OSTEOARTROZ

OSTEOARTROZ

Osteoartroz (deformasiyaedici  artroz, el arasinda  duzlaşma) oynaqların degenerativ-distrofik xarakterli xroniki xəstəliyidir, bu zaman oynaq qığırdağının, sümüyün deformasiyası və oynaq kapsulunun dağılması baş verir. Qeyd etmək lazımdır ki, artroz fərqli mənşəli və oxşar inkişaf mexanizmləri olan birgə xəstəliklərin bütöv bir qrupudur. Osteoartrozun növləri: -diz oynağının  deformasiyaedici  artrozu (gonartroz), -bud-çanaq oynağının  deformasiyaedici artrozu (koksartroz), - çiyin oynağının artrozu Bunlar artrozun ən ağır növləridir. Bundan başqa osteoartrozun digər növləri də var: Əl və ayaq oynaqlarının artrozu; Çənə- gicgah oynağının artrozu; Aşıq- daban oynağının artrozu; Faset oynaqlarının artrozu. Qonartrozun səbəbləri Artroz ümumiyyətlə birincili və ikincili olaraq iki növə ayrılır; Birincili (idiopatik); Birincili (idiopatik) artrozun  yaranma səbəbi məlum deyil. Amma genetik faktor,endokrin pozulma, artıq çəki, düzgün omayan həyat tərzi, yaşın faktoru səbəb kimi göstərilir. Yaşlı insanlarda daha çox müşahidə olunur. Gənclərdə ikincili artroz yaşlılarla müqayisədə daha çox rast gəlinir. İkincili; İkincili artroz, bədənin digər patoloji prosesləri nəticəsində: keçirilmiş infeksion xəstəliklər zamanı, birləşdirici toxumanın sistem xəstəlikləri (revmatoid artit və s.),və ya bəzi xarici təsirlərlə əlaqədar oynaq səthlərin zədələnməsi və travmatik təsir  ilə baş verir. Qadınlarda bu xəstəlik menopauzadan sonra daha da ağırlaşır. Qonartrozun əlamətləri Qonartrozdan əziyyət çəkən xəstələri ən çox oynaq nahiyəsində hərəkət zamanı olan ağrılar və xırtıltı səsləri narahat edir. Ilkin mərhələdə hərəkət zamanı ağrılar artır, istirahət zamanı isə ağrılar azalır. Proses dərinləşdikcə artıq istirahət zamanı belə, ağrılar olur.  Qonartrozun dərəcələri: Qonartrozun 4 dərəcəsi var: Qonartrozun I dərəcəsi - xəstəlik normal hərəkətə mane olmur, amma onu çətinləşdirir. II dərəcəli qonartroz - xəstəlik normal hərərkətə  mane olur. Qonartrozun lll dərəcəsi – qabarıq hərəkət məhdudluğu.  Qonartozun IV dərəcəsi - əlillik. Xəstəliyin başlanğıc mərhələsində oynaqda səhər, istirahətdən sonra, hərəkətə başladıqdan bir müddət sonra tədricən yox olan hərəkət çətinliyi qeyd olunur. Artroz dərinləşdikcə ağrı daha da çoxalır, kəskinləşir. 3-cü və 4-cü dərəcəli artroz  xəstəliyin ağır, inkişaf etmiş mərhələsidir. Bu mərhələdə müşahidə olunur: -əhəmiyyətli dərəcədə deformasiya olunmuş oynaq; -hərəkətlərin kəskin məhdudlaşması; - yalnız hərəkət edərkən deyil, həm də tam istirahət vəziyyətində kəskin ağrı olur; - oynaq iltihabı; -hava dəyişikliklərinə qarşı həssaslıq; -diz ətrafındakı əzələlər spastik və atrofiyalıdır;   Artroz 4 dərəcə: Oynağın tamamilə dağılmış vəziyyətidir, oynaq tamamilə fəaliyyətini dayandırır. "Oynağın blokadası" müşahidə olunur - kəskin ağrı sindromu ilə müşahidə olunur. Artrozun diaqnostikası: -Rentgenoqrafiya -MRT -Laborator müayinələr Artrozun müalicəsi: -Homeosiniatriya -Proloterapiya -Akupunktura -PRP terapiya -Kök hüceyrə ilə müalicə -Osteopatiya -Fizioterapiya və reabilitasiya -Oynaqdaxili inyeksiyalar -Cərrahi müdaxilə Qonartrozun profilaktikası Qonartrozun qarşısının alınması üçün gündəlik kalorini aşmamaq şərti ilə düzgün qidalanmaq və mütəmadi bədən tərbəyəsi ilə məşğul olmaq lazımdır. Ağır idman növləri ilə məşğul olduqda təhlükəsizlik tədbirlərindən(qoruyucu vasitələrdən, yastıqlardan, fiksatorlardan və s.) istifadə etmək lazımdır. © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 24.06.2020

Ambliopiyanın müalicəsi

Ambliopiyanın müalicəsi

Ambliopiya nədir? Ambliopiya (“göz təmbəlliyi”) - əsasən, görmə analizatorunun pozuntusu ilə xarakterizə edilən, eynək və kontakt linzazalar vasitəsilə korreksiya olunmayan göz patologiyasıdır. Ambliopiya zamanı  bir, bəzən hər iki gözün kontrastlıq və akkomodasiya qabiliyyəti pozulur.   Ambliopiyanın növləri Ambliopiyanın aşağıdakı növləri var: - anizometropik ; - deprivasiyalı; - disbinokulyar; - isterik; - refraksion. Ambliopiyanın yaranma səbəbləri Ambliopiya müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Onlardan ən geniş yayılmışı - çəpgözlükdür. “Göz təmbəlliyi” valideynlərində çəpgözlük qeydə alınan insanlarla yanaşı, heç vaxt bu xəstəlikdən əziyyət çəkməyənlərdə də müşahidə oluna bilər. Bundan başqa: - gözdə şüa sınmalarının xüsusiyyətləri (refraksiyalar); - gözün müxtəlif strukturlarının bulanması (məsələn, katarakta, buynuz qişada çapıqlar və s.); - yuxarı göz qapağının enməsi;  - nisbətən az hallarda görmə siniri və torlu qişa, serebral ifliclə bağlı problemlər və s. ambliopiyanın yaranma səbəblərinə aiddir.  Ambliopiyanın əlamətləri Ambliopiyanın  tipik əlaməti - bir və ya hər iki gözün görmə qabiliyyətinin zəifləməsidir. Bundan başqa, xəstəlik zamanı əşyaların həcm və dərinliyini görmək, onlara qədər olan məsafəni dəyərləndirmək çətinləşir. Bunlarla yanaşı: - məhz yaxın məsafədə görmənin əhəmiyyətli dərəcədə azalması; - uzağa görmənin pisləşməsi; - tez-tez baş ağrılarının müşahidə olunması; - həddindən artıq yorğunluq; - gözlərdə “yad cism”in əmələ gəlməsi, sanki görməyə nə isə mane olur; - işiğa baxan zaman ağrıların yaranması və s.      Ambliopiyanın diaqnostikası   Xəstəliyin diaqnostikası həkim-oftalmoloq tərəfindən aparılır. Ambliopiya nə qədər tez aşkarlanarsa, onu müalicəsi o qədər asan olar.   “Göz təmbəlliyi”nin əsas diaqnostika üsulu - vizometriyadır. Əlavə olaraq, refraksiya ölçülür, gözlərin fiksasiyası həyata keçirilir, onların hərəkətləri, birgə çılaşma, həmçinin sensomotor fuziya və akkomodasiya  qabiliyyəti müəyyənləşdirilir. Bunlarla yanaşı, ambliopiyanın səbəblərini aşkar edilməsində müxtəlif elektrofizioloji metodların da tətbiqi mümkündür.  Ambliopiyanın müalicəsi Ambliopiyanın müalicəsində ən vacib şərt - normal binokulyar görmənin təmin olunmasıdır. Xəstəliyi sağaltmaq üçün, əvvəlcə, ambliopiyanın növünü və onun yaranma səbəblərini müəyyənləşdirmək lazımdır. Ambliopiyanın müalicəsinə yönəldilmiş metodlar sisteminə “pleoptik müalicə” deyirlər. Ambliopiyanın müalicə üsulları aşağıdakılardır:   Optik korreksiya Optik korreksiya dedikdə, söhbət xəstəliyin eynək və kontakt linzalar vasitəsilə korreksiyasından gedir. Bu müalicə üsulunun özünəməxsus üstünlükləri var.  Eynəklərin istifadəsi gözləri travmalardan qoruyur, onların linzaları bifokal və prizmatik olur ki, bu da binokulyar görməni bərpa etmək üçün gözəl şərait yaradır. Kontakt linzalar anizometropiya  zamanı anizeykoniya effektini (hər iki gözün torlu qişasında təsvirlərin müxtəlifləşməsi) azaldır. Linzalar görünmür və istifadəsi rahatdır.  Kontakt linzalarla korreksiya nisbətən bahalı terapiya hesab edilir .    Okklyuziya  Ambliopiyanın müalicəsində “qızıl standart” hesab olunur. Bu üsulun 200-dən çox yaşı var. Bu metodun mahiyyəti bir gözün qapadılması vasitəsilə pis görən gözün daha çox çalışmasına şərait yaratmaqdır.  Penalizasiya  Belə metod müxtəlif növ optik korreksiyalar və ya nisbətən yaxşı görən gözün atropinizasiyası vasitəsilə süni anizometropiyayaya şəraitin yaradılması ilə xarakterizə edilir. Bu zaman ambliopik gözün fəaliyyətinin aktivləşdirilməsinə imkan yaradılır və sağlam gözün zəifləmə riski azalır, belə ki, onun görmə aktında iştirakı periodik olur. Metod bir növ okklyuziyaya alternativ hesab edilir.  Aktiv görmə terapiyası (ortoptik və diplopik müalicə) Göz almalarının fiksasiyası və hərəkətinin bərpa edilməsinə, fəza görməsini, akkomodasiya və binokulyar görmənin yaxşılaşdırılmasına yönəldilmiş müalicə metodudur.  Bunun üçün xüsusi cihazlar, prizmatik eynəklər, kompüter proqramları və s. tələb oluna bilər. Bütün bu  metodlar xəstəliyin müalicəsinə sərf olunan vaxtı qısaltmağa, yaxşı nəticələr əldə etməyə şərait yaradır.  Bəzi tədqiqatlarda Levodopa preparatının  qəbulu effektli müalicə kimi qeyd olunub. Levodopa ambliopik gözün görməsini müvəqqəti yaxşılaşdırsa da, effektin mexanizmi hələ ki məlum deyil.   Mövzu ilə bağlı video: © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 21.06.2020

Konyuktivitin müalicəsi

Konyuktivitin müalicəsi

Konyuktivit nədir?  Konyunktivit — gözun selikli qişasının iltihabına deyilir. Bu xəstəlik gözun qızarması, qıcıqlanması ilə müşayiət edilir, gözdə "yad cisim" hissiyyatı əmələ gəlir. Çox vaxt xəstəlik öz-özünə - müalicəsiz keçib gedir. Lakin bəzi hallarda patologiya ciddi fəsadlara yol aça bilər. Konyuktivitlərin bəzi növləri yoluxucudur və kollektivdə (məsələn, bağçalarda, məktəblərdə və s.) xəstəlik ocaqlarına çevrilə bilər.  Konyuktivitin növləri Konyuktivitin müxtəlif növləri var. Onlara aşağıdakılar aiddir: - bakterial; - xlamidiya (traxoma və paratraxoma); - allergik konyuktivit; - viruslu konyuktivit. Gedişatına görə konyuktivit iki növə bölünür: kəskin konyuktivit və xroniki konyuktivit.  Konyuktivitin əlamətləri Demək olar ki, bütün növ konyuktivitlər aşağıdakı əlamətlərlə müşayiət olunur: - gözün qızarması; - zədələnmiş gözün ödemi; - ağrı və gözdə “yad cism”in olması hissi; - yanma hissi; - göynəmə (daha çox allergik proses üçün səciyyəvidir); - işıq qorxusu; - gözlərin yaşarması və s. Əksər hallarda konyuktivit zamanı gözlərdən ifrazatın axması müşahidə edilir. Yaranma səbəblərindən asılı olaraq ifrazat sulu, selikli, irinli və qarışıq ola bilər.  Konyuktivitin diaqnostikası Konyuktivitin müayinəsi bu sxemlə həyata keçirilir: - Anamnezin toplanması. Pasiyentin şikayətləri dinlənilir, əlamətlərin nə zaman, hansı şəraitdə üzə çıxması, onun eyni əlamətləri olan insanla kontaktda olub-olmaması haqqında məlumat toplanılır. - görmə itiliyi yoxlanılır; - gözün ön kəsiyi  müayinə olunur (konyuktivanın, buynuz qişanın müayinəsi,gözün ön kamerasının nəmliyinin, qüzeyli qişa və büllurun vəziyyətinin dəyərləndirilməsi); - dərində yerləşən strukturların müayinəsi (gözün dərində yerləşən şöbələrində iltihabi prosesi istisna etmək üçün).   Əlavə müayinə üsulları kimi - törədicini müəyyənləşdirmək üçün zədələnmiş gözdən yaxmalar götürülə bilər. Bu metod aparılan müalicə effekt vermədikdə və ya konyuktivitin xroniki gedişatı zamanı aktualdır.  Konyuktivitin müalicəsi Xəstəliyin əsas müalicə üsulu onun yaranma səbəblərinin üzə çıxarılmasından ibarətdir. Bunun nəticəsindən asılı olaraq müalicə taktikası seçilir.      Konyuktivitlərin çoxu yuxarıda qeyd edildiyi kimi öz-özünə keçib gedir.  Bakterial konyuktivit zamanı gözdən axan seliyin miqdarı az olarsa, onu gündə bir neçə dəfə fizioloji məhlulla yumaq/silmək lazımdır. Növbəti bir neçə gün ərzində iltihabi əlamətlərin kəskinləşməsi müşahidə olunarsa, mütəxəssisə müraciət etmək tövsiyə edilir.    Viruslu konyuktivitləri etioloji müalicə ilə aradan qaldırılır. Allergik konyuktivitin müalicəsi ilk növbədə, allergik reaksiya törədən allergeni aradan qaldırmaq tələb edir. Yüngül gedişat hallarında simptomatik məqsədlərlə sərinləşdirici kompresslər və nəmləndirici damcılar istifadə etmək lazımdır. Konyuktivitin profilaktikası üçün adi gigiyena qaydalarına əməl etmək tövsiyə olunur: - kontakt linzalardan istifadə edirsinizsə, gözlərin iltihabı zamanı onlardan mütləq imtina etməlisiniz! - əlinizi gözlərinizə vurmayın; - əllərinizi tez-tez və yaxşı yuyun; - konyuktiviti olan insanlarla mümkün qədər az kontakta girin; - göz kosmetikasından imtina etmək tövsiyə olunur; - yalnız şəxsi gigiyena əşyalarından (sabun, dəsmal və s.) istifadə edin, yataq dəstlərini tez-tez dəyişin. Mövzu ilə bağlı video: © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 21.06.2020

İmmunitet və osteopatiya

İmmunitet və osteopatiya

İmmunitet – bizim orqanizmin təhlükəsizlik sistemidir. Bu, virusların, parazitlərin, allergenlərin insan sağlamlığına təhlükə törətdiyi zaman aktivləşən qoruyucu mexanizmlər toplusudur. İnsan orqanizmi xarici cisimlərin növünü müstəqil olaraq müəyyənləşdirə və özünü ondan qorumağa qadirdir. İmmunitet anadangəlmə və qazanılmış olur. İmmun sisteminin mərkəzi və periferik orqanları ayırd edilir.     Mərkəzi orqanlara aiddir: Qırmızı sümük iliyi Timus      Periferik orqanlara aiddir: Dalaq; Limfa düyünləri;  Lokal - assosiasiya olunmuş limfoid toxuma, (bronxla əlaqəli, dəri ilə əlaqəli, bağırsaqla əlaqəli Peyer düyünləri)   İmmunitet zəifləməsinin risk faktorları 1. Qeyri-sağlam həyat tərzi; qeyri-kafi və balanssız qidalanma; ağır fiziki yüklənmə və ya oturaq həyat tərzi; sistematik sinir gərginliyi, yuxu pozulması; ətraf mühitin toksiki amilləri; (nikotin, alkoqol, narkotik, pis ekologiya)   2. Xroniki xəstəliklər, əməliyyatlar və ya xəsarətlər   qan xəstəlikləri; həzm sistemi xəstəlikləri; böyrək xəstəliyi; uzunmüddətli dərman qəbulu xroniki yoluxucu xəstəliklər; immun çatışmazlığı vəziyyətləri.   İmmunitet zəifləməsinin əlamətləri   Xəstəliyin ağırlığının və müddətinin artması; Gec sağalan kiçik yara və cızıqların olması; Dırnaq, dəri və selikli qişaların göbələk infeksiyası, çox sayda papillomanın yaranması; Dərinin və onun törəmələrinin keyfiyyətinin pisləşməsi; Allergik xəstəliklər; Ağır yoluxucu xəstəliklərin olması; Tez yorulma, halsızlıq Asteno - depressiv vəziyyətlər.   Pozulmaların formalaşması prosesində immun sisteminin fəaliyyətində baş verənlər: -immun sisteminin hər hansı bir orqanının (dalaq, limfa düyünü) alt toxumalara fiksasiya olunması və yapışması səbəbindən hərəkətliliyinin pozulması  -qan dövranının pozulması, oksigen çatışmazlığı vəziyyəti və sonrakı funksiya pozulması; -toxumanın nevral təchizatının pozulması, qrafiklərinin trofikanın ? pozulması, hüceyrələrin funksional fəaliyyətinin azalması. Bir çox hallarda bu üç mexanizmin hamısı eyni vaxtda rast gəlinir və yalnız  mütəxəssisin öhdəsindən gələ biləcəyi  qüsurlu dövran yaradır. Həkim - osteopat somatik disfunksiyanı aşkar edir. Korreksiya nəticəsində toxuma hərəkətliliyi yaxşılaşır, qan axını bərpa olunur və həyati proseslərin neyroendokrin tənzimlənməsi normallaşdırılır. Osteopatik korreksiya üsulları ağrısızdır, xəstələr tərəfindən asanlıqla qəbul olunur və elmi əsaslandırmaya malikdir; tamamilə təhlükəsiz və yüksək effektivdir. Ümumi tövsiyələr sadə və universaldır: 1.Balanslı qidalanın 2.Kifayət qədər təmizlənmiş içməli su istifadə edin 3.Müntəzəm fiziki yüklənmə 4.Xroniki infeksiya ocaqlarının sanasiyası (müalicəsi) 5.Pozitiv düşünün, təmkinli olun 6.Özünüzə qayğı göstərin 7.Vaxtaşırı osteopatdan müalicə alın.   Sağlam olun! © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 16.06.2020

Endokrin sonsuzluğun müalicəsi

Endokrin sonsuzluğun müalicəsi

Sonsuzluq nədir?  Dünya Səhiyyə Təşkilatının verdiyi tərifə görə, heç bir kontraseptiv vasitədən istifadə etməyən seksual aktiv cütlük bir il ərzində hamiləlik əldə edə bilmirsə, buna sonsuzluq deyilir. Sonsuzluğun yaranma səbəbləri müxtəlifdir. Buraya hər iki tərəfin cinsiyyət sistemində yaranan problemləri, psixogen və yaş faktorlarını, eləcə də endokrin sistemdə yaranan patologiyaları misal göstərmək olar. Bu məqalədə söhbət endokrin mənşəli sonsuzluqdan gedəcək.    Qadınlarda endokrin sonsuzluq Qadın hormonal pozuntular fonunda hamilə qala bilmirsə, buna endokrin sonsuzluq deyirlər. Səbəblər müxtəlif ola bilər - qalxanabənzər, hipofiz, böyrəküstü vəzilərdə, həmçinin yumurtalıqda patologiyalar və s. Demək olar ki, bütün hallarda endokrin sonsuzluq qeyri-müntəzəm ovulyasiyanın nəticəsi kimi ortaya çıxır. Əksər hallarda, mütəxəssisə vaxtında müraciət olunarsa, endokrinoloji xəstəlik hormonal terapiya vasitəsilə aradan qalxır və qadın təbii üsulla hamilə qala bilir.       Qadınlarda endokrin sonsuzluğun yaranma səbəbləri Sonsuzluğa gətirib çıxaran hormonal pozuntuların yaranmasına bir çox faktorlar təkan verə bilər: - Yumurtalıq funksiyalarının pozulması Onların içərisində ən geniş yayılmışı - yumurtalıqların polikistozu nəticəsində yaranan lütein fazasının çatışmazlığı və hiperandrogeniyadır. Lütein fazasının çatışmazlığı zamanı yumurta hüceyrənin çıxışından sonra yumurtalığın follikulunda əmələ gələn sarı cisim kifayət qədər cinsi hormon (estrogen və progesteron) ifraz etmir. Tez-tez rast gəlinən daha bir problem - sarı cismin follikul üzərində yumurta hüceyrənin çıxmasından əvvəl əmələ gəlməsidir. Belə olan halda, yumurtalıqlar kişi hormonu olan androgeni normadan artıq ifraz edir. Buna isə səbəb - polikistozdur. Bir qayda olaraq, androgen səviyyəsinin yüksəlməsi böyrəküstü vəzilərdə patologiyaların olmasından da xəbər verir; - Qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri Menstrual tsiklin pozulması çox vaxt hipotireozun nəticəsi kimi də ortaya çıxır. Hipotireoz zamanı qalxanabənzər vəzi hormonlarının səviyyəsi aşağı düşür. Xəstəlik özünü təkcə tsiklin pozulması kimi büruzə vermir. Bundan başqa, qadının çəkisində oynamalar müşahidə edilir, iştaha pozulur, səhərlər ödemlər müşahidə olunur.  Hipotireoz, adətən, qidada yod çatışmazlığı səbəbindən yaranır və yod tərkibli preparatlar vasitəsilə aradan qalxır.  - Hipotalamo-hipofizar diskfunksiya Hipofiz hormonları və prolaktin ifrazının infeksion xəstəlikləri, baş-beyin travmaları və s. səbəblərdən azalması;  - Genetik xəstəliklər;  - Erkən menopauza; - Stress və depressiv vəziyyətlər.  Endokrin sonsuzluğun müalicəsinə bunun dəqiq səbəbləri müəyyənləşdirildikdən sonra başlanır. Əksər hallarda medikamentoz müalicə kifayət etsə də, bəzən cərrahi müdaxiləyə (yumurtalıqların polikistozu) ehtiyac yaranır. Sonsuzluğa səbəb lütein fazasının çatışmazlığı olarsa, əvəzləyici hormonal terapiya aparılır, problem follikulun yetişməməsi ilə əlaqədar olduqda isə ovulyasiyanın hormonal stimulyasiyası tətbiq edilir.  Çox vaxt düzgün diaqnostika və müalicə zamanı həkimlər ovulyasiyanı bərpa edirlər, bu isə təbii üsulla və ya ekstrakorporal mayalanma vasitəsilə hamilə qalmağa şərait yaradır.    Kişilərdə endokrin sonsuzluq  Kişilərdə endokrin pozuntular həm anadangəlmə, həm də qazanılmış ola bilər. Kişi cinsiyyət sisteminin ana bətnində düzgün inkişaf etməməsi hormonal disfunksiyalara gətirib çıxara bilir. Endokrin sonsuzluğa, həmçinin cinsi inkişaf pozuntuları, travmalar və bəzi xaya xəstəlikləri də təkan verə bilər.   Kişi cinsiyyət hormonların azalması vəziyyəti - hipoqonadizm adlanır. Hipoqonadizm xayaların irsi və qazanılmış anomaliyaları nəticəsində yaranır. Bu cür vəziyyət, eləcə də bəzi infeksion xəstəliklər, məsələn, parotit, tulyaremiya, brüsellyoz səbəbdən ortaya çıxa bilər. Hipoqonadizmə xas olan xüsusiyyətlər: - ikincili cinsi əlamətlərin  dəyişilməsi; - psixi pozuntular; - stenokardiya tutmaları;  - vegetativ-damar pozuntuları; - başağrılar və s.    Kişilərdə endokrin sonsuzluğun digər səbəbləri:  - hiperprolaktinemiya - qanda prolaktin hormonunun artıqlığı; - hiperestrogeniya - qadın cinsiyyət hormonlarının artması; - himotalamus və/və ya hipofizin anadangəlmə və qazanılmış zədələnmələri; - prostat vəzisi xəstəlikləri; - şəkərli diabet. Kişilərdə demək olar ki, bütün endokrinoloji sonsuzluq növləri uğurla müalicə olunur.  Təəssüf ki, hələ də sonsuzluq problemini konservativ düşüncələr səbəbindən həkimlə müzakirə etməyə çəkinən cütlüklər var. Tövsiyə edərdim ki, onlar bu problemə yanaşmalarını əsaslı surətdə dəyişsinlər. Kim bilir, bəlkə də onlara valideyn olmağa mane olan səbəb - kiçik bir endokrinoloji patologiyadır? © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 16.06.2020

Sonsuzluğun səbəbləri

Sonsuzluq

Ailə qurduqdan sonra bir il ərzində  patnyorların düzənli və qorunmasız cinsi əlaqədə olmasına baxmayaraq, hamiləliyin olmaması sonsuzluqdur.Ancaq 35 yaşın üstündə olanlarda sonsuzluq varsa müalicəyə daha tez başlamaq lazımdır. Sonsuzluq ümumi olaraq iki yere bölünür: Daha əvvəl hamilə qalmyanlar və daha əvvəl hamilə olub növbəti hamiləlik planlaşmasına rəğmən hamiləliyin olmaması. Müasir hesablanmalara görə  aılə quranların təqribən 10-15% də sonsuzluq müşahidə olunur.Bütün sonsuzluqların təqribən55-60%-i qadınlardan, 40-45%-i  isə kişilərdən qaynaqlanmaqdadır. Ümumiyyətlə kişi sonsuzluğunda simptomlar olmur.Güclü nəsil nümayəndələri adətən özlərini əla hiss edirlər və tam sağlam görünürlər.Bütün sağlam kişilər kimi onlar da aktiv cinsi həyat tərzi keçirir və bundan zövq ala bilirlər. Sonsuzluq haqqında adətən övladlarının olmasının yubanması zamanı müayinə olunan zaman bilirlər. Kişi sonsuzluğunu əmələ gətirən səbəblər anadangəlmə və qazanılma olmaqla 2 yerə bölünür : Anadangəlmə sonsuzluğa xayaların müxtəlif anomaliyaları aiddir: Birincili qipoqonadizm, yəni cinsi orqanların doğuşdan inkişaf etməməsi. Hər iki xayanın anadangəlmə olmaması (çox az rast gəlinən qüsurdur). Kriptorxizm (xayanın xayalığa enməməsi). Qazanılmış sonsuzluq isə, bəzi faktorların xayalara və spermaya təsiri zamanı əmələ gəlir: Cinsi yol ilə keçən infeksiyalar. Qidalanma Uzun müddət bədənin soyuqlaması. Rentgen şüaları və radiaktiv şüalar. Müasir məlumatlara əsasən kişilərdə sonsuzluğun 4/1 qədəri infeksion paraotit (xalq arasında svinka, qulaqdibi adlanır) keçirmiş pasientlərdə, iki tərəfli orxitin yaranması hesabına olur. Nadir hallarda sonsuzluq tif, qrip, malyariya, sifilis, vərəm xəstəlikləri hesabına əmələ gələ bilir. Pasientin yaşı az olduqca, xayaların zədələnməsi daha çox olur (əsasən xayaların inkişaf dövründə). Uzun müddətli qızdırma , bədən temperaturunun artması, özü özlüyündə xayalarda yerli hərarətin artması hesabına spermatogenezin pozulmasına səbəb olur. Normal spermagen funksiya üçün qan dövranının əhəmiyyəti böyükdür. Xayalarda qan dövranını pozan xəstəliklər onun daxili funksiyasını pozur. Proses iki tərəfli olduqda isə sonsuzluğa gətirib çıxarır. Bu xaya damarlarının genişlənməsi (varikosele), xayanın burulması zamanı olur. Kişi sonsuzluğuna səbəb olan faktorlar: Sperma sayının və hərəkətliyinin azalması Menidə heç sperm sayının olmaması Kanal tıkanıklığı(obstruksiya Spermin xaricə çıxa bilməməsi Hormonal pozğunluqlar və genetik xəstəliklər Xayaların enməməsi (kriptorxizm) Xaya şişləri Uşaq vaxtı keçirilən xəstəliklər (Qızdırma ilə) Cinsi funksiya pozğunluğu (sərtləşmə və erkən boşalma) Varikosele Cinsi yolla keçən infeksiyalar (sifilis, qonoreya, trixomonoz və.s) Şəkər xəstəliyi Testesteron əskikliyi Zərərli adətlər (aşırı siqaret və alkoqol) Stres DİAQNOZ: Diaqnoz qoymaq üçün həkim uruloq-androloqa müraciət etmək lazımdır. Xəstədən anamnez toplamaq diaqnoz üçün ən vacib şərtlərdən biridir. İlk növbədə pasientin cinsiyyət sistemində hansı şikayətlər olduğu (qarnın aşağı hissəsində ağrılar, sidik ifrazının çətinləşməsi və s.), yaxın qohumlarında sonsuzluq problemlərinin olması, hər hansı xroniki xəstəliyin olub olmamması,pasientin uşaqlıqdan hansı xəstəlik keçirdiyi (əsasən, qulaqdibi, vərəm, orxit, sidik sistemi xəstəlikləri və s.) araşdırılır. Bunlarla yanaşı instrumental və labarator müayinələrdən istifadə olunur. Spermoqramma.Kişi sonsuzluğu diaqnostikasında əsas rol oynayır. Sperma 3 ya 7 günlük cinsi pəhrizdən sonra götürülür. Bu zaman spermanın sayı,hərəkəliyi,quruluşu haqqında məlumat alınır. Cinsi infeksiyaların yoxlanması Hormonlar yoxlanılır Qanda şəkərin təyini Xayaların DOPLER müayinəsi Sonsuzluğun müalicəsi Kişi sonsuzluğunun əmələ gəlmə səbəbləri təyin edildikdən sonra,həkim hərbir xəstəyə fərdi müalicə təyin edir. Kişi sonsuzluğunun müalicəsi konservativ və ehtiyac olarsa cərrahi yol ilə aparılır. Hər hansı bir dərmanın təyin olunması, sonsuzluğu yaradan səbəbdən asılıdır. İlk növbədə xəstəliyi əmələ gətirən səbəblər ortadan götürülür,sonradan sperma sayını və keyfiyyətini artıran müalicə hər bir xəstəyə fərdi olaraq tətbiq edilir. PROFİLAKTİKA Kişi sonsuzluğunun profilaktikasına uşaq yaşlarından başlamaq lazımdır. Bunun üçün əmək rejiminə, istirahətə, tam yuxuya, təmiz havada tez-tez gəzintiyə və idman hərəkətlərinə fikir vermək lazımdır. Tam qidalanmaq da vacibdir. Bunun üçün yetərli miqdarda ət,balıq,yumurta, çərəz, meyvə və tərəvəz qəbul olunmalıdır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, vegeteryanlar sonsuzluq riskinə daxil olanlardır, belə ki, onlar lazımi qədər zülal qəbul etmirlər. Bundan əlavə hamam və saunada çox vaxt keçirmək lazım deyil və uzun müddət isti vannaların qəbulu məsləhət görülmür. Həddindən artıq dar alt paltarı geyinmək də spermatogenezə mənfi təsir edir. Spirtli içki və siqaretdən imtina etmək məsləhət görülür. Kişi reproduktiv sağlamlığının qorunması üçün vaxtaşırı cinsi əlaqədə olmaq vacibdir. Əlbəttə ki, daimi partnyor ilə. Kişi sonsuzluğu tam müalicə olunur, yetər ki vaxtında ixtisaslı həkimə müraciət edin! Mövzu ilə bağlı video:   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 16.06.2020

Böyrək daşı xəstəliyi

Böyrək daşı xəstəliyi

Böyrək daşı xəstəliyi nədir? Böyrək daşı xəstəliyi  böyrəklərin ən çox yayılmış xəstəliklərindən biridir.Bu bədəndə metabolizmanın (maddələr mübadiləsi)pozulması hesabına əmələ gəlir. Böyrək daşı xəstəliyində yaş məhdudiyyəti yoxdur.Böyüklərdə olduğu kimi,yenidoğulmuşlarda da ola bilər.Əvvəl mikrolitlər (qum) əməl gəlir,sonra daş formalaşır.. Daşlar müxtəlif  ölçülərdə ola bilər və aşağidakı növləri vardır.  Kalsium daşları.Ən çox görünən böyrək daşı növüdür (75% hallarda). Kalsiy-oksalat—bərk,boz-qara,çixintilarla , kalsiy -fosfat - yumşaq, açıq - boz rəngdə, kələkötürlü Urat daşları.Sarı rəngdə hamar daşlardır. Sidikdə normadan artıq turşuluq olduqda əmələ gəlir. Sistin daşları. Daha az görüləndir, böyrəklərdə Sistin adı verilən amin turşusunun artmasından əmələ gəlir. Gənc yaşlarda olur və tez-tez təkrarlandığı üçün böyrək çatışmamazlığı yaradır. Bəs böyrək daşı xəstəliyinin əmələ gəlmə səbəbləri : Böyrək daşı  xəstəliyinin əmələ gəlmə səbəbləri birdən artıq faktor rol oynayır. Yetərsız su içmək Cinsiyyət (kişilərdə qadınlara nisbətən 3dəfə artıq olur)  İrsi faktor Əvvəl böyrək daşı olan xəstələr Qidalanma:Protein,Natrium və şəkəri  yüksək olan  qidalar qəbul etmək. Həzm sistemı xəstəlikləri keçirənlər Artıq çəkidən əziyyət çəkənlər Anadangəlmə böyrək anomaliyaları (polikistoz,tək böyrək və s.) Ödemləri azaltmaq üçün sidikqovucu dərmanların qəbulu. Qalxanabənzər ətraf vəzilərin xəstəlikləri Uzun müddət Ca və D vitamini qəbulu. Bıyrək daşı hansı əlamətlərlə özünü birüzə verir? Böyrək daşları əsasən sidik axarına girdikdə özünü göstərir.Uretrada olan tıxanıqlıq səbəbi ilə şiddətli ağrılar olur. Amma bəzi kiçik daşlar heç bir əlamət vermədən xaric olur. Böyrək daşlarının əsas əlamətləri aşağıdakılardır: Böyrək bölgəsində,beldə ,qabırğaların altında,qarının aşağı hissəsində,qasıq nahiyəsində ağrılar.Ağrı dalğavari və dəyişkən şəkildə olur. Sidikdə qanın olması. Sidikdə qanın olması güclü böyrək sancısından və ya ağır fiziki gərginlikdən sonra baş verə bilər.   Arterial təzyiqin yüksəlməsi Sidiyin rəngində və qoxusunda dəyişikliklər ola bilər. Ürək bulanma və qusma ola bilər. Tez-tez sidiyə çıxma hissi ola bilər.Sidiyə çıxmaq sayında tezləşmə olsada, sidiyin miqdarında azalma ola bilər. Sidiyə getdikdə yanma hissi Böyrək daşı infeksiyalaşırsa,sidiyin rəngi bulanıq olur və tündləşir.İstilik,üşümə və titrətmə ola bilər. Diaqnostika: Böyrək daşı diaqnostikasını təyin etmək üçün uroloqun müayinəsi önəmlidir. Xəstədə olan əlamətlər çox vaxt həkim üçün yeterli olur.Bununla birlikdə böyrək daşı diaqnozunu tam qoymaq üçün aşağıdakı müayinələr aparılmalıdır. Ultrasəs müayinəsi.  Sidik analizi. Qan analizi. Rentgen müayinəsi. Kompyuter tomoqrafiyası. Böyrək daşı analizi. Profilaktika: Bəs daş yaranmasının qarşısını almaq olarmı? Daş yaranmasının qarşısını almaq üçün həyat tərzini dəyişmək son dərəcə önəmli rol oynayır.Bol su içmək,aktiv həyat tərzi keçirmək,çox və tez-tez qidalanmaqdan qaçınmaq,vaxtaşırı həkim müayinəsindən keçmək daş əmələ gəlmənin qarşısını ala bilər. Bəs böyrək daşı olanlar nə etməlidir? Bol su içmək.Əsasən yay aylarında. Çay,kofe və qazli içəcəkləri azaltmaq. Duzdan istifadəni azaltmaq. Mütəmadi idman hərəkəti və yürüş etmək. Kəskin diyetlərdən və sürətli kilo vermədən qaçınmaq. Böyrək daşı olan və əvvəllər böyrək daşı salan xəstələr bu şərtləri etsələr təkrar daş əmələ gəlmənin qarşısını müəyyən qədər almış olarlar. Böyrək daşı xəstəliyinin müalicəsi: Böyrək daşının düşməsi. Bəzi 4mm dən kiçik ölçülü, hamar daşlar xəstəyə əziyyət vermədən düşə bilər. 4-6 mm daşlar isə dərman maddələrinin köməyilə düşə bilir.Bundan böyük olan daşlar isə müxtəlif üsullarla çıxarılır.Bu üsullardan ən az travmatik olanESWL (bədən səthindən şok dalğaları ilə daşqırma) litotripsiya vasitəsilə böyrəkdə olan daşlar qırılır.Daha sonra xırdalanmış daşlar sidik axarı vasitəsilə təbii yolla xaric olur. Zərbə dalğalı litotripsiya əsasən 2 sm olan daıları qırmaq üçün istifadə olunur.Daı böyük olduqda və ya litotripsiya effekt vemədikdə digər cərrahi üsullardan istifadə olunur.  Çox səhv olaraq xalq arasında, daşın ölçüsünü bilmədən, bütün daşları salmaq üçün bitki çaylarından istifadə olunur. Bu çox ağır fəsadlara gətirib çıxara bilər. Bunun üçün özünü müalicədən qaçının və hər hansı narahatçılıq yaranarsa uroloqa müraciət edin. Mövzu ilə bağlı video: © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 16.06.2020

Artritin səbəbləri

Artrit

Artrit – oynaqların iltihabi xəstəliyidir.  Artrit zamanı oynağın normal hərəkətində iştirak edən oynaq qığırdağının dağılması baş verir və sümük səthlərin bir-birinə sürtülməsi olur, nəticədə oynaqda şişkinlik, ağrı və hərəkət məhdudluğu yaranır. Əsasən əllərin kiçik oynaqlarının, dirsək, diz, aşıq-baldır, bud-çanaq oynaqlarının, onurğa sütununun zədələnməsi müşahidə olunur. Bundan başqa artrit zamanı daxili orqanların: ürək, qaraciyər, böyrəklərin də funksiyası pozula bilər.  Artritin səbəbləri: zədələnmə, infeksiyalar (bakteriya, göbələk, virus), oynağın həddən artıq yüklənməsi, immun sistemin pozulması, artıq çəki, endokrin sistem xəstəlikləri, irsi meyllik, bəzi xəstəliklər: vərəm, brusellyoz, podaqra, psoriaz, dizenteriya, qonorreya səbəb ola bilər;  Artritin növləri:  Lokalizasiyasına görə: monoartrit – bir oynağın zədələnməsi; poliartrit – bir neçə oynağın zədələnməsi; Xəstəliyin gedişinə görə:  kəskin artrit – qəfil yaranır, oynaqda güclü ağrı baş verir; xroniki artrit  – tədricən inkişaf edir, oynaqda ara-sıra ağrı olur.  Səbəbinə görə:  Revmatoid artrit  – autoimmun xəstəlikdir, oynaqların və daxili orqanların zədələnməsi ilə müşayiət olunur; Yuvenil revmatoid artrit (Still xəstəliyi) — 16 yaşadək uşaqlarda rast gəlinən xroniki proqressivləşən xəstəlikdir; Podaqrik artrit – oynaq səthlərinə sidik turşusu duzlarının toplanması nəticəsində yaranır; Psoriatik artrit – psoriaz xəstəliyi zamanı yaranan oynaq iltihabıdır; İnfeksion və ya irinli artrit – müxtəlif infeksiyalar nəticəsində oynaq iltihablaşır. Birincili (açıq yaradan oynağa infeksiya daxil olur) və ikincili (oynağa digər toxumalardan infeksiyanın daxil olması nəticəsində yaranır) növləri var: vərəm, qonorreya, dizenteriya, post streptokok, xlamidiya və virus artriti.   Osteoartrit — qığırdaq toxumasının proqressivləşən degenerasiyasıdır, tədricən artan ağrılarla xarakterizə olunur. Vaxt keçdikcə oynağın forması dəyişir, sümük səthlərində osteofitlər yaranır.  Artritin simptomları: oynaqlarda ağrı və hərəkət məhdudluğu, xışıltı və diskomfort, oynaq və ətraf toxumalarda şişkinlik və qızartı müşahidə olunur.   Artritin diaqnostikası: Anamnez və müayinə; Laborator müayinələr; İnstrumental müayinələr: rentgenoloji müayinə, MRT (maqnit-rezonans tomoqrafiya), KT (kompyuter tomoqrafiya); Artritin müalicəsi: Əsas səbəbi aradan qaldırmaq lazımdır;  İltihabəleyhinə müalicə; Müalicəvi qidalanma; Oynaqların funksiyasının bərpasi:  Osteopatiya – palpasiya və manual terapiya vasitəsilə sümüklərə, əzələlərə, sinirlərə, oynaqlara, birləşdirici toxumaya, qan dövranına və daxili orqanlara təsir göstərərək orqanizmin bərpasına yönəldilmiş müalicə texnikasıdır.  Homeosiniatriya – akupunktur nöqtələrinə xüsusi homeopatik preparatların yeridilməsidir.  Proloterapiya – regenerativ xüsusiyyətli inyeksiyanın orqanizmə yeridilməsi yolu ilə hüceyrələrin və birləşdirici toxumaların bərpasına yardım edən müalicə texnikasıdır.  Fizioterapiya və reabilitasiya – müxtəlif fiziki faktorlar: soyuq, maqnit ultrabənövşəyi və infraqırmızı şüalar və elektroterapiya ilə aparılır. Cərrahi müalicə. Mövzu ilə bağlı video:  © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 15.06.2020

Spinner