezintoksikasiya terapiyası (vena daxili və ya peroral) və simptomik terapiya aparılır. Adətən, spirtli içkilərin qəbulunu qadağan edirlər,çünkü bu, zəhərli maddə kimi onsuz da zədələnmiş qaraciyəri daha da zəiflədə bilər.       İfadə olunmuş klinik simptomlu kəskin hepatit B virusu 80%-dən çox hallarda sağalma ilə nəticələnir.      Əgər hepatit B xronikiləşərsə,  tədricən qaraciyərin sirroz və xərçənginə gətirib çıxara bilər. Hepatit B-nin tam sağalması mümkün olmasa da, həkimin göstərişlərini yerinə yetirməklə onun gedişatını yüngülləşdirmək mümkündür. Bundan başqa, bazis terapiyasının aparılması mütləqdir. Virus əleyhinə müalicə həkimin ciddi nəzarəti altında aparılır. Virus əleyhinə müalicədə interferon qrupundan olan preparatlardan istifadə edilir. Müalicə uzun müddət davam edir, bəzən təkrar terapiyaya ehtiyac yaranır. Hepatit C – hepatitin ən ağır forması olub, demək olar ki, hər yeddinci xəstədə rast gəlinir. Belə xəstələrdə sirroz və qaraciyər xərçənginin inkişaf riski yüksəkdir. Müalicə sxemlərinin ən başlıcası interferon-alfadır. Hepatit D yalnız hepatit B-nin fonunda inkişaf edir. Hepatit D-nin müalicəsi stasionarda aparılmalıdır. Müalicə zamanı həm bazis, həm də virus əleyhinə terapiya aparılır. Hepatit E-ni müalicə etmirlər, belə ki, insan orqanizminin gücü bu virusu məhv etmək üçün yetərlidir. Adətən bir ay, ay yarıma tam müalicə olunur. Bəzən həkimlər baş ağrısı, öyümə və s. xoşagəlməz simptomlara qarşı simptomatik terapiya təyin edirlər. Virus hepatitlərinin profilaktikası Hepatit virusuna yoluxmamaq üçün elementar qaydalara əməl etmək lazımdır. Qaynanmamış su içmək tövsiyə olunmur, meyvə-tərəvəzi yumaq, qidaların termik emal etmək lazımdır. Bu vasitələrlə hepatit A-dan qorunmaq mümkündür. Ümumiyyətlə, başqa insanların bioloji mayesindən çəkinmək lazımdır.    Hepatit B və C-dən qorunmaq üçün başqasının qanı ilə kontakdan qorunmaq tövsiyə ounur. Buraya ülgüc, diş fırçası, dırnaq qayçısı üzərindəki mikroskopik ölçüdə olan qan hissəcikləri daxildir. Bu əşyaları digər insanlarla bölüşməyin. Qeyri-steril pirsinq və tatu da risk faktorlarına aiddir. Həmçinin, intim yaxınlıq zamanı da ehtiyat tədbirləri görülməlidir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Paylaşıldı: 12.04.2018

Aysmed
32
Rolling loading...