hamiləlik dövründə ağırlaşmalar

Hamiləlik dövründə ağırlaşmalar

Hamiləlik dövründə ağırlaşmalar: gələcək ananın yaşı İlkin hamiləlik üçün optimal yaş dövrü 18-19-dan (tam cinsi yetkinlik) 25 yaşadəkdir. 18 yaşadək gənclərdə hamiləlik dövründə tez-tez uşaqlıq qan dövranının pozulması və qan təzyiqi ilə bağlı problemlər yaranır. Bundan başqa, onlarda erkən doğuş ehtimalı digər qadınlardan dəfələrlə çoxdur. Yaşı 35-dən yuxarı olan qadınlar hamiləlik dövründə ağırlaşma risk qrupuna daxildirlər. Yaş artdıqca analarda düşük riski, uşaqda isə bir sıra genetik pozuntuların yaranma ehtimalı artır. Lakin hamilə qadın özünə fikir verərsə və sağlamlığı yaxşı olarsa, hamiləlik 20 yaşında olduğu kimi uğurla keçə bilər.    Stimulyatorların qəbulu zamanı hamiləlik dövründə ağırlaşmalar Nikotin, alkohol və narkotik maddələrin qəbulu nəinki ananın sağlamlığına ağır zərbə vurur, həm də uşağın xəstəlik riskini artırır, hamiləlik və doğuş zamanı ağırlaşmalar verir. Hamiləlik dövründə ağırlaşmalar: xroniki xəstəliklər Böyrək, ürək-damar sistemi xəstəlikləri, şəkərli diabet hamiləlik dövrü və doğuşlarda ağırlaşmalar yaradır. Məsələn, əgər anada ürək qüsuru, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri və yaxud yüksək qan təzyiqi varsa, hamiləlik planlaşdırmazdan əvvəl ginekoloq və terapevtlə məsləhətləşmək lazımdır. Bu zaman mütəxəssislər hamiləlikdən əvvəl və hamiləlik dövrü üçün fərdi müalicə planı təyin edirlər. Xroniki infeksiyalar da, həmçinin, fərdi yanaşma tələb edir ki, bunun sayəsində ana və uşaq üçün yaranmış risklər minimuma endirilir.    Əkiz uşaqlara hamiləlik dövründə ağırlaşmalar Çöxdöllü hamiləlik zamanı ağırlaşmalara adi hamiləliklə müqayisədə 5-10 dəfə çox rast gəlinir. Əkizlərə hamilə olmuş qadınların normal doğuş etməsi üçün əksər hallarda ona xüsusi tikişlər qoyulur və uşaqlıq boynuna silikon halqa keçirilir ki, bu da uşaqlıq boynunun vaxtından əvvəl açılmasının qarşısını alır.     Hamiləlik dövründə ağırlaşmalar: digər faktorlar Əgər qadında düşük halları və ya ölmüş uşaq doğuşu qeydə alınmışsa, yeni hamiləliyi ehtiyatla planlaşdırmaq lazımdır. Bu, əvvəlki hamiləliyi qeysəriyyə əməliyyatı ilə yekunlaşmış qadınlara da aiddir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, doğuş, eləcə də hamiləliyin süni kəsilməsi qeysəriyyə əməliyyatından ən azı 2-3 il sonra olması məsləhətdir. Birinci halda həcmi böyümüş uşaqlıqdakı kəsik sonadək sağalmır və yenidən ağırlaşma verə bilir, abort zamanı isə uşaqlıqdakı kəsiyin deşilməsi təhlükəsi yarana bilər. Hamiləlik dövründə ağırlaşmalara aid olan bir məqam da rezus-faktor uyğunsuzluğudur. Ona görə də hamilə qadın həkimə müraciət edərkən əvvəlcə onun rezus-faktoru və qan qrupu müəyyənləşdirilir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır.   

Paylaşıldı: 24.04.2018

uşaqlarda suçiçəyi xəstəliyi

Uşaqlarda suçiçəyi

Suçiçəyi bu gün 6 ay-10 yaşlı uşaqlar arasında ən geniş yayılmış infeksion xəstəliklərdən biridir. Suçiçəyinə böyük yaşlı adamlar daha az yoluxur, lakin xəstəliyi ağır keçirilər.      Suçiçəyinin yoluxma yolları Böyük uşaq kollektivində suçiçəyi epidemioloji xarakter daşıya və qrupun hər bir üzvünə yoluxa bilər. Məlumdur ki, xəstəlik herpes viruslarından birilə törədilir və yoluxuculuq qabiliyyəti çox yüksəkdir, lakin əksər hallarda təhlükəli deyil. Virus xəstədən sağlam adama hava-damcı yolu ilə kifayət qədər sürətlə keçir. Özü də xəstəliyi yoluxduran adam suçiçəyinin simptomlarını həmin məqam üçün hiss etməyə də bilər və səpgilər, qızdırma yarananadək ətrafdakıları yoluxdurar. Ona görə də xəstəliyin mənbəyini müəyyənləşdirmək və onun yoluxmasının qarşısını almaq bəzən çox çətin olur. Suçiçəyi inkubasiya periodunu 1-3 həftə arasında keçir, bununla belə, onun simtomları yoluxma anından 7 gündən tez olmayaraq özünü büruzə verə bilər, lakin bu müddət 21 gündən artıq olmur. İlkin əlamətlər özünü göstərəndən 7-10 gün sonra adam yoluxdurma qabiliyyətini itirir.         Uşaqlarda suçiçəyinin əlamətləri Suçiçəyinin əlamətləri bütün uşaqlarda və böyüklərdə oxşardır. Xəstəlik qəfildən başlayır, temperaturun 38-40 C-yə qalxması ilə müşayiət olunur, zəiflik, baş ağrıları qeydə alınır. Lakin suçiçəyinin əsas əlaməti bütün bədənə, hətta selikli qişalarda yayılmış çoxsaylı səpgilərdir. İçərisi maye ilə dolu olan səpgilər möhkəm qaşınma verir və bu uşaqlarda böyük narahatçılıq yaradır.  Səpgilərin əsas lokallaşma yerləri bədən, baş (üz və tüklü nahiyə), cinsiyyət orqanları və ağızdır.    Suçiçəyinin ilkin əlamətləri dəridə diametri 1 sm-dək olan qızartıların yaranmasıdır. Qısa müddət keçdikdən sonra onların yerində içərisində şəffaf maye olan suluqlar əmələ gəlir, nəticədə onlar transformasiya edir və qabıq verir. Səpgilərin bir neçə dəfə yaranması mümkündür.   Uşaqlarda suçiçəyinin müalicəsi Uşaqlarda və böyüklərdə suçiçəyinin müalicəsi xoşagəlməz simptomların aradan qaldırılmasına yönəldilib. Xəstəlik tədricən sağalır və bir qayda olaraq, özündən sonra iz qoymur. Uşaqlarda ağırlaşmaya nadir hallarda rast gəlinir, belə vəziyyətlər daha çox böyüklərdə qeydə alınır.     Uşaqlar səpgiləri qaşımağa meyilli olduqları üçün müalicə, əsasən, qaşınmanın aradan qaldırılmasına yönəldilməlidir, bu zaman səpgi və suluqların irinləməsinin də qarşısı alınır. Bunun üçün müxtəlif dərman məhlulları mövcuddur.        Uşaqlarda suçiçəyinin necə müalicə olunması və optimal nəticələr almaq üçün hansı vasitələrin istifadə edilməsi fərdi məsələ olub, həkim və valideyn arasında həllini tapır.  Südəmər uşaqlarda suçiçəyi Suçiçəyi xəstəliyinə 6 aydan yuxarı istənilən uşaq yoluxa bilər. Bir qayda olaraq, südəmər körpələr bu xəstəliyi daha ağır keçirirlər –suçiçəyinin simptomları onlara çox əziyyət verir. Ona görə də analar belə dövrlərdə körpələrinə xüsusi diqqət və qayğı göstərməlidirlər.   Yenidoğulmuşlarda və daha böyükyaşlı uşaqlarda  suçiçəyinin simptomları eynidir. Lakin xəstəliyin xüsusi ağır formaları orqanizmə ciddi zərər vura, daxili orqanların inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Südəmər körpələrdə suçiçəyi xəstəliyinin müalicəsi mütəxəssisin nəzarəti altında aparılmalıdır.   Suçiçəyi əleyhinə peyvənd Həkimlər 12 aydan yuxarı uşaqlara suçiçəyi əleyhinə peyvənd vurdurmağı tövsiyə edirlər. Bu, orqanizmi bir neçə il ərzində xəstəlikdən qoruyur. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, bir sıra mütəxəssislər hesab edirlər ki, suçiçəyinə uşaq yaşlarında yoluxmaq daha yaxşıdır ki, ömrün sonunadək immunitet yaransın. Çünki böyük yaşlarda suçiçəyi daha ağır fəsadlar verə bilər.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 24.04.2018

zob xəstəliyi nədir və müalicəsi

Zob xəstəliyi

Zob – qalxanabənzər vəzin bədxassəli şiş və iltihabla əlaqəsi olmayan  böyümüş vəziyyətidir. Qalxanabənzər vəz mütənasib (diffuz zob) böyüyə və ya onda düyünlü zob inkişaf edə bilər.  Əgər vəzin funksiyası azalıbsa, buna hipotireoid zob, artıbsa, toksik zob deyilir. Zob, adətən, boynun ön hissəsində, nadir hallarda dil kökü ətrafında lokallaşa bilər. Zobun qeyri-tipik yerlərdə əmələ gəlməsi yaxınlıqda olan toxuma və damarların (aorta) sıxılmasına gətirib çıxarır ki, bunun da nəticəsində qidanı udmaq çətinləşə, səs temberi dəyişə, bronxial astmadan əziyyət çəkən xəstələrdə boğulma tutmaları yarana bilər.        Zob xəstəliyinin yaranma səbəbləri Dünya səviyyəsində daha çox endemik zob yayılıb. Bu xəstəlik qidada yod çatışmazlığından yaranır. Zobun əmələ gəlməsinə, həmçinin, hipotireoz, strumogen məhsulların qəbulu, qalxanabənzər vəz hormonlarının anadangəlmə sintez pozuntusu, dərman preparatlarının yan təsirləri, toksiki diffuz zob, tireoidit, hipertireoz, qalxanabənzər vəzin xərçəngi səbəb ola bilər. Zob simptomları endokrin disfunksiya ilə əlaqədar olmayıb, bir qayda olaraq, yalnız boynun ön hissəsinin böyüməsi və deformasiyası ilə özünü göstərir. İri ölçülü zob ətraf anatomik strukturları sıxaraq udma və tənəffüsü çətinləşdirə bilər. Qalxanabənzər vəz funksiyalarının pozulması fonunda yaranan zob hipotireoz və ya tireotoksikoz simptomokomplekslər ilə müşayiət oluna bilər. Hipotireozun (tireoid hormonların kifayət qədər ifraz olunmaması) əlamətləri: quru və avazımız dəri, saçların tökülməsi, dırnaqların sınması, iştahanın azalması, qaşların seyrəkləşməsi, çəkinin artması. İfadə olunmuş patoloji prosesdə nitqin ləngiməsi, daimi yuxululuğun yaranması, yaddaşın pisləşməsi, menstrual tsiklin pozulması müşahidə edilə bilər. Tireotoksikoz (tireodit hormonlarının izafi ifrazı) yuxusuzluq, qıcıqlılıq, ümumi zəiflik, ürək döyüntüsünün şiddətlənməsi, iştahanın yaxşı olmasına baxmayaraq, çəkinin azalması, arterial təzyiqin yüksəlməsi, normadan artıq tərləmə, əllərdə əsmə (tremor) ilə özünü göstərir.              Zob xəstəliyinin səviyyələri Dünya Səhiyyə Təşkilatının təsnifatına görə qalxanabənzər vəz böyümə dərəcəsinə uyğun 3 dərəcəyə bölünür: Dərəcə 0 – zob yoxdur; I dərəcə - zob palpasiya edilir, lakin boynun normal vəziyyətində vizualizasiya olmur; II dərəcə - zob palpasiya olunur və gözlə görünür.  Zob xəstəliyinin diaqnostikası Xəstəliyin ilkin diaqnostikası qalxanabənzər vəzin palpasiyasından ibarətdir. Standart müayinə - qalxanabənzər vəzin ölçülərini dəqiq müəyyənləşdirmək və oradakı düyünləri aşkara çıxarmaq üçün ultrasəs müayinədir. 1 sm və daha böyük şişlər aşakara çıxarsa, incəiynəli aspirasion biopsiya təyin edilir. Zobun ölçüləri iri olarsa, tənəffüs yollarının komressiyası qeydə alına bilər. Belə hallarda döş qəfəsi və qida borusunun rentgeni göstərişdir. Bəzi hallarda zobu müayinə etmək üçün MRT tətbiq olunur.         Zob xəstəliyinin müalicəsi Zobun orqanizmə patoloji təsiri olmadığı üçün əksər hallarda xüsusi müalicə tələb etmir. Xəstəliyin gedişatını izləmək üçün pasiyentlərin müntəzəm olaraq endokrinoloq konsultasiyasından keçmələri kifayətdir. Zobun iri ölçülü olduğu və kompressiv sindrom müşahidə edildiyi hallarda qalxanabənzər vəzin üzərinə düşən funksional ağırlığı azaltmaq lazımdır.    Hipotireozun əsas müalicə metodu əvəzləyici hormonal terapiyadır. Hiperfunksiya antireoid preparatlarla (tiamazol, propiltiourasil, merkazolil) korreksiya edilir.    Cərrahi müdaxilə qalxanabənzər vəzin tam və ya hissəvi kənarlaşdırılması (strumektomiya) məqsədilə aparılır. Bəzi hallarda radioaktiv yodla müalicə təyin edilir.   Zob xəstəliyinin ağırlaşmaları Zobun ağırlaşmalarına böyümə zamanı qonşu orqanların kompressiyaya uğramasını, zobun bədxassəli şişə keçməsini, zobdaxili qanaxma, iltihabi prosesləri misal göstərmək olar.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 24.04.2018

aqorafobiya nədir və əlamətləri

Aqorafobiya

Aqorafobiya – evdən çıxmaqdan, marketə daxil olmaqdan, izdihamlı və ictimai yerlərdə olmaqdan, qatarla, avtobusla, təyyarə ilə tək səyyahət etməkdən qorxmaqdır. Aqorafobiyanın şiddəti fərdlər arasında önəmli dərəcədə dəyişə bilir. Məsələn, şiddətli aqorafobiyası olan biri evi tərk edə bilmədiyi halda, digəri uzun məsafəni problemsiz gedə bilir. Əlamətləri əsasən 3 yerə ayrılır: – Fiziki – Koqnitiv – Davranış Aqorafobiyanın fiziki simptomları əsasən sizi  narahat edən situasiyanın içinə düşdüyünüzdə meydana çıxır. Bununla belə aqorafobiyalı bir çox insan fiziki simptomlara nadir hallarda məruz qalır, çünki belə insanlar onları narahat edən vəziyyətdən qaçmağa çalışırlar. Aqorafobiyanın fiziki əlamərləri panik atakın əlamətləri ilə bənzər ola bilər.  – Tez- tez ürək döyünməsi  – Tez-tez nəfəs almə(hiperventilyasiya)  – İsti və ya tərli hiss etmə  – Özünü xəstə hiss etmə  – Ürək ağrısı  – Udma aktında çətinlik  – İshal  – Baş gicəllənmə Aqorafobiyanın koqnitiv əlamətləri fiziki əlamətlərlə əlaqəli olan, bəzən də əlaqəli olmayan duyğu və düşüncələrdir. Koqnitiv əlamətlər aşağıdakı formalarda ola bilər:  – Panik atak tutması sizi başqalarının yanında utandıracaq duruma salacaq düşüncəsi  – Panik atak yaşam üçün təhlükəlidir –məsələn ,tutma zamanı ürəyiniz dayanacaq və nəfəs ala bilməmə qorxusu düşüncəsi  – Ağlın itirilmə düşüncəsi  – İctimayətdə kontrolunuzu itirmə qorxusu  – İnsanlar qarşısında titrəmə və qızarma  – İnsanlar mənə baxır kimi düşüncələr Panik atakla əlaqəli olmayan psixoloji əlamətlər də vardır:  – Başqalarının yardımı olmadan işləyə bilməyəcəyini və həyatda qala bilməyəcəyini hiss etmək  – Evdə tək qalma qorxusu (monofobiya)  – Xüsusi bir narahatçılıq hissi və ya qorxu     – Davranış əlamətləri Aqorafobiyanın davranışla əlaqəli əlamətləri arasında:  – Toplum olan yerlərdən qaçmaq  – Ev sahibi olmaq-uzun müddət evdən çıxmamaq  – Hər hansı bir yerə getdiyində yanında etibar edə biləcək birini götürmək   – Evdən çox aralanmaqdan qaçınma Bəzi insanlar onları narahat edən vəziyyətlərlə üzləşməmək üçün özlərini buna məcbur edirlər, lakin buna cəhd edərkən belə daxili olaraq bir qorxu və narahatlıq hiss edirlər. Tibbi tövsiyyə: Əgər sizdə aqorafobiyanın əlamətlərinin olduğunu düşünürsüzsə, mütəxəssis yardımı alın! Aşağıda göstərilən hər hansı bir əlamətə sahibsənizsə, tibbi yardım almağınız məsləhət görülür.  – Ürək agrısı  – Nəfəs darlığı  – Baş gicəllənməsi  – Bayılma  – Səbəbsiz  arıqlama  – Ürək doyünmələri  – Depressiya  – İntihar düşüncəsi və ozunə zərər vermə   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 24.04.2018

İnsult. İnsultdan sonra reabilitasiya
 hekimtap.az

İnsult. İnsultdan sonra reabilitasiya

İnsult nədir? Baş-beyin qan dövranının pozulması-qan təchizatının beyin damarlarında tutulması nəticəsində neyronların zədələnməsinə və ya məhvinə səbəb olan prosesdir. Beyin qan dövranının pozulması kəskin və xroniki olur.Kəskin beyin qan dövranı pozğunluğuna insultlar, tranzitor işemik ataklar və subaraxnoidal qansızmalar aiddir.  İnsult – beyin qan dövranının kəskin pozulmasıdır. Yaşlı əhali arasında əlilliyin aparıcı səbəbi və ölümün əsas səbəblərindən biri olan serebral insult əvvəlki kimi səhiyyənin əsas problemlərindən biri olaraq qalmaqdadır. İnsult həyat üçün təhlükəli olan kəskin miokard infaktı və ya kəskin kəllə-beyin travması ilə eyni dərəcədə təzirəsalınmaz vəziyyət kimi qiymətləndirilməlidir.  Risk faktorları: Modifikasiya edilə bilən risk amilləri:  – Arterial hipertenziya;  – Siqaret çəkmə;  – Şəkərli diabet;  – Ürək xəstəlikləri ( xüsusən arterial fibrillyasiya);  – Dislipidemiya;  – Keçirilmiş insult və ya TİH;  – Yuxu arteriyalarının stenozu;  – Hiperkoaqulyasıya ilə müşayiət olunan hallar;  – Azhərəkətlilik;  – Alkoqolun həddən ziyadə qəbulu;  – Oral kontraseptivlərin qəbulu və s. Modifikasiyaedilə bilməyən risk amilləri:  – Yaş;  – Kişi cinsinə mənsubluğu;  – İrq (afro-amerikanlara mənsubluq);  – Genetik meyllilik. İnsult nəticəsində – ifliclər, udmanın pisləşməsi, müvazinətsizlik, keyləşmələr, ağrılar, bəzi ağır xəstələrdə qeyri-iradi sidik və ya nəcis ifrazı, nitq çətinliyi, depressiya, hövsələsizlik və əsəbilik kimi bir çox pozğunluqlar meydana çıxır. İşemik insultun səbəbi beyin damarlarında qanın laxtalanmasıdır. Beyində qan dövranı dayanır və nəticədə oksigen qıtlığından çoxlu sayda əsəb hüceyrələri ölür. Bu da dayaq-hərəkət aparatının, hissiyyat orqanlarının işində və şüurda pozulmalara gətirib çıxarır. Aşağıdakı simptomlara əsasən işemik insultun baş verməsindən şübhələnmək lazımdır:  – Bədənin hər hansı hissəsində, xüsusən də sifət, əl və ayaq daxil olmaqla bədənin bir tərəfində əzələ zəifliyinin əmələ gəlməsi;  – Bədənin hər hansı hissəsində, xüsusən də sifət, əl və ayaq daxil olmaqla bədənin bir tərəfində hissiyyatın zəifləməsi;  – Görmənin pozulması;  – Şifahi nitqin və ya nitqin başa düşülməsinin pozulması;  – Hərəkətlərin koordinasiyasının pozulması;  – Baş gicəllənməsi;  – Udma qabiliyyətinin pozulması;  – Qəflətən başlayan, xüsusən də ürəkbulanma, qusma ilə müşayiət olunan qeyri-adi dərəcədə kəskin baş ağrısı;  – Qıcolma tutmaları;  – Yaddaşın qəflətən pozulması;  – Şüurun pozulması. İnsultun müalicəsi və reabilitasiyası Reabilitasiya insultu “sağaltmır”, yəni, kəskin qan dövranı pozulması nəticəsində məhv olmuş sinir hüceyrələrini həyata qaytarmır. Lakin xəstələrə insultdan sonra mümkün ən yaxşı yekun nəticə əldə etməyə imkan verərək ömrü uzadır və ağırlaşmadan sonra itirilmiş-pisləşmiş funksiyalarını yaxşılaşdıraraq gündəlik həyata uyğunlaşmağa kömək edir. İnsulta məruz qalmış pasientlərin reabilitasiya və demensiyası aşağıdakı aspektə bölünür:  – Tibbi aspektdə reabilitasiya;  – Fiziki aspektdə reabilitasiya;  – Psixologi aspekt;  – Sosial aspekt;  – Professional. İnsultdan sonrakı bərpa müalicəsi bir qayda olaraq, uzunmüddətli medikamentoz və qeyri-medikamentoz kompleks tədbirlərin məcmusudur. Qeyri-medikamentoz bərpa müalicəsi reabilitasiya üçün dərmanlar qədər əhəmiyyətlidir. Burada müxtəlif kompleks metodlar - bədən tərbiyəsi, fizioterapiya, kurort-sanatoriya, psixoterapiya müalicə tətbiq edilir. İdeal şəraitdə reabilitasiya prosesinə fizioterapevt-reabilitoloq, loqoped, psixoterapevt, həkim-nevroloq da qoşulur. Ağır funksiya pozulmalarının bərpası bir qayda olaraq xəstəxana şəraitində, ən yaxşısı isə ixtisaslaşmış müəssisədə daha uğurla aparılır. Vaxtında başlanılmış kompleks reabilitasiya daha uğurlu reabilitasion proqnozu vəd edir. İnsultdan sonra nevroloji funksiyaların bərpası üzrə əlaqələndirilmiş reabilitasiya proqramlarının həyata keçirilməsi məqsədəuyğundur. Reabilitasiyanın məqsədi pasientin fiziki və psixoloji funksional qabiliyyətlərinin mümkün dərəcədə bərpasına nail olmaqdır.  İnsultdan sonra reabilitasiya tədbirlərinə vaxtında başlanılması kompleks reabilitasiya daha uğurlu reabilitasion proqnozu vəd edir. İnsultdan sonra qarşıya qoyulan məqsəd xəstənin vəziyyətini stabilləşdirmək, həyati vacib funksiyaları nəzarət altına almaq, təkrar insulta imkan verməmək, insult nəticəsində həyata təhlükə yaradan ağırlaşmaları məhdudlaşdırmaqdır. Ümumiyyətlə, ilk 24-48 saatdan sonra artıq reabilitasiya tədbirlərinə başlanıla bilər. Elementar olaraq, xəstənin vəziyyətinin dəyişdirilməsi, vəziyyəti imkan verirsə ətraflarının aktiv və ya ehmal şəkildə passiv hərəkət etdirilməsinə başlamaq lazımdır. Bərpaedici tədbirlərin konkret davam müddəti yoxdur, bu xəstədə yaxşılaşmanın hansı sürətlə getməsindən asılıdır. Reabilitasiyanın uğurlu nəticəsi və onun dərəcəsi fərdidir. Reabilitasiyaya nə qədər gec başlanılarsa, bərpa da bir o qədər çətinləşir. Xəstə nə qədər pozitiv olsa, bərpa da o qədər uğurlu olar. Bunun üçün ailə və dostların dəstəyi xəstə üçün, xəstəliyin reabilitasiyası üçün böyük köməkdir. Fiziki reabilitasiya – sağlamlığın və əmək qabiliyyətinin kompleks bərpasına yiyələnmək üçün həm müalicəvi, həm də profilaktik məqsədlərlə həyata keçirilir.Passiv fiziki hərəkətlər nevroloji defisitin sabitləşdirilməsindən dərhal sonra (əks göstərişlər olmadıqda bir qayda olaraq insultun başlanmasından sonrakı 2-ci gündən) həyata keçirilməlidir. Passiv reabilitasiya da daxil olmaqla erkən fiziki reabilitasiya pnevmoniya, dərin venaların trombozu, yataq yaralarının həmçinin kontraktura, artralgiya kimi insultun ağırlaşmalarının qarşısını alır. İnsult keçirmiş pasientlər fiziki-motor aktivliyi yaxşılaşdırmaq üçün motor-bacarıq çalışmaları, hərəkətlilik məşqi, məhdudlaşdırma-induksiya və s. vasitəsilə aparılan müalicə və metodlar da mövcuddur. Yerişi yaxşılaşdırmaq üçün müvazinət treninqi, spesifik çalışma məşqləri, qaçış cığırı qurğusunda və ya hissəvi dayaqla çalışmalar icra olunur.  İnsultun xroniki mərhələsində elektrik stimulyasiyası iflic olmuş əzələlərin spastikasını azaldır. Funksional elektrik stimulyasiyası metodu xüsusilə yuxarı ətraf əzələlərinin zəifliyində yüksək nəticələr göstərir. Robotik qurğular vasitəsilə bazu-çiyin və dirsək oynaqlarına aid olan əzələ zəifliyinin müalicəsində müsbət nəticələr əldə olunur. Maqnit və elektrik sinir stimulyasiyası bəzi məlumatlara görə hərəkət sistemi pozulmalarında, ağrı sindromları və koqnitiv pozulmalarda bir qədər müsbət təsir edir. Müalicənin effekti insultdan sonrakı həftələr və ya bir neçə ay keçəndən sonra hiss olunur. Amma bu, o demək deyil ki, vaxt çox keçəndən sonra yaxşılaşma baş verməyəcək. Əvvəllər hesab olunurdu ki, altı aydan sonra bərpa demək olar ki, mümkün deyil. Lakin son illər ABŞ-da reabilitasiya mərkəzlərində aparılan geniş tədqiqatlar sübut edib ki, bir il və ya il yarım müddətdən sonra da kifayət qədər uğurlu nəticələr alınır. Ona görə də səbirlə və səylə çalışaraq heyrətamiz nəticələr əldə etmək mümkündür. Sadəcə həm xəstə, həm də onun ailə üzvləri nəzərə almalıdırlar ki, insultdan sonra bərpa uzun, davamlı və ardıcıl bir prosesdir və ruhdan düşməyərək onu davam etmək yeganə çıxış yoludur.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 23.04.2018

abdominoplastika qarın gərmə əməliyyatı

Abdominoplastika (qarın gərmə əməliyyatı)

Sağlam qidalanma və idman bədən quruluşunu yaxşılaşdırır, amma möcüzə yaratmır. Zahiri görünüşdəki çatışmazlıqları bəzən, yalnız cərrah aradan qaldıra bilir. Sallaq, möhkəmliyini itirmiş qarın məhz belə problemlərdəndir. Bu zaman vücudunuzun gözəlliyini qaytarmaqda yeganə köməkçiniz abdominoplastika – qarın gərmə əməliyyatıdır. Abdominoplastika əməliyyatı nədir? Qarın formasını müxtəlif səbəblərdən itirə bilər. Əksər hallarda qadınlar abdominoplastika haqqında hamiləlik və doğuşdan sonra düşünürlər. Birdən-birə çəkisini itirmiş adamlar da cərraha az müraciət etmirlər.  Abdinoplastikaya müraciət edən pasiyentlərin müəyyən hissəsini yaşlı adamlar təşkil edir – illər keçdikcə əzələ və dəri öz möhkəmliyini itirir və bunu diyeta ilə bərpa etmək heç cür mümkün olmur. Beləliklə, abdominoplastika elə bir əməliyyatdır ki, onun vasitəsilə artıq dəri və qarın nahiyəsində dərialtı piylər çıxarılır, həmçinin, qarın əzələləri gərilir. Nəzərinizə çatdıraq ki, bu, o qədər də asan əməliyyat deyil və ondan sonra müəyyən reabelitasiya dövrü tələb olunur. Maraqlı bir fakt kimi onu da dmek lazımdır ki, bütün plastik əməliyyatların 7%-i abdominoplastikanın payına düşür.        Abdominoplastika əməliyyatlna göstərişlər Qarın gərmə əməliyyatı 18 yaşdan yuxarı bütün adamlara tətbiq oluna bilər. Lakin məqsədiniz çəki verməkdirsə, yaxşı olar ki, abdominoplastika əməliyyatına arzuladığınız çəkiyə çatdıqdan sonra müraciət edəsiniz, bu zaman nəticə daha ürəkaçan olacaq. Əgər yaxın zamanlarda hamiləlik planlaşdırılırsa, bu barədə həkimə məlumat verilməlidir. Düzdür, qarın gərmə əməliyyatı olmuş qadınlar təkrar hamilə qala bilərlər, heç bir əks göstəriş yoxdur. Lakin hamiləlik əməliyyatın nəticəsinə mənfi təsir göstərir və yenidən dəri boşalması, artıq piylərin yaranmasına səbəb olur. Ona görə də əməliyyatın hamiləlikdən sonra icra olunması daha məqsədəuyğundur. Qarın gərmə əməliyyatına aşağıdakılar göstərişdir:  – Qarın nahiyəsində artıq piy qatlarının olması;  – Qarında çoxsaylı sallaq dərilər;  – Qarın əzələsinin zəifliyi;  – Çapıq deformasiyası; Abdominoplastika əməliyyatına əks-göstərişlər İstənilən ciddi cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, abdominoplastikada da əks-göstərişlər var. Bunlar aşağıdakılardır:  – Kəskin və ya xroniki xəstəliklər. Bu halda mövcud problem həll olunmalı və məhz bundan sonra bədən quruluşunun korreksiyasına müraciət edilməlidir;  – Şəkərli diabet və qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri;  – Qan laxtalanması problemi;  – Ağciyər və ya ürək çatışmazlığı. Abdominoplastika əməliyyatından sonrakı mənzərə Qarın gərmə əməliyyatı xəstənin tam yatdığı ümumi anesteziya ilə həyata keçirilir. Əməliyyat təqribən 2 saat davam edir. 1 gün xəstəxanada qalmağınız şərtdir. Əməliyyatın ertəsi gün artıq evə gedə bilərsiniz. Reabilitasiya periodu təxmini 5-7 gündür. 1 həftə sonra iş həyatına geri dönmək olar. Buna baxmayaraq, 1 ay müddətində ağırlıq qaldırmaq, idmanla məşğul olmaq və günəş vannası qəbul etmək tövsiyə edilmir.   Tikişlər dartılmasın deyə, 1 həftə ərzində dik yerimək məsləhət deyil. Müvəqqəti çətinlik yaratsa da, belibükülü gəzməli olacaqsınız. Əməliyyatdan sonra 2-5 gün qarın nahiyəsində gərginlik və həssaslıq hiss etməyiniz normaldır. Bəzi başqa əlamətlər də aradan qalxdıqdan sonra – 6 ayın tamamında qarın şəklinin son vəziyyətini görə biləcəksiniz. Bundan artıq 2 ay sonra idmana başlamaq mümkündür. Təbii ki, bütün cərrahi müdaxilələrdə olduğu kimi, abdominoplastikanın da özünəməxsus ağırlaşmaları var. Buraya anestezioloji risk, infeksiyalaşma, qanama, yara sağalmasının kecikməsi kimi hallar aiddir.          Abdominoplastika əməliyyatı insanda özünəgüvənin yaranması baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Gözəl və güvənli görünmək hamınızın haqqıdır! Mövzu ilə bağlı videolar:         © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 21.04.2018

hamiləlik dövründə anemiya

Hamiləlik dövründə anemiya

Hamiləlik dövründə anemiya nədir? Anemiya hamiləlik dövründə yanaşı gedən və geniş yayılmış vəziyyətlərdəndir. Bir qayda olaraq, hamiləlik dövründə qadın dəmir defisiti anemiyası ilə üzləşir. Bu xəstəlik oksigenin orqan və toxumalara daşınmasına cavabdeh olan hemoqlobinin səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə özünü büruzə verir. Təbii ki, nəticədə qırmızı qan hissəcikləri – eritrositlərin miqdarı azalır. Anemiyanın üç ağırlıq dərəcəsi var – yüngül, orta və ağır. Bu xəstəlik ona görə təhlükəlidir ki, yüngül formada özünü praktik olaraq heç nə ilə göstərmir, yəni orqanizmdə baş verən hər hansı dəyişiklik barədə heç bir siqnal gəlmir. Hamilə qadında anemiya şübhəsi dəri rənginin avazıması nəticəsində yaranır. Ona görə də müntəzəm olaraq qan analizlərinin aparılması böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əldə olunmuş nəticələr anemiyanın inkişafının qarşısını almaqda mütəxəssislərə kömək edəcək. Anemiyanın dölün inkişafına və doğuş prosesinə böyük təsir göstərdiyini nəzərə alsaq, artıq hamiləliyin ilk həftələrindən xəstəliyin qarşısını almaq üçün profilaktik tədbirlər görmək vacibdir.       Anemiyanın hamiləlik dövründə təhlükəsi Anemiya artıq hamiləliyin ikinci yarısında özünü göstərir, pik həddinə isə 29 və 36-cı həftədə çatır. Bu, ona görə baş verir ki, hamiləlik dövründə orqanizmin dəmirə olan tələbatı hədsiz çox olur. Çünki dəmir hemoqlobinin yaranmasında mühüm rol oynayır ki, gələcəyin anası və dölün buna böyük ehtiyacı var. Əgər dəmirin sərfiyyat sürəti hamilə qadının orqanizminə daxil olan dəmirin sərfiyyat sürətindən artıqdırsa, anemiya yaranır və buna da mütləq müalicə tələb olunur. İş ondadır ki, anemiyanın qarşısı alınmasa, xoşagəlməz halların baş verməsi mümkündür. Buraya hamiləliyin ikinci yarısında toksikozun inkişafı, vaxtından əvvəl doğuş riskini aid etmək olar. Bundan başqa, doğuş prosesində qanaxmanın çox olması müşahidə edilə bilər, çünki anemiya qanın qatılaşma prosesinə mane olur. Anemiya doğuşdan sonrakı dövrdə müalicə olunmazsa, süd ifrazının azalması müşahidə edilə bilər. Ananın orqanizmdəki dəmir defisiti dölün bətndaxili inkişafı üçün təhlükəlidir. Belə ki, oksigen və qida maddələrinin çatışmazlığı yaranır, döldə hipoksiya və hipotrofiya riski əhəmiyyətli dərəcədə artır. Bunun da nəticəsində uşaq zəif doğula bilər, yaxud da çəki azlığı, zəif immunitet, infeksion xəstəliklərə həssaslıq qeydə alına bilər.       Hamiləlik dövründə anemiyanın əlamətləri Anemiya qadının ümumi vəziyyətinə təsir etdiyindən onun müalicəsinə birmənalı olaraq ehtiyac var. Anemiya bir sıra ələmətlərlə özünü büruzə verir. Buraya aiddir: zəiflik, tez yorulma, dərinin quruması, baş gicəllənməsi; daha ağır formalarda: saçların tökülməsi, ürək döyüntüsünün artması və bayılmalar. Belə anemik əlamətlərin yaranması qanda hemoqlobinin aşağı düşməsi, oksigen aclığının yaranması, həmiçinin istehsal olunan enerjinin miqdarının azalması ilə əlaqədardır. Digər simptomlar qrupu sideropenik simptomlar adlanır. Onlar ferment funksiyalarının pozulması fonunda yarana bilər, əlamətləri bunlardır: dərinin quruluğu və qabıq verməsi, rənginin avazıması, dodaqların kənarında çatların əmələ gəlməsi, saçların quruması və qırılması. Bundan başqa, anemiya zamanı qadınlarda ağız dadının pozulması mümkündür – gələcək analar birdən təbaşir və ya torpaq, çiy meyvə (məsələn kartof) yemək istəyirlər. Hansı ki, bu vəziyyət onlarda hamiləlikdən əvvəl müşahidə olunmayıb.          Hamiləlik dövründə anemiyanın müalicəsi və profilaktikası Anemiyanın profilaktikası və müalicəsi üçün hamilə qadının qida rasionuna mütləq tərkibində dəmir və heyvan mənşəli zülallar olan qidalar daxil edilməlidir. İlk növbədə bu, ət, balıq, süd məhsulları, çox miqdarda çiy meyvə-tərəvəzdir (kök, alma, kələm). Təbii ki, anemiya təkcə dieta ilə müalicə olunmur. Ona görə də mütəxəssislər dəmir tərkibli preparatlar təyin edirlər. Müalicənin müddəti bir neçə ay davam edir. Lakin anemiyanın əlamətləri aradan qalxdıqdan sonra müalicəni dərhal kəsmək olmaz. 2-3 aydan sonra həkim təyin edilmiş dozanı iki dəfə azaldır və bununla da anemiyanın profilaktikası davam edir.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 20.04.2018

prolaktioma nədir və müalicəsi

Prolaktinoma

Prolaktinoma nədir? Prolaktinoma qanda prolaktin hormonunun artması ilə müşahidə olunan simptomakomleksdir, buna hiperprolaktinemik sindrom da deyilir. Prolaktin hormonu beyindəki hipofiz vəzində yerləşir və bir çox funksiyaları yerinə yetirir. Bu sindroma, əsasən, 20-50 yaşlı qadınlarda, həmçinin, kişilərdə rast gəlinir, sonsuzluq səbəblərindən biri hesab olunur. Prolaktinomanın əlamətləri Prolaktinoma kişilərdə sonsuzluq, libidonun zəifləməsi, erektil disfunksiya kimi özünü göstərir. Bu simptomları müşahidə edən kişilər çox vaxt uroloqa və ya androloqa müraciət edirlər. Hansı ki, bu simptomların əsasında hiperprolaktinomik sindrom dayanır. Nadir hallarda, hiperprolaktinomik sindrom zamanı kişilərdə ginekomastiya (süd vəzində böyümə), qalaktoreya (südə bənzər mayenin ifraz olunması) qeydə alınır. Bundan başqa, kişilərdə baş ağrıları, görmədə problemlər, təzyiqin qalxması da müşahidə edilə bilər. Qadınlarda hiperprolaktinomik sindrom müxtəlif disfunksiyalar, əsasən də menstrual tsiklin pozulması, depressiya, emosional ləbillik, piylənmə, tüklənmə, ətraflarda ödem, çəkinin düşməməsi, süd vəzi nahiyəsində ağrılar və qalaktoreya ilə özünü büruzə verir. Prolaktinomanın diaqnostikası Diaqnozun qoyulması qanda prolaktinin miqdarının müəyyənləşdirilməsi və hipofizin MRT-si ilə həyata keçirilir. Prolaktinomanın müalicəsi Prolaktinomanın müalicəsi adətən prolaktinin səviyyəsini aşağı salan medikamentoz terapiya ilə aparılır. Müalicə sxemi və preparat dozasını endokrinoloq müəyyənləşdirir. Prolaktinomanın müalicəsində bu preparatlardan istifadə edilir: bromokriptin, levodop, siproqeptadin, kaberqolin. Bromokriptin qəbulu zamanı pasiyentlərin 85%-ində bir neçə həftə ərzində prolaktin konsentrasiyasının normaya düşməsi müşahidə olunur. Kaberqolinin üstünlüyü onun prolonq təsirli olmasıdır (həftəyə 1-2 qəbul kifayət edir), yan təsirləri bromokriptindən azdır. Preparatların qəbulu fonunda prolaktinomanın ölçüləri və prolaktin sekresiyası azalır, görmə qabiliyyəti yaxşılaşır, kiçik mikroadenomalar birdəfəlik keçib gedə bilir. Bundan başqa, qadınlarda menstrual tsikl normallaşır, fertillik (hamilə qalmaq imkanları) bərpa olunur. Kişilərdə testosteronun səviyyəsi qalxır, cinsi funksiyalar normallaşır, spermoqrammanın yaxşılaşması qeydə alınır.  Prolaktinomanın proqnoz və profilaktikası Prolaktinomanın proqnostik göstəriciləri hormonal aktivlik və xəstəliyin kliniki gedişatı ilə səciyyələnir. Prolaktinomanın residivi və hiperprolaktinemiyanın bərpasına əməliyyatdansonrakı 5 illik periodda 20-50% pasiyentlərdə rast gəlinir. Makroprolaktinomalarda yaxşılaşma cəmi 10-30% hallarda qeydə alınır. Prolaktinomanın medikamentoz terapiyası uzun müddətə hesablanıb. Mikroprolaktinomalar zamanı müalicəyə 2 ildə bir dəfə fasilə verilir. Bir çox pasiyentlərdə şiş bu müddət ərzində itir. Makroprolaktinoma hallarında isə çoxillik medikamentoz terapiya təyin edilir. Xəstə dispanser nəzarətə alınır, hər il kompüter tomoqrafiyası, oftalmoloqun müayinəsi aparılır. İldə iki dəfə prolaktinin qandakı səviyyəsi ölçülür.   © Materiallardan istifadə edərkən hiperlinklə istinad olunmalıdır. 

Paylaşıldı: 20.04.2018

Spinner