Bradikardiya
 hekimtap.az

Bradikardiya

Bradikardiya nədir? Bradikardiya – ürək yığılmalarının sayının dəqiqədə 60 vurğudan az olması ilə səciyyələnən bir aritmiya formasıdır. Peşəkar idmançılarda bu pozğunluq normal hesab olunur. Əksər hallarda bradikardiya müxtəlif ürək patologiyalarının fonunda yaranır. Bradikardiyanın mülayim dərəcəsi hemodinamik pozulmalara səbəb olmur. Daha ciddi hallarda azalmış ürək ritmi orqan və toxumaların qan təchizatının azalmasına, oksigen aclığına gətirib çıxarır, onların fəaliyyətini pozur. Bradikardiyanın növləri Bradikardiya fizioloji və patoloji olur. Patoloji bradikardiya kəskin formada gedərək onu törədən xəstəlik (miokard infarktı, miokardit, intoksikasiyalar) aradan qaldırıldıqdan sonra keçib gedə bilər. Bəzi xəstəliklərdə isə bradikardiyanın xronik formalarına rast gəlinir.  Ürəkdaxili səbəblərin lokalizasiyasından asılı olaraq sinus bradikardiyası və ürək blokadaları ayırd edilir.  İnkişaf səbəblərinə görə sinus bradikardiyası aşağıdakı formalara bölünür: ekstrakardial (neyrogen), üzvi (ürək zədələnmələri), dərman, toksik və idmançı bradikardiyası.  Bradikardiyanın əlamətləri Mülayim bradikardiya qan dövranı pozğunluqları ilə müşayiət edilmir, klinik əlamətləri olmaya da bilər.  Ürək yığılmalarının sayı 40 vurğu/dəqiqədən az olduqda, eləcə də ürəyin üzvi dəyişikliyi fonunda başhərlənmə, halsızlıq, bayılmaönü vəziyyət və bayılma halları müşahidə edilir. Həmçinin yorğunluq, çətinləşmiş tənəffüs, qeyri-stabil arterial təzyiq, döş qəfəsində ağrılar, diqqət və yaddaşın, görmənin qısamüddətli pozulması, huşun dumanlaşması izlənilə bilər. Bradikardiyanın əlamətləri ümumilikdə onu fonunda inkişaf edən hemodinamik pozğunluqların ağırlığı ilə düz mütənasibdir. Miokardın yığılma funksiyasının və qan dövranının zəifləməsinə ilk növbədə hipoksiyaya məruz qalan baş beyin reaksiya verir; bir neçə saniyədən 1 dəqiqəyə qədər davam edən huşun itirilməsi, qıcolma tutmaları baş verə bilər. Belə vəziyyətlər həyat üçün təhlükə daşıdığından təxirəsalınmaz tibbi yardımın aparılmasını tələb edir. Uzunmüddətli tutmalar tənəffüsün dayanması ilə nəticələnə bilər. Bradikardiyanın diaqnostikası Bradikardiyanın xarakterik əlamətləri anamnezin toplanması və obyektiv müayinə prosesində aşkarlanır. Baxış zamanı seyrək nəbz, normal ürək tonları, bəzən tənəffüs aritmiyası müəyyən edilir.  Elektrokardioqrafiya müayinəsində seyrək ürək atımları, blokadalar qeydə alınır. Qeydiyyat anında bradikardiya epizodları aşkar edilmədikdə EKQ-nin sutkalıq monitorinqindən (Holter müayinəsi) istifadə olunur. Exokardioqrafiya vasitəsilə ürəyin atım gücünün 45%-dən çox olmayan azalması, ürək ölçülərinin böyüməsi, miokardın degenerativ dəyişikliyi təyin edilir. Tredmil-test (fiziki yüklənmə sınağı) köməyi ilə fiziki iş zamanı ürək atımı qiymətləndirilir. Tranzitor (keçici) blokadaları EKQ və Holter monitorinqi ilə müəyyən etmək mümkün olmadıqda ürəyin ötürücü yollarının transezofagial (qida borusundan) elektrofizioloji müayinəsi tətbiq edilir. Bradikardiyanın müalicəsi Klinik əlamətlərlə müşayiət olunmayan mülayim və funksional bradikardiya müalicə tələb etmir. Üzvi, ekstrakardial , toksik formalarda əsas xəstəliyin müalicəsi həyata keçirilir. Stenokardiya, arterial hipertoniya, bayılma, ürək çatışmazlığı, mədəcik aritmiyasının inkişafı bradikardiyanın aktiv müalicəsinə göstəriş sayılır. Morqani-Adams-Stoks tutmaları (qəflətən başhərlənmə, diskoordinasiya, dərinin solğunluğu və soyuq tərlə örtülməsi, huşun itməsi) yarandıqda kardiocərrahın konsultasiyası və elektrostimulyatorun – fizioloji tezlikli elektrik impulsları hasil edən süni aparıcı ritm aparatının implantasiyası ilə baölı məsələnin həlli mütləqdir.  Adekvat və davamlı ürək ritmi normal hemodinamikanın bərpasına səbəb olur.  Bradikardiyanın proqnoz və profilaktikası Ürəyin üzvi zədələnmələri bradikardiyanın gedişinə qeyri-qənaətbəxş təsir edir. Ritmin dayanıqlı azalması fonunda tromboembolik ağırlaşmaların yaranma ehtimalı, həmçinin əlilliyin inkişafı mümkündür. Bradikardiyanın mülayim və ya fizioloji formalarında proqnoz qənaətbəxşdir Ekstrakardial səbəblərin, ürəyin üzvi xəstəliklərinin, miokarda toksik təsirlərin aradan qaldırılması, dərman dozalarının düzgün seçilməsi bradikardiyanın qarşısını almağa imkan verir.

Published: 06.04.2020

QLAUKOMA
 hekimtap.az

QLAUKOMA

Qlaukoma nədir? Qlaukoma - gözdaxili mayenin rahat xaric ola bilməməsi nəticəsində göz təzyiqinin artması, nəticədə görmə sinirinin tədricən atrofiyasına səbəb olan xəstəlikdir. Xalq arasında bu patologiyaya göz təzyiqi və ya “"qarasu”da deyilir. Xəstəliyin yayılma coğrafiyası çox geniş olub - dünyada 45 milyon təşkil edir, daha çox 40 yaşından yuxarı kişi və qadınlarda rast gəlinir. Xəstəlikdən əziyyət çəkən hər 20 nəfərdən biri təəssüf ki, görməsini tamamilə itirir. Qlaukomanın hansı növləri var? Qlaukoma, əsasən, iki qrupa bölünür: açıq bucaqlı qlaukoma və qapalı bucaqlı qlaukoma. Açıq bucaqlı qlaukoma - bütün xəstəlik hallarının 90%-ni təşkil edir. Bu formada, adından da göründüyü kimi, qüzehli-buynuz  bucağı açıq olur. Əksər hallarda illər ərzində proqressivləşir və dəyişikliklərin üzə çıxması bir neçə il təşkil edir. Patologiyanın bu növü kor ləkənin, sinir liflərinin və görmə sahəsinin struktur və funksional defektinə səbəb our. Qapalı bucaqlı qlaukoma - xəstəliyin nisbətən az rast gəlinən formasıdır.  Bu formada gözdaxili təzyiq sürətlə artmağa başlayır. Qapalı qlaukomada bəbəyin genişlənməsinə səbəb olan istənilən vasitə, məsələn, işıq, müəyyən dərmanlar, hətta gözləri müayinə etmək üçün istifadə edilən bəbəkgenişləndirici damcılar qüzeyli qişanın gözdaxili maye axarlarının bloklamasına səbəb olur. Bu zaman göz alması qısa zamanda sərtləşir - təzyiq qəfildən ağrı və görmənin dumanlanmasına gətirib çıxarır. Qlaukomanın yaranma səbəbləri hansılardır? Qlaukomanın dəqiq yaranma səbəbi hələ də məlum deyil. Xəstəliyin əmələgəlmə etiologiyası barədə müxtəlif nəzəriyyələr mövcud olsa da, başlıca səbəb kimi gözdaxili hipertenziya qeyd olunur. Qlaukoma necə müayinə edilir? Qlaukoma, əsasən, inkişafının son mərhələsində üzə çıxdığından böyük təhlükə doğurur. Xəstəliyə malik insan uzun müddət heç bir əlamət müşahidə etməyə bilər.  Qlaukoma geridönməz xəstəlik olduğundan onun erkən müayinə edilməsi çox vacibdir. Müayinəni həkim-oftalmoloq və ya optometrist görmənin standart müayinəsi çərçivəsində həyata keçirir.  Qlaukomanın müayinəsi - biomikroskopiya (yarıq lampa ilə müayinə), tonometriya (gözadaxili təzyiqin ölçülməsi), qonioskopiya (ön kamera bucağının müayinəsi) və görmə sahələrinin müəyyən edilməsindən ibarətdir. Qlaukomanın əlamətləri hansılardır? Qlaukoma özünü aşağıdakı əlamətlərlə büruzə verir:   – Gözlərdə ağrı, ağırlıq və kəsilmə hissi, görmə sahəsinin daralması; – Parlaq işığa həssaslıq; – Görmənin dumanlanması, gözlərin önündə “torun” əmələ gəlməsi; – Sutkanın axşam və gecə saatlarında görmənin pisləşməsi; – Gözlərin qızarması; – Gözətrafı zəif ağrılar və s. Qlaukoma necə müalicə olunur? Təəssüf ki, qlaukomanın tam müalicəsi yoxdur. Buna baxmayaraq, bəzi dərman terapiyaları, eləcə də cərrahi və lazer müalicəsi mövcuddur. Damcı və dərman müalicəsi o qədər də uğurlu hesab edilmir. Qlaukomanın ən effektli müalicəsi cərrahi və lazer əməliyyatıdıdr.     Bu əməliyyatlar vasitəsilə gözlərin daxilindəki mayenin rahat boşalması üçün  göz daxilində əlavə kanallar açılır.  Bununla xəstəliyin inkişafı xeyli dərəcədə yubadılır  və ya olduğu səviyyədə saxlanılır. Qlaukomanın aşağıdakı cərrahi müalicə üsulları var: - Trabekulektomiya;, - Kanaloplastika:  - Lazer-iridektomiya; - Cərrahi iridektomiya - Siliar cismin krioterapiyası; - Endoskopik siklofotokaoqulyasiya. Nəzə almaq lazımdır ki, əməliyyatsonrası mərhələ də çox vacibdir. Belə ki, pasiyent həkimin göstərişlərinə əməl edərək, lazım olan dərman vasitələrini vaxtında tətbiq etməlidir. Qlaukomanı zamanında müəyyən etmək üçün ildə ən azı iki dəfə profilaktik müayinə olunmaq tövsiyə edilir. Bu müayinələr çox vaxt almır, amma sizi böyük bir bəladan xilas edə bilər!

Published: 06.04.2020

Taxikardiya hekimtap.az

Taxikardiya

Taxikardiya nədir? Ürək yığılmasının dəqiqəlik tezliyinin artması taxikardiya adlanır. Yetişkin insanlarda normal nəbz 60-90 vurğu arasında dəyişilə bilər. Normal nəbz anlayışı çox nisbidir; bir çox şey insanın yaşından, bədən çəkisindən, fiziki quruluşundan və s. amillərdən asılıdır. Beləliklə, 90 vurğu/dəq – dən çox olan nəbz taxikardiya adlanır. Taxikardiya fizioloji və patoloji, həmçinin sinus və qeyri-sinus mənşəli ola bilər. Burada sinus taxikardiyaları haqqında məlumat verilir. Taxikardiyanın növləri      1 – Fizioloji taxikardiya orqanizmin fiziki yüklənmələrə (idman, fiziki iş və s.), stresə, hərarətin yüksəlməsinə və s. cavab olaraq baş verir. Bu halda insan dincəldikdə, sakitləşdikdə və ya sağaldıqda ürək yığılmalarının tezliyi normaya düşür.      2 – Patoloji taxikardiyanın səbəbi ürək, ağciyər, qalxanvari vəzi və s. xəstəlikləri ola bilər. Bu halda taxikardiya başhərlənmə, halsızlıq, təngnəfəslik və s. kimi pozulmalarla müşayiət olunur. Hansı hallarda taxikardiya xəstəlik əlaməti sayılmır? Fiziki işdən, stresdən sonra, havasız otaqda qaldıqda, bədən temperaturu artdıqda baş verən taxikardiya qorxulu deyil. Adətən bədən temperaturunun 1 dərəcə artması nəbzi 10 vurğu artırır. Sağlam insanda taxikardiya ürək nahiyəsində ağrı, təngnəfəslik, başhərlənmə, göz önündə qaralmalar, bayılma və s. kimi simptomlar olmur. İnsan fiziki işi bitirdikdə, havasız otaqdan çıxdıqda, Bədən temperaturu normallaşdıqda nəbzin tezliyi öz-özünə (dərmansız) keçir. Sağlam insanda nəbzin normaya qayıtması təxminən 5 dəqiqə ərzində (bundan artıq yox) baş verir. Taxikardiyanın əlamətləri Əgər taxikardiya sizdə “durduğu yerdə” baş verirsə və başhərlənmə, göz önündə qaralma, bayılma, təngnəfəslik, halsızlıq, ürək nahiyəsində ağrılar və s. simptomlarla müşayiət olunursa, bu, hər hansı bir ürək xəstəliyinin əlaməti ola bilər. Əgər taxikardiya başhərlənmə, halsızlıq, tez yorulma, dəri örtüklərinin quru və solğun olması ilə özünü büruzə verirsə, bu, anemiya (qanazlığı) və ya digər daha ciddi qan xəstəliklərinin əlaməti ola bilər. Əgər taxikardiya bədən çəkisinin “səbəbsiz” (gözlə görünməyən, bilinməyən) azalması, həddən artıq əsəbilik, əllərin əsməsi, bəzi fizioloji halların pozulması ilə müşayiət olunarsa, bu halda qalxanvari vəzin fəaliyyətinin pozulması olan hipertireoz xəstəliyindən şübhələnmək olar. Əgər taxikardiya öskürək, təngnəfəslik, ağır tezləşmiş nəfəsalma, nəfəsalma zamanı xırıltı kimi simptomlarla gedirsə, bu, ağciyər xəstəliyinin əlamətləri ola bilər. Sadaladığımız xəstəliklərdən əlavə bəzi şiş xəstəlikləri (böyrəküstü vəzi şişi), hipoqlikemiya (qanda şəkərin səviyyəsinin kəskin enməsi), güclü qanaxma, şok, orqanizmin susuzlaşması (tez-tez təkrarlanan qusmaya və ishala görə), böyrəküstü vəzilərin çatışmazlığı, ürəyin zədələnməsi (travma nəticəsində) və s. kimi xəstəliklər və pozulmalar taxikardiyaya səbəb olur. Təbii ki, bu zaman taxikardiyadan əlavə digər müvafiq pozulmalar da meydana çıxır. Taxikardiyanın müalicəsi Müalicə kardioloq və digər mütəxəssislərin birgə iştirakı ilə aparılmalıdır.  Ürək yığılmalarının tezliyini artıran amillər: kofein tərkibli içkilər (çay, qəhvə), nikotin, alkoqol, kəskin qidalar, şokolad, psixoemosional və fiziki yüklənmələr uzaqlaşdırılmalıdır.  Fizioloji sinus taxikardiyası müalicə tələb etmir. Patoloji taxikardiyanın müalicəsi əsas xəstəliyin aradan qaldırılmasına yönəldilir. Nevrogen mənşəli ekstrakardial sinus taxikardiyalarında nevroloqun konsultasiyası mütləqdir. Reflektor taxikardiya (hipovolemiya) və kompensator taxikardiya (anemiya, hipertireoz) hallarında onları törədən amillər aradan qaldırılmalıdır. Əks halda nəbzin azaldılmasına istiqamətləndirilmiş terapiya arterial təzyiqin kəskin azalmasına və hemodinamik dəyişikliklərin daha da ağırlaşmasına gətirib çıxara bilər. Taxikardiyanın proqnoz və profilaktikası Fizioloji sinus taxikardiyasının proqnozu hətta ifadəli subyektiv əlamətlər zamanı qənaətbəxş olur. Ürək xəstəliklərində sinus taxikardiyası əksər hallarda ürək çatışmazlığı və ya sol mədəciyin disfunksiyasının əlaməti sayılır; belə hallarda proqnoz kifayət qədər ciddi olur. Sinus taxikardiyasının profilaktikası ürək patologiyasının erkən diaqnostika və müalicəsindən, ekstrakardial amillərin aradan qaldırılmasından ibarətdir. Taxikardiyanın cidid ağırlaşmalarının qarşısını almaq üçün sağlam həyat tərzinə riayət olunmalıdır.

Published: 03.04.2020

Hipertoniya xəstəliyi  
 hekimtap.az

Hipertoniya xəstəliyi  

Arterial təzyiq nədir? Arterial təzyiq (AT) fəaliyyət göstərən qan dövranı sisteminin vacib göstəricilərindən biridir. Sistolik AT – ürəyin yığılması (sistola) zamanı arterial sistemdə əmələ gələn maksimal təzyiqdir. Diastolik AT – ürəyin boşalması (diastola) zamanı arteriyalardakı minimal təzyiqdir. AT millimetr civə sütunu (mm c.s.) ilə ölçülür. AT-in normal göstəriciləri 110/70 – 130/85 mm c.s. arasındadır. Arterial hipertoniya Arterial hipertoniya (AH) – arterial təzyiqin davamlı yüksəlməsidir. Cavan və orta yaşlı kişilər qadınlara nisbətən AH ilə daha çox xəstələnirlər, 50 yaşdan yuxarı qadınlar arasında isə xəstələnmə halları kişilərə nisbətən daha çoxdur. AH ürəyin işemik xəstəliyi, beyin insultu və ürək çatmamazlığının əsas risk faktorlarından biridir.  Hipertoniyanın növləri Əmələ gəlmə səbəblərindən asılı olaraq bütün AH halları 2 qrupa ayrılır: 1 – birincili (essensial) AH – hipertoniya xəstəliyi (HX), AT-in yüksəlməsi ilə digər hər hansı bir patologiya arasında əlaqə tapmaq mümkün olmayan hallar;  2 – ikincili (simptomatik) AH – digər patologiyanın təzahürüdür (böyrək, endokrin və sinir sistemi xəstəlikləri, damar patologiyası və s.). Hipertoniya xəstəliyinin etiologiyası naməlum olaraq qalır. Lakin xəstəliyin inkişafına təkan verə bilən bəzi arzuolunmaz faktorlar (risk faktorları) yaxşı öyrənilmişdir. Daha yaxşı öyrənilən risk faktorlarına aşağıdakılar aiddir: Irsi meyllilik; fiziki aktivliyin məhdudluğu (hipodinamiya); piylənmə; xörək duzundan çox istifadə olunması; hiperlipidemiya (ateroskleroz); tütün çəkmə; yaş; alkoqollu içkilərin çox istifadəsi və s. Hipertoniya xəstəliyinin əlamətləri Xəstəliyin proqnozu əsasən hədəf orqanların (ürək, baş beyin, böyrəklər, gözlər) zədələnmə dərəcəsinə görə təyin olunur. Əksər xəstələrdə hipertoniya xəstəliyinin başlanğıc mərhələləri AT-in yüksəlməsi ilə əlaqəli olan subyektiv simptomlarla müşayiət olunmaya bilər. Belə hallarda Hipertoniya xəstəliyinin diaqnozu ancaq fizikal və instrumental müayinə nəticələrinə əsasən qoyula bilər. Hipertoniya xəstəliyinin ən çox görünən simptomları ümumi beyin əlamətləri (başhərlənmə, başda küy, yaddaşın zəifləməsi, baş ağrıları, tez yorulma, qıcıqlılıq, unutqanlıq, gündüz yuxululuq və gecə yuxusuzluğu və b.), ürək nahiyəsində ağrılar, təngnəfəslik, ödemlər, görmənin pozulmasıdır. Xəstəyə baxış, anamnestik məlumatların tam toplanması, AT-in düzgün ölçülməsi, dəqiq laborator diaqnostika, elektrokardioqrafik və exokardioqrafik müayinələrin aparılması çox vacibdir.  Hipertonik kriz – AT-in qəflətən yüksəlməsidir, bu hal serebral, koronar, böyrək qan dövranının əhəmiyyətli dərəcədə pisləşməsi ilə müşayiət olunur, bu da ciddi ağırlaşmalar – insult, miokard infarktı, aorta divarının laylanması, ağciyər ödemi, kəskin böyrək çatmamazlığı riskini xeyli artırır. Bədxassəli hipertoniya AT-in əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlməsi, hədəf orqanlarda üzvi dəyişikliklərin sürətli proqressivləşməsi ilə xarakterizə olunur. Hipertoniyanın bu variantı medikamentoz müalicəyə çox çətin tabe olur. Hipertoniya xəstəliyinin müalicəsi Hipertoniya xəstəliyinin müalicəsində əsas məqsəd hipertoniya ağırlaşmalarının inkişaf riskini və ölüm hallarını maksimal dərəcədə azaltmaqdır. Buna ömürlük uzun terapiya yolu ilə nail olunur. Hipertoniya xəstəliyinin qeyri-medikamentoz müalicəsi risk faktorlarının aradan qaldırılması və ya azaldılmasına yönəlmişdir – artıq bədən çəkisinin azaldılması, xörək duzundan və alkoqoldan istifadənin məhdudlaşdırılması, tütün çəkmədən imtina, fiziki aktivliyin artırılması və s. AT-in səviyyəsindən, risk faktorlarının sayından və yanaşı xəstəliklərin varlığından asılı olmayaraq hər bir HX olan pasiyent üçün bu tədbirlərin aparılması vacibdir. Medikamentoz terapiya hipertoniya xəstəliyinin mərhələsi, AT-in səviyyəsi, risk faktorlarının və yanaşı patologiyaların varlığı, həmçinin hədəf orqanların zədələnməsi nəzərə alınaraq təyin olunur. Başlanğıc AT-in 140/90 mm c.s.-dan yüksək olduğu istənilən halda, xüsusilə əgər xəstə yüksək və çox yüksək risk qrupuna aiddirsə, medikamentoz terapiya başlanmalıdır.  Aparılmış tədqiqatlar göstərir ki, hipertoniyalı xəstələrin adekvat müntəzəm müalicəsi insultdan ölüm hallarını 54%, miokard infarktından ölüm hallarını 43%, damar mənşəli ölümləri 20%, ümumi ölüm hallarını 13% azaltmağa imkan verir. Hipertoniya xəstəliyinin profilaktikası Hipertoniya xəstəliyinin birincili profilaktikası bütün insanlara (xüsusən risk qrupunda olan) tövsiyə olunur, bunun üçün onlar vərdiş etdikləri həyat tərzinə nəzər yetirməli və lazımi dəyişikliklər etməlidirlər. İkincili profilaktika AH-sı diaqnoz kimi təsdiq olunmuş pasiyentlərə aparılmalıdır. Profilaktik kompleksə qeyr-medikamentoz (daha ciddi tədbirlər) və medikamentoz terapiya aiddir. Həmçinin, fizioterapevtik prosedurlar, müalicəvi bədən tərbiyəsi, psixoterapevtik treninq və autotreninqlər, sanitar-kurort müalicəsi məsləhət görülür. 

Published: 03.04.2020

Varikosel problemi və onun fəsadları
 hekimtap.az

Varikosel problemi və onun fəsadları

Varikosel-varikosele toxum ciyəsi venalarının varikoz genişlənməsidir. Varikosele zamanı genişlənmə 80-90% hallarda solda, 2-3% sağda, 5-8% hallarda isə hər iki xaya venalarında rast gəlinir. Varikosele müxtəlif yaş qruplarında rast gəlinməsinə baxmayaraq ən çox 80-90% hallarda 16-32 yaşlı kişilərdə rast gəlinir. Bu problem ən çox ağır fiziki işlə məşğul olanlarda və idmanla məşğul olanlarda müşahidə olunur. Varikoslenin ən ciddi fəsadı xayanın atrofiyası(kiçilməsi)nəticəsində xayanın sperma hasil etmə-spermyaratma funksiyasının zəifləməsidir.  Məhz buna görə varikosele kişi sonsuzluğunun əsas səbəblərindən biri hesab olunur. Aparılan tədqiqat araşdırmaları nəticəsində varikosele aşkarlanan kişilərin sperm müayinəsi zamanı onların 75-80% də müxtəlif dərəcədə spermatozoidlərin aktivliyinin aşağı olması təsdiq edilmişdir. Sonsuzluq problemi ilə əlaqədar müraciət edən kişilərin 40-45% də varikosele aşkarlanır. İkincili sonsuzluqla müraciət edən kişilərin (həyat yoldaşları 1 dəfə hamilə olan kişilər) 75-80% varikosel müəyyən olunur.  Varikosele xəstəsinin şikayətləri: Xəstəlik 10-15% hallarda ağrı simptomu ilə müşahidə edilir.Vaikoselin əksər hallarda ağrısız keçməsi onun diaqnostikasını çətinləşdirir ki,  bu da onun təsadüfi aşkarlanmasına səbəb olur. Bütün digər hallarda varikosle xayaların problem olan tərəfində digər tərəfə nisbətən çox sallanma, sızıltı, diskamfort kimi əlamətlərlə özünü göstərir. Bu əlamətlər fiziki iş zamanı, uzun müddət piyada gəzdikdə, cinsi əlaqədən sonra yaranır ya da artır. Bəzi hallarda isə heç bir əlamət olmur. Uzanmış vəziyyətdə əlamətlər azalır, yaxud tam itir. Varikoselenin əlamətləri və ya diaqnostikası: 1.Xayaların müvafiq tərəfinin daha çox sallanması. 2.Digər tərəfə nisbətən böyük görünməsi. 3.Problem olan tərəfdə dəri qaşınması. 4.Xaya dərisində genişlənmiş damar proyeksiyasının müşahidə olunması. 5.Sperm(toxum) mayesində duruluq. 6.Ereksiya zəifliyi. 7.Xayaların USM Dopler müayinsəi:Varikoselenin ən dəqiq müayinəsi hesab edilir. USM-in rəngli dopler rejimində damarları aydın görmək, onların diametrinin təyin etmək mümkündür.Bu zaman damarların diametri ilə yanaşı qanın damarlarla geri qayıtmasının davametmə müddəti təyin edilir. Venalarda qanın geriyə qayıdılmasına reflüks,  başqa sözlə retroqrad axın deyilir. 8.Spermaqramma müayinəsi. Təzahür formasından asılı olaraq varikoselenin 4 dərəcəsi ayırd edilir. Varikoselin səbəbləri:  1.İrsi olan damar divarı zəifliyi. 2.Yuxarı müsariqə arteriyasının sol böyrək venasını nə dərəcədə sıxması. 3.Varikosele olan tərəfdə xayanın venoz drenajını həyata keçirən venaların anatomik quruluşu. 4.Böyrək sallanması. 5.Böyrəyin aşağı qütbündən inkişaf edən kistalar və şişlər. 6.Böyrəyin aşağı qütbünə gedən əlavə qidalandırıcı damarın olması və s. 7.Ağır fiziki iş. 8.Ağır idmanla məşğul olmaq. 9.Qəbizlik. Varikoselin fəsadları: 1.Kişi sonsuzluğu. 2.Xayanın atrofiyası. Varikosel zamanı ən ciddi fəsad kişi sonsuzluğudur. Bildiyimiz kimi xayalığın dərisi ətraf mühitin temperaturunun dəyişməsinə qarşı çox həssasdır.Belə ki, soyuqda büzüşür,  istidə isə boşalır sallanır. Bu isə xayalarda gedən spermyaranma prosesinin necə dəqiqliklə tənzimlənməsini göstərir. Sonsuzluq şikayəti ilə müraciət edən kişilərin müayinəsi zamanı onların 35-40% də varikosele aşkarlanır.ikincili sonsuzluqla müraciət edən kişilərin isə 75-80% qədərində varikosele aşkarlanır. Varikoselin müalicəsi:  Varikoselin ilkin dövrdə aşkar edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. 1 ci və 2 ci dərəcə varikosele zamanı spermaqrammanın aktivliyi aşağı deyilsə və ya nisbətən aşağıdırsa Həkim- Androloqun köməyi ilə xüsusi təyin edilmiş müalicə kursları ilə müsbət nəticə əldə etmək olar. 3-cü və 4 cü dərəcəli varikosele zamanı isə cərrahi müdaxilə tövsiyə olunur.

Published: 30.03.2020

Ürək xəstəlikləri və Şəkərli Diabet nəticəsində yaranan Cinsi zəiflik hekimtap.az

Ürək xəstəlikləri və Şəkərli Diabet nəticəsində yaranan Cinsi...

Müasir dövrdə cəmiyyətdə insanlar arasında seksual münasibətlərin mühüm əhəmiyyət kəsb etməsi diqqəti cəlb edir.Belə ki, insanlar üçün seks təkcə  bioloji deyil həm də, psixoloji tələbatdır. Müxtəlif ölkələrdə aparılan tədqiqatların statistik araşdırmaları göstərir ki, seksual funksiyanın aşağı düşməsi və ya tamamilə olmaması təkcə kişilərin həyatı-yaşama keyfiyyətini deyil, onların ömürlərinin də qısalmasına səbəb olur. İnfarkt keçirmiş xəstələr yenidən cinsi funksiyalarının bərpa olunmasında çətinlik çəkirlər. Aparılan araşdırmalara görə ürək-damar sistemi xəstələrində erektil disfunksiya 56% təşkil edir ki,bu da sağlam adamlarla müqayisədə 4 dəfə çoxluq təşkil edir. Bu onunla əlaqədardır k,penil arteriyaların diametri qan damarlarının arteriyalarına nisbətən 2-3 dəfə, yuxu arteriyalarına nisbətdə isə 3-4 dəfə azdır. Məntiqi olaraq risk faktoru olan xəstələrdə yəni miokard infarktı zamanı kiçik arteriyaların funksional və üzvi zədələnməsi baş verir ki, bu da cinsi funksiyanın pozulmasının əsas faktorlarındandır. Səbəbləri: 1.Qan-damar sistemində yaranan çatışmamazlıqlar.  2.Psixoloji problemlər. Bu xəstələrdə psixoloji faktorlar üstünlük təşkil edir ki, onların arasında da ən çox gərginlik, depressiya ilə bağlı hallar daha aktivdir. İnfarkt keçirmiş xəstələrin cinsi funksiyanı icra edə bilməmələri onlarda ciddi psixotravmaya səbəb olaraq ölüm riski kimi ciddi problemlər yarada bilər.Ən əsas məsələlərdən biri isə kişilərdə kişi kimi özünə inamın itməsidir ki, bu da mühüm həyati əhəmiyyət kəsb edir. Şikayətləri: Cinsi funksiyanın zəif və ya tamamilə olmaması,cinsi həvəsin itməsi, emosional gərginlik. Diaqnostika: İnfarkt keçirmiş xəstələrin anamnezi və təqdim etdikləri müayinə-diaqnostika,EKQ,EXO,laborator müayinələrin nəticələri. Əlavə olaraq, PSA, Testosteron, Penil doppler və s. Müalicə: Xüsusi tərtib olunmuş sxem üzrə kardioloqun və ya öz müalicə həkiminin məsləhəti ilə hər bir xəstə üçün fərdi qaydada aparılır. Şəkərli Diabet nəticəsində yaranan cinsi zəiflik. Şikayətlər: Cinsi aktın normal icra oluna bilinməməsi, cinsi həvəsin sönməsi, cinsi zəiflik. Səbəbləri: 1.Hormonal mübadilə prosesinin pozulması, əsasən də testosteronun səviyyəsinin aşağı enməsi cinsi həvəsin sönməsinə gətirib çıxarır. 2.Neyropatiyanın inkişafı-sinir impulslarının cinsi orqandan beyinə və geriyə ötürülmə prosesinin pozulması ilə nəticələnir. 3.Vegetativ sinir sisteminin zədələnməsi nəticəsində retroqrad eyakulyat axınına səbəb olur, yəni eyakulyasiya zamanı spermanın geriyə sidik kisəsinə atılmasına səbəb olur. Potensiyanın pozulması vegetativ sinir sisteminin hansı şöbəsinin pataloji prosesə cəlb olunmasında asılıdır. Belə ki, potensiyaya simpatik,eyakulyasiyaya parasimpatik şöbə cavabdehdir. 4.Diabetik angiopatiya birbaşa cinsi orqan-penisin qanla təchizatını pozur. 5.Potensiya ilə bağlı psixoloji problemlər. Kompensə olunmuş şəkərli diabet zamanı qanda şəkərin səviyyəsini normada saxlamaqla potensiya pozğunluğunun qarşısını almaq olar. Dietaya düzgün riayət edilməsi,düzgün insulin terapiyası, sağlam həyat tərzi nəticəsində müsbət nəticə əldə etmək olar. Bütün bunlarla yanaşı ailədə ər-arvad arasında və ya partnyorlar arasında olan açıq münasibət, harmoniya psixoloji baryerin aradan götürülməsində mühüm rol oynayır. Diaqnostikası: USM müayinə,Hormonların müayinəsi, Penil doppler. Müalicə: Xüsusi tərtib olunmuş sxem üzrə təyin edilir.

Published: 26.03.2020

Koronavirus pandemiyası zamanı göz təhlükəsizliyi
 hekimtap.az

Koronavirus pandemiyası zamanı göz təhlükəsizliyi

Çoxlu sayda koronavirus infeksiyasına yoluxma hallarını nəzərdən keçirərək  bu nəticəyə gəlmək olar ki bütün dünayada yayılan koronavirus infeksiyasına ağız, burun ilə yanaşı gözlər vasitəsi ilə də yoluxmadan qorunmaq çox vacibdir. Əgər sizin göz həkiminə planlaşdırılmış müayinəniz nəzərdə tutulubsa və bu müayinə təcili deyilsə virusa yoluxma riskini almamaq üçün həkiminizə öncədən bildirməniz və göz müayinəsini təxirə salmanız məsləhətdir. Gözlərinizi koronavirusdan qoruyaraq özünüzə və başqalarına kömək edə bilərsniz. Bildiyimiz kimi bu yeni virus yüngül və ağır respirator xəstəliklər yaradır. Xəstəliyə yoluxduqda soyuqlama, oskürək, nəfəs çatışmamazlığı kimi əlamətlər 2-14 gün ərzində özünü biruzə verir.  Xroniki xəstəlikləri olan xəstələrdə pnevmaniya kimi ağırlaşmalar baş verə və xəstə hayatını itirə bilər. Gözlərinizi aşağıda sadalanan hallara görə qorumaq çox vacibdir: Virusa yoluxmuş xəstə öskürərkən və asqırarkən ağzından və burnundan ayrılan vurus hissəcikləri hava-damcı vasitəsi ilə ətrafdakı insanların yoluxmasına səbəb olur. Bildiyimiz kimi əsasən ağız və burun vasitəsi ilə yoluxma baş verir. Amma bir çox hallarda gözünüz vasitəsi ilə də yoluxma mümkündür. Koronavirus infeksiyası yoluxmuş xəstənin göz damcıları vasitəsi ilə də yayıla bilər. Bu xəstənin göz damcısına və onun təmasda olduğu yerlərə toxunmaqla baş verir. Eyni zamanda koronavirus infeksiyası olan səthlərə toxunduqdan sonra əllərinizi gözünüzə təmas etdirməklə də yoluxma baş verə bilər. Koronavirus infeksiyasına yoluxmuş insanların az hallarda 1-3 faizində çəhrayı göz simptomu və ya konyunqtivit müşahidə oluna bilər. Belə olduqda xəstənin gözündən ayrılan ifrazat və toxunuduğu səthlər vasitəsi ilə virus asanlıqla yayılır. Koronavirus infeksiyası ciddi sağlamlıq problemləri yaratsa da ona tutulma riskinin qarşısını əhəmiyyətli dərəcədə almaq mümkündür. Bunun üçün aşağıdakı tövsiyələrə əməl olunmalıdır: Kontakt linza istifadə edirsinizsə onu bir müddət eynək ilə əvəz edin. Kontakt linza istifadəçiləri gözlərinə daha çox toxunur və bununla da virus infeksiyasının yayılmasına şarait yaratmış olurlar. Koronavirus infeksiyasından qorunmaq üçün eynəkdən istifadə mütləqdir. Ancaq bu tam qorunmanı təmin etmir çünki eynəyin açıq qalan hissələrindən virus infeksiyasının gözünüzə keçməsi mümkündür. Tam qorunmaq üçün xüsusi qoruyucu eynəkdən istifadə edilməlidir. Koronavirus infeksiyasının pandemiya halını aldığını nəzərə alsaq əgər siz karantində olsanız dərman çatışmamazlığı ilə üzləşə bilərsiniz. Bunun üçün mütəmadi istifadə etdiyiniz göz damcılarının ehtiyatını saxlayın. Gözlərinizi ovxalamayın! Bu insanlarda təbii bir vərdişdir amma bunu etməməklə siz virusa yoluxma riskini azaltmış olursunuz. Əgər gözünüzü ovxalamaq və eynəyinizi düzəltmək vacibdirsə quru salfetdən istifadə edin. Quru gözlər daha çox qaşınma hissi yaratdığı üçün çalışın nəmləndirici damcılardan istifadə edəsiniz. Hansısa göz damcısını mütləq gözünüzə toxunaraq əlavə etməlisinizsə öncə əllərinizi 20 saniyədən az olmamaqla sabunlu su ilə yuyun və ya spirt ilə təmizləyin. Koronavirus infeksiyasına yoluxma riskini azaltmaq üçün aşağıda göstərilən ÜST tövsiyyələrinə əməl etməniz çox vacibdir. Özünüzü və ailənizi qoruyun! ÜST Tövsiyyələr

Published: 25.03.2020

Immunitet və osteopatiya
 hekimtap.az

Immunitet və osteopatiya

İmnuniteti gücləndirmək üçün osteopatiya Zəifləmiş immunitet- bir çox xəstəliklərin  yaranma səbəbidir. İmmunitet zəifdirsə orqanizm bakteriyalarla mübarizə apara bilmir, kiçik travma və ya stressə tab gətirə bilmir, toxumaların xroniki iltihabı tez-tez kəskinləşir.  Zəifləmiş immun sisteminin əlamətləri -xroniki yorğunluq, -tez haldan düşmə, -yuxululuq və ya əskinə yuxusuzluq, -baş ağrıları, -müxtəlif nahiyələrdə herpesin çıxması, -tez-tez infeksion xəstəliklərə yoluxma, -əzələ və oynaqlarda ağrılar, -çoxsaylı xroniki xəstəliklər və onların ağırlaşması ola bilər. Biz hamımız anadangəlmə  və  qazanılma  immunitetə  sahibik,  immuniteti  gücləndirmək  isə bizim öz əlimizdədir.    Bəs immuniteti gücləndirmək  üçün nə etməliyik? -Vitamin və minerallar -A, B5, C, D,F,PP, Se, Zn,Mg, Ca, Fe,J -Qidalanma - asan həzm olunan karbohidrat, şəkər və trans yağlardan azad, bitki və proteinlə zəngin qidalanma -Bol maye qəbulu -Probiotiklərin qəbulu -Aktiv həyat tərzi -Kontrast duş qəbulu İmmuniteti gücləndirmək üçün xüsusi dieta, vitamin qəbulu, daimi fiziki aktivlik məsləhət görülsə də, bu məsləhətlər bəzən  kömək etmir. Orqanizmin daxilində olan somatik disfunksiyaları müalicə etmədikcə, bu tədbirlər yetərli olmaya bilər.   Bu işdə sizə osteopat həkimin müalicə taktikası kömək edə bilər. Düzgün osteopatiyadan sonra orqanizmin daxili bərpa mexanizmləri heç bir dərmansız aktivləşir və orqanizmin müqaviməti artır. Osteopat həkim immuniteti gücləndirməkdə sizə necə kömək edə bilər? -orqanizmdə gərginlikləri aradan qaldırmaqla (hər bir gərgin, spazmlı və ağrılı toxuma qan dövranı pozulur, arteriyal qan xeyrli maddələri toxumaya çatdıra bilmir, ziyanlı iltihab mediatorları və toksiki maddələr isə toxumada toplanıb qalır, nəticədə yerli immunitet pozulur) -Limfa dövranı aktivləşdiyi üçün immun hüceyrələri orqanizmin bütün nahiyələrinə rahatlıqla ötürülə bilir; -Stress vəziyyətindən xilas etməklə - stress vəziyyətində olan insanlarda osteopatiyadan sonra  immun sisteminin göstəriciləri artır.  İmmun sisteminin gücünü göstəricisi İgA -dır. Orqanizmin vacib antitellərindən olan İgA selikli qişalarda yerləşir və orqanizmi zərərli bakteriyalar, virus və mikroblardan qoruyur. Müasir tədqiqatlar İg A nın stress vəziyyətində azaldığını sübut etmişdir. Osteopatiya immun sistemini necə aktivləşdirir İmmun sisteminin gücləndirmək üçün osteopat həkimin arsenalında yüzlərlə texnika vardır. Bu osteopatiya proseduralardan  lifodrenaj texnikaları immun sisteminin gücləndirilməsində çox effektlidir. Bunun üçün pasientə cəmi 40 dəqiqə vaxt lazımdır, 40 dəqiqədən sonra pasientdə yorğunluq və halsızlıq azalmış, əzələ və oynaq ağrıları keçmiş olacaq, özünü gümrah və enerji dolu hiss edəcəkdir. Həftədə bir dəfə təkraralanan osteopatiya proseduruası ilə sizi güclü immunitetinizi təmin edə bilərsiniz.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az    

Published: 18.03.2020

Spinner