Ambliopiyanın müalicəsi

Ambliopiyanın müalicəsi

Ambliopiya nədir? Ambliopiya (“göz təmbəlliyi”) - əsasən, görmə analizatorunun pozuntusu ilə xarakterizə edilən, eynək və kontakt linzazalar vasitəsilə korreksiya olunmayan göz patologiyasıdır. Ambliopiya zamanı  bir, bəzən hər iki gözün kontrastlıq və akkomodasiya qabiliyyəti pozulur.   Ambliopiyanın növləri Ambliopiyanın aşağıdakı növləri var: - anizometropik ; - deprivasiyalı; - disbinokulyar; - isterik; - refraksion. Ambliopiyanın yaranma səbəbləri Ambliopiya müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Onlardan ən geniş yayılmışı - çəpgözlükdür. “Göz təmbəlliyi” valideynlərində çəpgözlük qeydə alınan insanlarla yanaşı, heç vaxt bu xəstəlikdən əziyyət çəkməyənlərdə də müşahidə oluna bilər. Bundan başqa: - gözdə şüa sınmalarının xüsusiyyətləri (refraksiyalar); - gözün müxtəlif strukturlarının bulanması (məsələn, katarakta, buynuz qişada çapıqlar və s.); - yuxarı göz qapağının enməsi;  - nisbətən az hallarda görmə siniri və torlu qişa, serebral ifliclə bağlı problemlər və s. ambliopiyanın yaranma səbəblərinə aiddir.  Ambliopiyanın əlamətləri Ambliopiyanın  tipik əlaməti - bir və ya hər iki gözün görmə qabiliyyətinin zəifləməsidir. Bundan başqa, xəstəlik zamanı əşyaların həcm və dərinliyini görmək, onlara qədər olan məsafəni dəyərləndirmək çətinləşir. Bunlarla yanaşı: - məhz yaxın məsafədə görmənin əhəmiyyətli dərəcədə azalması; - uzağa görmənin pisləşməsi; - tez-tez baş ağrılarının müşahidə olunması; - həddindən artıq yorğunluq; - gözlərdə “yad cism”in əmələ gəlməsi, sanki görməyə nə isə mane olur; - işiğa baxan zaman ağrıların yaranması və s.      Ambliopiyanın diaqnostikası   Xəstəliyin diaqnostikası həkim-oftalmoloq tərəfindən aparılır. Ambliopiya nə qədər tez aşkarlanarsa, onu müalicəsi o qədər asan olar.   “Göz təmbəlliyi”nin əsas diaqnostika üsulu - vizometriyadır. Əlavə olaraq, refraksiya ölçülür, gözlərin fiksasiyası həyata keçirilir, onların hərəkətləri, birgə çılaşma, həmçinin sensomotor fuziya və akkomodasiya  qabiliyyəti müəyyənləşdirilir. Bunlarla yanaşı, ambliopiyanın səbəblərini aşkar edilməsində müxtəlif elektrofizioloji metodların da tətbiqi mümkündür.  Ambliopiyanın müalicəsi Ambliopiyanın müalicəsində ən vacib şərt - normal binokulyar görmənin təmin olunmasıdır. Xəstəliyi sağaltmaq üçün, əvvəlcə, ambliopiyanın növünü və onun yaranma səbəblərini müəyyənləşdirmək lazımdır. Ambliopiyanın müalicəsinə yönəldilmiş metodlar sisteminə “pleoptik müalicə” deyirlər. Ambliopiyanın müalicə üsulları aşağıdakılardır:   Optik korreksiya Optik korreksiya dedikdə, söhbət xəstəliyin eynək və kontakt linzalar vasitəsilə korreksiyasından gedir. Bu müalicə üsulunun özünəməxsus üstünlükləri var.  Eynəklərin istifadəsi gözləri travmalardan qoruyur, onların linzaları bifokal və prizmatik olur ki, bu da binokulyar görməni bərpa etmək üçün gözəl şərait yaradır. Kontakt linzalar anizometropiya  zamanı anizeykoniya effektini (hər iki gözün torlu qişasında təsvirlərin müxtəlifləşməsi) azaldır. Linzalar görünmür və istifadəsi rahatdır.  Kontakt linzalarla korreksiya nisbətən bahalı terapiya hesab edilir .    Okklyuziya  Ambliopiyanın müalicəsində “qızıl standart” hesab olunur. Bu üsulun 200-dən çox yaşı var. Bu metodun mahiyyəti bir gözün qapadılması vasitəsilə pis görən gözün daha çox çalışmasına şərait yaratmaqdır.  Penalizasiya  Belə metod müxtəlif növ optik korreksiyalar və ya nisbətən yaxşı görən gözün atropinizasiyası vasitəsilə süni anizometropiyayaya şəraitin yaradılması ilə xarakterizə edilir. Bu zaman ambliopik gözün fəaliyyətinin aktivləşdirilməsinə imkan yaradılır və sağlam gözün zəifləmə riski azalır, belə ki, onun görmə aktında iştirakı periodik olur. Metod bir növ okklyuziyaya alternativ hesab edilir.  Aktiv görmə terapiyası (ortoptik və diplopik müalicə) Göz almalarının fiksasiyası və hərəkətinin bərpa edilməsinə, fəza görməsini, akkomodasiya və binokulyar görmənin yaxşılaşdırılmasına yönəldilmiş müalicə metodudur.  Bunun üçün xüsusi cihazlar, prizmatik eynəklər, kompüter proqramları və s. tələb oluna bilər. Bütün bu  metodlar xəstəliyin müalicəsinə sərf olunan vaxtı qısaltmağa, yaxşı nəticələr əldə etməyə şərait yaradır.  Bəzi tədqiqatlarda Levodopa preparatının  qəbulu effektli müalicə kimi qeyd olunub. Levodopa ambliopik gözün görməsini müvəqqəti yaxşılaşdırsa da, effektin mexanizmi hələ ki məlum deyil.   Mövzu ilə bağlı video: © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 21.06.2020

Konyuktivitin müalicəsi

Konyuktivitin müalicəsi

Konyuktivit nədir?  Konyunktivit — gözun selikli qişasının iltihabına deyilir. Bu xəstəlik gözun qızarması, qıcıqlanması ilə müşayiət edilir, gözdə "yad cisim" hissiyyatı əmələ gəlir. Çox vaxt xəstəlik öz-özünə - müalicəsiz keçib gedir. Lakin bəzi hallarda patologiya ciddi fəsadlara yol aça bilər. Konyuktivitlərin bəzi növləri yoluxucudur və kollektivdə (məsələn, bağçalarda, məktəblərdə və s.) xəstəlik ocaqlarına çevrilə bilər.  Konyuktivitin növləri Konyuktivitin müxtəlif növləri var. Onlara aşağıdakılar aiddir: - bakterial; - xlamidiya (traxoma və paratraxoma); - allergik konyuktivit; - viruslu konyuktivit. Gedişatına görə konyuktivit iki növə bölünür: kəskin konyuktivit və xroniki konyuktivit.  Konyuktivitin əlamətləri Demək olar ki, bütün növ konyuktivitlər aşağıdakı əlamətlərlə müşayiət olunur: - gözün qızarması; - zədələnmiş gözün ödemi; - ağrı və gözdə “yad cism”in olması hissi; - yanma hissi; - göynəmə (daha çox allergik proses üçün səciyyəvidir); - işıq qorxusu; - gözlərin yaşarması və s. Əksər hallarda konyuktivit zamanı gözlərdən ifrazatın axması müşahidə edilir. Yaranma səbəblərindən asılı olaraq ifrazat sulu, selikli, irinli və qarışıq ola bilər.  Konyuktivitin diaqnostikası Konyuktivitin müayinəsi bu sxemlə həyata keçirilir: - Anamnezin toplanması. Pasiyentin şikayətləri dinlənilir, əlamətlərin nə zaman, hansı şəraitdə üzə çıxması, onun eyni əlamətləri olan insanla kontaktda olub-olmaması haqqında məlumat toplanılır. - görmə itiliyi yoxlanılır; - gözün ön kəsiyi  müayinə olunur (konyuktivanın, buynuz qişanın müayinəsi,gözün ön kamerasının nəmliyinin, qüzeyli qişa və büllurun vəziyyətinin dəyərləndirilməsi); - dərində yerləşən strukturların müayinəsi (gözün dərində yerləşən şöbələrində iltihabi prosesi istisna etmək üçün).   Əlavə müayinə üsulları kimi - törədicini müəyyənləşdirmək üçün zədələnmiş gözdən yaxmalar götürülə bilər. Bu metod aparılan müalicə effekt vermədikdə və ya konyuktivitin xroniki gedişatı zamanı aktualdır.  Konyuktivitin müalicəsi Xəstəliyin əsas müalicə üsulu onun yaranma səbəblərinin üzə çıxarılmasından ibarətdir. Bunun nəticəsindən asılı olaraq müalicə taktikası seçilir.      Konyuktivitlərin çoxu yuxarıda qeyd edildiyi kimi öz-özünə keçib gedir.  Bakterial konyuktivit zamanı gözdən axan seliyin miqdarı az olarsa, onu gündə bir neçə dəfə fizioloji məhlulla yumaq/silmək lazımdır. Növbəti bir neçə gün ərzində iltihabi əlamətlərin kəskinləşməsi müşahidə olunarsa, mütəxəssisə müraciət etmək tövsiyə edilir.    Viruslu konyuktivitləri etioloji müalicə ilə aradan qaldırılır. Allergik konyuktivitin müalicəsi ilk növbədə, allergik reaksiya törədən allergeni aradan qaldırmaq tələb edir. Yüngül gedişat hallarında simptomatik məqsədlərlə sərinləşdirici kompresslər və nəmləndirici damcılar istifadə etmək lazımdır. Konyuktivitin profilaktikası üçün adi gigiyena qaydalarına əməl etmək tövsiyə olunur: - kontakt linzalardan istifadə edirsinizsə, gözlərin iltihabı zamanı onlardan mütləq imtina etməlisiniz! - əlinizi gözlərinizə vurmayın; - əllərinizi tez-tez və yaxşı yuyun; - konyuktiviti olan insanlarla mümkün qədər az kontakta girin; - göz kosmetikasından imtina etmək tövsiyə olunur; - yalnız şəxsi gigiyena əşyalarından (sabun, dəsmal və s.) istifadə edin, yataq dəstlərini tez-tez dəyişin. Mövzu ilə bağlı video: © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 21.06.2020

İmmunitet və osteopatiya

İmmunitet və osteopatiya

İmmunitet – bizim orqanizmin təhlükəsizlik sistemidir. Bu, virusların, parazitlərin, allergenlərin insan sağlamlığına təhlükə törətdiyi zaman aktivləşən qoruyucu mexanizmlər toplusudur. İnsan orqanizmi xarici cisimlərin növünü müstəqil olaraq müəyyənləşdirə və özünü ondan qorumağa qadirdir. İmmunitet anadangəlmə və qazanılmış olur. İmmun sisteminin mərkəzi və periferik orqanları ayırd edilir.     Mərkəzi orqanlara aiddir: Qırmızı sümük iliyi Timus      Periferik orqanlara aiddir: Dalaq; Limfa düyünləri;  Lokal - assosiasiya olunmuş limfoid toxuma, (bronxla əlaqəli, dəri ilə əlaqəli, bağırsaqla əlaqəli Peyer düyünləri)   İmmunitet zəifləməsinin risk faktorları 1. Qeyri-sağlam həyat tərzi; qeyri-kafi və balanssız qidalanma; ağır fiziki yüklənmə və ya oturaq həyat tərzi; sistematik sinir gərginliyi, yuxu pozulması; ətraf mühitin toksiki amilləri; (nikotin, alkoqol, narkotik, pis ekologiya)   2. Xroniki xəstəliklər, əməliyyatlar və ya xəsarətlər   qan xəstəlikləri; həzm sistemi xəstəlikləri; böyrək xəstəliyi; uzunmüddətli dərman qəbulu xroniki yoluxucu xəstəliklər; immun çatışmazlığı vəziyyətləri.   İmmunitet zəifləməsinin əlamətləri   Xəstəliyin ağırlığının və müddətinin artması; Gec sağalan kiçik yara və cızıqların olması; Dırnaq, dəri və selikli qişaların göbələk infeksiyası, çox sayda papillomanın yaranması; Dərinin və onun törəmələrinin keyfiyyətinin pisləşməsi; Allergik xəstəliklər; Ağır yoluxucu xəstəliklərin olması; Tez yorulma, halsızlıq Asteno - depressiv vəziyyətlər.   Pozulmaların formalaşması prosesində immun sisteminin fəaliyyətində baş verənlər: -immun sisteminin hər hansı bir orqanının (dalaq, limfa düyünü) alt toxumalara fiksasiya olunması və yapışması səbəbindən hərəkətliliyinin pozulması  -qan dövranının pozulması, oksigen çatışmazlığı vəziyyəti və sonrakı funksiya pozulması; -toxumanın nevral təchizatının pozulması, qrafiklərinin trofikanın ? pozulması, hüceyrələrin funksional fəaliyyətinin azalması. Bir çox hallarda bu üç mexanizmin hamısı eyni vaxtda rast gəlinir və yalnız  mütəxəssisin öhdəsindən gələ biləcəyi  qüsurlu dövran yaradır. Həkim - osteopat somatik disfunksiyanı aşkar edir. Korreksiya nəticəsində toxuma hərəkətliliyi yaxşılaşır, qan axını bərpa olunur və həyati proseslərin neyroendokrin tənzimlənməsi normallaşdırılır. Osteopatik korreksiya üsulları ağrısızdır, xəstələr tərəfindən asanlıqla qəbul olunur və elmi əsaslandırmaya malikdir; tamamilə təhlükəsiz və yüksək effektivdir. Ümumi tövsiyələr sadə və universaldır: 1.Balanslı qidalanın 2.Kifayət qədər təmizlənmiş içməli su istifadə edin 3.Müntəzəm fiziki yüklənmə 4.Xroniki infeksiya ocaqlarının sanasiyası (müalicəsi) 5.Pozitiv düşünün, təmkinli olun 6.Özünüzə qayğı göstərin 7.Vaxtaşırı osteopatdan müalicə alın.   Sağlam olun! © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 16.06.2020

Endokrin sonsuzluğun müalicəsi

Endokrin sonsuzluğun müalicəsi

Sonsuzluq nədir?  Dünya Səhiyyə Təşkilatının verdiyi tərifə görə, heç bir kontraseptiv vasitədən istifadə etməyən seksual aktiv cütlük bir il ərzində hamiləlik əldə edə bilmirsə, buna sonsuzluq deyilir. Sonsuzluğun yaranma səbəbləri müxtəlifdir. Buraya hər iki tərəfin cinsiyyət sistemində yaranan problemləri, psixogen və yaş faktorlarını, eləcə də endokrin sistemdə yaranan patologiyaları misal göstərmək olar. Bu məqalədə söhbət endokrin mənşəli sonsuzluqdan gedəcək.    Qadınlarda endokrin sonsuzluq Qadın hormonal pozuntular fonunda hamilə qala bilmirsə, buna endokrin sonsuzluq deyirlər. Səbəblər müxtəlif ola bilər - qalxanabənzər, hipofiz, böyrəküstü vəzilərdə, həmçinin yumurtalıqda patologiyalar və s. Demək olar ki, bütün hallarda endokrin sonsuzluq qeyri-müntəzəm ovulyasiyanın nəticəsi kimi ortaya çıxır. Əksər hallarda, mütəxəssisə vaxtında müraciət olunarsa, endokrinoloji xəstəlik hormonal terapiya vasitəsilə aradan qalxır və qadın təbii üsulla hamilə qala bilir.       Qadınlarda endokrin sonsuzluğun yaranma səbəbləri Sonsuzluğa gətirib çıxaran hormonal pozuntuların yaranmasına bir çox faktorlar təkan verə bilər: - Yumurtalıq funksiyalarının pozulması Onların içərisində ən geniş yayılmışı - yumurtalıqların polikistozu nəticəsində yaranan lütein fazasının çatışmazlığı və hiperandrogeniyadır. Lütein fazasının çatışmazlığı zamanı yumurta hüceyrənin çıxışından sonra yumurtalığın follikulunda əmələ gələn sarı cisim kifayət qədər cinsi hormon (estrogen və progesteron) ifraz etmir. Tez-tez rast gəlinən daha bir problem - sarı cismin follikul üzərində yumurta hüceyrənin çıxmasından əvvəl əmələ gəlməsidir. Belə olan halda, yumurtalıqlar kişi hormonu olan androgeni normadan artıq ifraz edir. Buna isə səbəb - polikistozdur. Bir qayda olaraq, androgen səviyyəsinin yüksəlməsi böyrəküstü vəzilərdə patologiyaların olmasından da xəbər verir; - Qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri Menstrual tsiklin pozulması çox vaxt hipotireozun nəticəsi kimi də ortaya çıxır. Hipotireoz zamanı qalxanabənzər vəzi hormonlarının səviyyəsi aşağı düşür. Xəstəlik özünü təkcə tsiklin pozulması kimi büruzə vermir. Bundan başqa, qadının çəkisində oynamalar müşahidə edilir, iştaha pozulur, səhərlər ödemlər müşahidə olunur.  Hipotireoz, adətən, qidada yod çatışmazlığı səbəbindən yaranır və yod tərkibli preparatlar vasitəsilə aradan qalxır.  - Hipotalamo-hipofizar diskfunksiya Hipofiz hormonları və prolaktin ifrazının infeksion xəstəlikləri, baş-beyin travmaları və s. səbəblərdən azalması;  - Genetik xəstəliklər;  - Erkən menopauza; - Stress və depressiv vəziyyətlər.  Endokrin sonsuzluğun müalicəsinə bunun dəqiq səbəbləri müəyyənləşdirildikdən sonra başlanır. Əksər hallarda medikamentoz müalicə kifayət etsə də, bəzən cərrahi müdaxiləyə (yumurtalıqların polikistozu) ehtiyac yaranır. Sonsuzluğa səbəb lütein fazasının çatışmazlığı olarsa, əvəzləyici hormonal terapiya aparılır, problem follikulun yetişməməsi ilə əlaqədar olduqda isə ovulyasiyanın hormonal stimulyasiyası tətbiq edilir.  Çox vaxt düzgün diaqnostika və müalicə zamanı həkimlər ovulyasiyanı bərpa edirlər, bu isə təbii üsulla və ya ekstrakorporal mayalanma vasitəsilə hamilə qalmağa şərait yaradır.    Kişilərdə endokrin sonsuzluq  Kişilərdə endokrin pozuntular həm anadangəlmə, həm də qazanılmış ola bilər. Kişi cinsiyyət sisteminin ana bətnində düzgün inkişaf etməməsi hormonal disfunksiyalara gətirib çıxara bilir. Endokrin sonsuzluğa, həmçinin cinsi inkişaf pozuntuları, travmalar və bəzi xaya xəstəlikləri də təkan verə bilər.   Kişi cinsiyyət hormonların azalması vəziyyəti - hipoqonadizm adlanır. Hipoqonadizm xayaların irsi və qazanılmış anomaliyaları nəticəsində yaranır. Bu cür vəziyyət, eləcə də bəzi infeksion xəstəliklər, məsələn, parotit, tulyaremiya, brüsellyoz səbəbdən ortaya çıxa bilər. Hipoqonadizmə xas olan xüsusiyyətlər: - ikincili cinsi əlamətlərin  dəyişilməsi; - psixi pozuntular; - stenokardiya tutmaları;  - vegetativ-damar pozuntuları; - başağrılar və s.    Kişilərdə endokrin sonsuzluğun digər səbəbləri:  - hiperprolaktinemiya - qanda prolaktin hormonunun artıqlığı; - hiperestrogeniya - qadın cinsiyyət hormonlarının artması; - himotalamus və/və ya hipofizin anadangəlmə və qazanılmış zədələnmələri; - prostat vəzisi xəstəlikləri; - şəkərli diabet. Kişilərdə demək olar ki, bütün endokrinoloji sonsuzluq növləri uğurla müalicə olunur.  Təəssüf ki, hələ də sonsuzluq problemini konservativ düşüncələr səbəbindən həkimlə müzakirə etməyə çəkinən cütlüklər var. Tövsiyə edərdim ki, onlar bu problemə yanaşmalarını əsaslı surətdə dəyişsinlər. Kim bilir, bəlkə də onlara valideyn olmağa mane olan səbəb - kiçik bir endokrinoloji patologiyadır? © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 16.06.2020

Artritin səbəbləri

Artrit

Artrit – oynaqların iltihabi xəstəliyidir.  Artrit zamanı oynağın normal hərəkətində iştirak edən oynaq qığırdağının dağılması baş verir və sümük səthlərin bir-birinə sürtülməsi olur, nəticədə oynaqda şişkinlik, ağrı və hərəkət məhdudluğu yaranır. Əsasən əllərin kiçik oynaqlarının, dirsək, diz, aşıq-baldır, bud-çanaq oynaqlarının, onurğa sütununun zədələnməsi müşahidə olunur. Bundan başqa artrit zamanı daxili orqanların: ürək, qaraciyər, böyrəklərin də funksiyası pozula bilər.  Artritin səbəbləri: zədələnmə, infeksiyalar (bakteriya, göbələk, virus), oynağın həddən artıq yüklənməsi, immun sistemin pozulması, artıq çəki, endokrin sistem xəstəlikləri, irsi meyllik, bəzi xəstəliklər: vərəm, brusellyoz, podaqra, psoriaz, dizenteriya, qonorreya səbəb ola bilər;  Artritin növləri:  Lokalizasiyasına görə: monoartrit – bir oynağın zədələnməsi; poliartrit – bir neçə oynağın zədələnməsi; Xəstəliyin gedişinə görə:  kəskin artrit – qəfil yaranır, oynaqda güclü ağrı baş verir; xroniki artrit  – tədricən inkişaf edir, oynaqda ara-sıra ağrı olur.  Səbəbinə görə:  Revmatoid artrit  – autoimmun xəstəlikdir, oynaqların və daxili orqanların zədələnməsi ilə müşayiət olunur; Yuvenil revmatoid artrit (Still xəstəliyi) — 16 yaşadək uşaqlarda rast gəlinən xroniki proqressivləşən xəstəlikdir; Podaqrik artrit – oynaq səthlərinə sidik turşusu duzlarının toplanması nəticəsində yaranır; Psoriatik artrit – psoriaz xəstəliyi zamanı yaranan oynaq iltihabıdır; İnfeksion və ya irinli artrit – müxtəlif infeksiyalar nəticəsində oynaq iltihablaşır. Birincili (açıq yaradan oynağa infeksiya daxil olur) və ikincili (oynağa digər toxumalardan infeksiyanın daxil olması nəticəsində yaranır) növləri var: vərəm, qonorreya, dizenteriya, post streptokok, xlamidiya və virus artriti.   Osteoartrit — qığırdaq toxumasının proqressivləşən degenerasiyasıdır, tədricən artan ağrılarla xarakterizə olunur. Vaxt keçdikcə oynağın forması dəyişir, sümük səthlərində osteofitlər yaranır.  Artritin simptomları: oynaqlarda ağrı və hərəkət məhdudluğu, xışıltı və diskomfort, oynaq və ətraf toxumalarda şişkinlik və qızartı müşahidə olunur.   Artritin diaqnostikası: Anamnez və müayinə; Laborator müayinələr; İnstrumental müayinələr: rentgenoloji müayinə, MRT (maqnit-rezonans tomoqrafiya), KT (kompyuter tomoqrafiya); Artritin müalicəsi: Əsas səbəbi aradan qaldırmaq lazımdır;  İltihabəleyhinə müalicə; Müalicəvi qidalanma; Oynaqların funksiyasının bərpasi:  Osteopatiya – palpasiya və manual terapiya vasitəsilə sümüklərə, əzələlərə, sinirlərə, oynaqlara, birləşdirici toxumaya, qan dövranına və daxili orqanlara təsir göstərərək orqanizmin bərpasına yönəldilmiş müalicə texnikasıdır.  Homeosiniatriya – akupunktur nöqtələrinə xüsusi homeopatik preparatların yeridilməsidir.  Proloterapiya – regenerativ xüsusiyyətli inyeksiyanın orqanizmə yeridilməsi yolu ilə hüceyrələrin və birləşdirici toxumaların bərpasına yardım edən müalicə texnikasıdır.  Fizioterapiya və reabilitasiya – müxtəlif fiziki faktorlar: soyuq, maqnit ultrabənövşəyi və infraqırmızı şüalar və elektroterapiya ilə aparılır. Cərrahi müalicə. Mövzu ilə bağlı video:  © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 15.06.2020

Gicgah - çənə oynağı disfunksiyası

Gicgah - çənə oynağı disfunksiyası

Gicgah çənə oynağı disfunkisyası  son zamanlarda geniş yayılmış patologiyadır. Yemək yeyərkən ağızda şıqqıltı səsi, hərəkət məhdudluğu, üzdə asimmetriya, dişləmin (prikusun ) düz olmaması, miqren , müalicəyə tabe olmayan boyun ağrıları gicgah çənə oynağı disfunksiyasının olmasının əsas  simptomlarıdır. Beldə ağrılar, qamətin pozulması, dözülməz baş ağrıları, kürəkdə ağrılarla müraciət edən pasientlər bəzən problemin gicgah-çənə oynağında olmasından məlumatsızdırlar.  Gicgah-çənə oynağı disfunksiyasının yaranma səbəbləri Gicgah-çənə oynağı disfunksiyasının səbəbləri aşağıdakılardır. Ortodontik - dişlərin hər hansı birinin olmaması, plomblanma zamanı edilən səhvlər, dişləmin düzgün olmaması, breketlərdən istifadə  zamanı yaranan səbəblərdir. Travmatik - gicgah-çənə oynağının travmaları, whiplash sindrom, bədənin digər nahiyələrinin travması. Dayaq hərəkət sistem xəstəlikləri - aşağı ətraf uzunluğunda fərqlər, çanağın rotasiyası, bud-çanaq oynağı displaziyası, skolioz, kəllə və ya üz sümüklərinin deformasiyaları, yastıayaqlıq və s.    Gicgah-çənə oynağı disfunksiyası simptomları Sakitlik zamanı və ya ağzı açarkən bir və ya  hər iki gicgah-çənə oynağında ağrının olması.  Ağzı açarkən oynaqda krepitasiya, şıqqıltı səsinin yaranması.  Anamnezdə gicgah-çənə oynağı travmalarının olması (çıxıq, yarım-çıxıq, xroniki çıxıqların olması) . Gicgah-çənə oynağı hərəkətində məhdudluq, ağzı tam aça bilməmək.  Çeynəmə əzələlərində tonus, bruksizm.  Asimmetriya ( üzdə, çənəaltı nahiyədə), ağzı açarkən etapla açılması.   Daimi və müalicəyə tabe olmayan baş və ya boyun ağrıları, miqren.  Gicgah çənə oynağı disfunksiyasının diaqnostikası Anamnezin toplanması əvvəllər keçirilmiş stomatoloji proseduralar, keçirilmiş travmalar, cərrahi əməliyyatlar haqqında məlumat almaq. Gicgah-çənə oynağı disfunksiyasının obyektiv müayinəsi ağzı açarkən oynaqlarda asimmetriyanın hiss olunması, oynaq başının bir tərəfli və ya ikitərəfli kapsuldan çıxması. Rentgenoqrafiya, ortopanorama, KT komputer tomoqrafiya və ya MRT maqnit rezonans tomoqrafiya ilə instrumental müayinə Ümumi bədən posturologiyasının araşdırılması, kəllə sümüklərinin müayinəsi və s.    Gicgah-çənə oynağı disfunksiyası müalicə üsulları Həkim pasientin patologiyasının səbəbini təyin etdikdən sonra pasient üçün kompleks müalicə üsulları təyin edir. Bu müalicə üsullarının kompleksliyi oynağın ortodont tərəfindən müalicəsi: xüsusi ortez və ya  breketlərdən istifadə. Osteopatik və posturaloji müalicə ümumi bədən biomexaikasının balanslaşdırılması, qamətin bərpası, gicgah-çənə oynağıətrafı əzələ və bağların bərpası, oynaq kapsulunun balanslaşdırılmasından ibarətdir. Boyun fəqərələri atlasın blokadasının aradan qaldırılması, bel əzələlərinin gücləndirilməsi, gicgah və çeynəmə əzələlərinin spazmının aradan qaldırılması gicgah-çənə oynağı disfunksiyasının müalicəsində ən vacib aspektlərdir.    Gicgah-çənə oynağı disfunksiyasını müalicə etməsək fəsadları nədir ? Gicgah çənə oynağı disfunksiyasını müalicə etməsək, orqanizmin kompensator imkanları tükənib, simptomlar daha da ağırlaşa bilir, patologiya proqressivləşib gicgah-çənə oynağında böyük diskomfort yarada bilər.Gicgah çənə oynağının artrozu və hətta ankilozlaşmasına səbəb ola bilər.  © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az 

Paylaşıldı: 15.06.2020

Övladlarımıza şampun seçimində nələrə diqqət etməliyik

Övladlarımıza şampun seçimində nələrə diqqət etməliyik

Beləkilə, uşaqlar üçün şampun seçərkən nələrə diqqət etməliyik? 1. Satın alarkən ediləcək ilk meqam tarixinə diqqət yetirmək. 2. Tərkibi yumşaq yuyucu komponentlərdən ibarət olmalıdır. Bunlar betaines, succinates, qlükozidlərdir. 3. Şampun rəngsiz olub, sərt ətirə malik olmamalıdır. 4. pH neytral seçilməlidir. 5. Tərkibində natrium laureth sulfat, natrium xlorid, SLS, ALS qadağan edilmiş konservantlar olmamalıdır. 6.  14yaş üstü olanlar artıq böyüklər üçün olan şampunlardan istifadə edə bilərlər. 7. Şampundan istifadə etdikdə hər dəfə az miqdarda su ilə qarışdırıb istifadə etmək lazımdır. 8. Tərkibi bitki ekstraktları ilə zəngin olmalıdır. 9. Sonda saçlar yaxşı durulanmalı, şampunun qalığı saçda qalmamalıdır. 10. Həftədə 2 dəfə şampun istifadəsi normaldır.  © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az

Paylaşıldı: 14.06.2020

Qastroezofagiyal reflyuks xəstəliyinin

Qastroezofagiyal reflyuks xəstəliyi

REFLYUKS XƏSTƏLİYİ NƏDİR? Reflyuks - mədə möhtəviyyatının qida borusuna, hətta, udlaq və ağız boşluğuna qayıtması halıdır. Bu hal, qusma halı, uşaqda tez tez təkrarlayarsa, ezofagit, həmçinin, tənəffüs sistemi narahatlıqları kimi ciddi nəticələrə də səbəb olarsa buna Reflyuks xəstəliyi deyilir. UŞAQLARDA KEÇMƏK BİLMƏYƏN, XRONİKİ ÖSKÜRƏKLƏRİN ƏSAS 3 SƏBƏBİNDƏN BİRİ REFLYUKSDUR!  REFLYUKS XƏSTƏLİYİNİN ƏLAMƏTLƏRİ Südəmər uşaqlarda reflyuks çox vaxt fizioloji olur. Qusma ilə bərabər körpədə heç bir narahatlıq yoxdursa, çəkisini normal alırsa, gün ərzində hər yeməkdən sonra yediyi qidanın 1/3 dən azını çıxarırsa bu hal fiziolojidir, heç bir müalicə tələb etmədən maximum 1 yaşa qədər keçib gedəcəkdir. Əgər körpədə qusma ilə bərabər, yanaşı olaraq , -ciddi narahatlıq  -yeməkdən imtina etmə  -yedirməyə başladıqda belə ağlama -yeməyi rədd etmə -başını tez tez arxaya edərək bədəni bükmə ( Sandifer sindromu)   -aşırı narahatlıq -Xroniki, gizli qan itirməyə bağlı anemiya-qanazlığl -yuxusuzluq -boğulma, öskürmə, qaralma - tez tez yuxarı tənəffüs yolu xəstəlikləri keçirməsi -Xışıltı -Çəkidən geri qalma - Xroniki öskürək, varsa, bu artıq Reflyuks xəstəliyi hesab edilir və mütləq müalicə edilməlidir.  REFLYUKS XƏSTƏLİYİNİN DİAQNOSTİKASI:  Reflyuks xəstəliyinin diaqnostikasında ən dəqiq üsul, xəstəni ətraflı obyektiv müayinə etmək və valideyndən dəqiq anamnez toplamaqdır. Reflyuks düşünürüksə uşağa bir müddətlik profilaktik müalicə təyin edirik. Şikayətlər keçməsə böyük uşaqlara PH monitirizasiya testi, kiçik uşaqlara sintigrafiya aparılır. Diaqnoz qoyulub, müalicə edildikdən sonra da şikayətlər keçməsə endoskopiya məsləhət görülür.  REFLYUKS XƏSTƏLİYİNİN MÜALİCƏSİ:  Müalicədə ən vacib və ilk mərhələ uşaqda həyat tərzi önləmlərinin alınmasıdır. Yemək öyün miqdarlarını azaltmaq, uşağın çəkisinə nəzarət etmək, axşam yeməklərini yatmazdan ən az 2 saat əvvəl vermək, uşağı yeməklərdən sonra ən az 2 saat yatırmamaq, yüksək yastıq istifadə etmək lazımdır. Körpələr uyğun pozisyada, az-az ,tez-tez qidalandırılmalı, yeməkdən sonra ən az 2 saat dik tutulmalıdır. Böyük yaş uşaqlar nitritli qidalar, tomat, qazlı sular, kofe, yağlı yeməklər, şokolad və başqa abur- cuburlar yeməməlidir. 4-6 həftəlik müalicə kursu ilə təyin edilən antiasid və normokinetik dərmanlar isə dəqiq diaqnoz qoyulduqdan sonra həkim tərəfindən təyin edilir.  REFLYUKS XƏSTƏLİYİNİN AĞIRLAŞMALARI: Uşaqda müalicəsiz qalan tez- tez qusma halları varsa, mədədən turşu tərkibli qidaların qida borusuna təsiri nəticəsində ezofagit- qida borusunun yanması, təkrarlayan yanmaya bağlı qida borusunda daralma, gizli qanaxma, qanaxmaya bağlı qanitirmə,qanazlığı, hətta Barret ezofagiti deyilən xərçəng önü vəziyyətə gətirib çıxara bilər. Bundan başqa boğaza qayıdan qida nəfəs yollarına qaçaraq uşaqda təkrarlayan pnevmoniya, xışıltı, astmaya səbəb ola bilər. Müalicə ilə keçmək bilməyən öskürəklər varsa reflyuks xəstəliyi mütləq ağıla gəlməlidir. Bu kimi ağırlaşmaların olmaması üçün qusması olan uşağı gecikdirmədən həkim müayinəsinə aparmaq vacibdir.  REFLYUKS XƏSTƏLİYİNİN PROFİLAKTİKASI: Reflyuksun qarşısını almaq üçün uşaqda yemək öyün miqdarlarını azaltmaq, uşağın çəkisinə nəzarət etmək, axşam yeməklərini yatmazdan ən az 2 saat əvvəl vermək, uşağı yeməklərdən sonra ən az 2 saat yatırmamaq, yüksək yastıq istifadə etmək lazımdır. Körpələr uyğun pozisyada, az-az ,tez-tez qidalandırılmalı, yeməkdən sonra ən az 2 saat dik tutulmalıdır. Böyük yaş uşaqlar nitritli qidalar, tomat, qazlı sular, kofe, yağlı yeməklər, şokolad və başqa abur- cuburlar yeməməlidir.Yeməkdən dərhal sonra əyilmə , silkələnmə tipli hərəkətlər edilməməlidir.   Mövzu ilə bağlı video: © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.    https://hekimtap.az

Paylaşıldı: 13.06.2020

Spinner